Bệnh ho gà liệu có quay trở lại?

Từ khi vacxin phòng bệnh Ho gà được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR) ở nước ta, bệnh cơ bản đã được khống chế, chỉ rải rác ít trường hợp mắc do không tiêm phòng ở các vùng miền núi sâu, xa. Gần đây, số ca bệnh phải nhập viện tăng lên và có nhiều ca ở các tỉnh đồng bằng!?

Trung tâm Y tế huyện Bảo Lâm, báo cáo với Sở Y tế Cao Bằng từ ngày 22-7  đến 11-8-2016 có 153 người từ 02 tháng tuổi đến 20 tuổi ở xóm Cà Đổng, xã Đức Hạnh, huyện Bảo Lâm có các triệu chứng ho rũ rượi từng cơn; khạc đờm dãi trắng; khó thở có tiếng rít; một số nôn sau cơn ho; xuất tiết kết mạc mắt (đỏ lòng trắng mắt), nghi mắc ho gà...

Trẻ ho gà suy hô hấp phải thở máy.
Trẻ ho gà suy hô hấp phải thở máy.

Cục Y tế dự phòng, Viện Vệ sinh dịch tễ TW, Viện Nhi TW đã đến địa phương kiểm tra, hỗ trợ các hoạt động giám sát, điều tra và xử lý dịch. Sau khi khám phân loại 168 trường hợp có triệu chứng viêm đường hô hấp ở 3 xóm Cà Đổng, Cà Mèng và xóm Cà Pẻn A, xã Đức Hạnh đã xác định 49 bệnh nhân có triệu chứng lâm sàng điển hình của bệnh ho gà. Kết quả xét nghiệm của Viện Vệ sinh dịch tễ TW thấy 4 mẫu dương tính với ho gà trong số 18 mẫu bệnh phẩm...

Đoàn công tác tổ chức tập huấn cho các nhân viên y tế thôn, bản, y tế xã Đức Hạnh về giám sát, chẩn đoán, điều trị, hướng dẫn bệnh nhân cách ly, phòng bệnh ho gà; cấp phát thuốc và giám sát điều trị bệnh nhân tại nhà; điều trị dự phòng cho 352 người sống chung với bệnh nhân; theo dõi diễn biến tình trạng bệnh nhân hàng ngày; giám sát phun thuốc sát trùng Cloramin B; chỉ đạo địa phương xây dựng kế hoạch, tổ chức ngay đợt tiêm chủng DPT (phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván) cho tất cả trẻ em thuộc diện phải tiêm đến 48 tháng tuổi ở xã Đức Hạnh.

Bệnh ho gà mắc nhiều ở trẻ từ 1 - 6 tuổi nhưng có đến gần 90% là trẻ dưới 3 tháng tuổi, có trẻ sinh được 7 ngày đã mắc bệnh. Khoảng 1 - 2 tuần đầu phát bệnh, trẻ ho ít, phần nhiều về đêm, biểu hiện như viêm đường hô hấp trên là chảy nước mũi, hắt hơi, sẽ rất dễ bỏ qua vì cho rằng cảm cúm, viêm mũi... 1 - 2 tuần tiếp bệnh toàn phát, trẻ ho nhiều, từng cơn kéo dài, sặc sụa, khiến trẻ như không thở được, tím tái, làm trẻ rất mệt hoặc kiệt sức. Có trẻ bất tỉnh hoặc gãy xương sườn sau cơn ho.

Trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ có thể co giật do phù não; liệt nửa người, liệt chi và mất nói do chảy máu não; có thể co cứng nếu trẻ nôn ói nhiều.  Ho nhiều và mạnh, có khi làm vỡ cơ hoành, thoát vị rốn, thoát vị bẹn, sa trực tràng, mất kiểm soát tiểu tiện. Trẻ sơ sinh dễ bị biến chứng viêm phổi rất nguy hiểm cho lứa tuổi này; xuất hiện cơn ngừng thở và số tử vong là 1 - 2/100.  Khoảng 1/2 trẻ dưới 1 tuổi bị ho gà phải nhập viện.

Trẻ càng nhỏ tuổi thì càng cần điều trị trong viện. Nếu qua được thời kỳ nặng cơn ho sẽ ngắn lại, số cơn giảm, nhưng ho có khi kéo dài trên 3 tháng. Ở Trung quốc, người ta gọi ho gà là bệnh "ho 100 ngày".

Bệnh ho gà hiện vẫn lưu hành ở nhiều quốc gia trên thế giới với tỷ lệ mắc rất cao ở nhóm trẻ chưa được tiêm phòng (gần 90%) và tuổi càng nhỏ bệnh càng nặng. Tổ chức y tế thế giới thống kê, mỗi năm có khoảng 50 - 60 triệu ca bệnh và số tử vong từ 600.000 - 1.000.000, chủ yếu ở các nước đang phát triển (khoảng 90%).

Ho nhiều làm chảy máu kết mạc mắt và dưới da.
Ho nhiều làm chảy máu kết mạc mắt và dưới da.

Ở Việt Nam, trước đây bệnh lưu hành ở tất cả các địa phương. Từ năm 1986, nhờ chương trình TCMR hầu hết trẻ dưới 1 tuổi được gây miễn dịch cơ bản bằng vacxin DTP, số người mắc bệnh và tử vong giảm rõ rệt. Giai đoạn 1991-1995 tỷ lệ mắc bệnh là 7,5/100.000 dân. Từ năm 1993, tỷ lệ tiêm DTP luôn duy trì ở mức trên 90% (riêng năm 1997, 2000 đạt trên 95%) và chất lượng tiêm chủng tốt hơn nên tỷ lệ mắc bệnh giai đoạn 1996 - 2000 chỉ còn 1,8/100.000 dân.

Bệnh cơ bản đã được khống chế và chỉ rải rác số ít trường hợp mắc bệnh do không tiêm vacxin ở vùng sâu, xa. Thống kê của một số BV lớn cũng phản ánh thực tế này. Ở BV TW Huế, từ năm 1980 đến 1985 nhận 1.410 ca bệnh; từ năm 1989 đến 1993 có 246 ca; năm 2000: 104 ca, năm 2001: 70 ca, năm 2002: 62 ca và không có tử vong. Ở Trung tâm bệnh nhiệt đới TP. HCM năm 1994 có 13 ca và năm 1996 có 1 ca...

Tuy nhiên, nhìn lại hai năm gần đây thấy một số tỉnh đồng bằng, trong đó cả thủ đô Hà Nội có người mắc bệnh, dù không nhiều, chưa đến mức phải công bố dịch nhưng là dấu hiệu thụt lùi. 8 tháng đầu năm 2015 gần 300 ca, hai ca tử vong.

Tháng 8-2015, có 13 ca ho gà phải nhập Viện nhi TW phần nhiều là trẻ dưới 6 tháng tuổi. Cũng 8 tháng đầu năm 2015, BV bệnh nhiệt đới TW, Hà Nội tiếp nhận 281 ca ho gà, trong khi các năm trước cả năm chỉ có 120-130 ca. Khoa Nhi, BV Bạch Mai cũng tiếp nhận một số ca ho gà. BS Bùi Vũ Huy, Trưởng khoa Nhi, BV Nhiệt đới TW nói, nhiều năm trước đây, ho gà đã trở lên "hiếm" và trước chỉ xảy ra vào mùa đông xuân nhưng nay xuất hiện cả mùa nóng, kéo dài, nhập viện "đều đều" 7 - 9 ca/tuần, từ khắp các tỉnh, TP như Hà Nội, Hà Nam, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Bắc Giang...

Số mắc thực sẽ cao hơn nhiều do biểu hiện ho gà khá giống với các bệnh hô hấp thông thường nên dễ bỏ sót chẩn đoán. Bệnh thường có những ca nặng, nguy kịch như cháu V.P.D, 2 tháng tuổi, ở Hải Phòng, phải thở oxy 2 tuần tại khoa Hô hấp, Viện nhi TW.

Trước 2 tuần khi đến Viện nhi TW, bé ho từng cơn rũ rượi, thở có tiếng rít, sau cơn ho cháu tím tái, thỉnh thoảng có cơn ngừng thở. Nhập Viện nhi Hải Phòng, cháu được chẩn đoán viêm phế quản - phổi. Sau điều trị 10 ngày không đỡ, bé được chuyển Viện nhi TW. Chẩn đoán xác định là viêm phế quản - phổi, bạch cầu tăng cao, dịch mũi họng có trực khuẩn ho gà. Gia đình cho biết cháu chưa tiêm phòng bệnh này.

Bé gái T.P.L., 2 tuổi, ở Hà Nội phải nằm khoa Điều trị tích cực, Viện nhi TW cũng là trường hợp không tiêm vacxin, mắc ho gà biến chứng viêm phổi. Khi nhập viện đã suy thở, suy tuần hoàn, tím tái, phải thở máy, hỗ trợ tim mạch... Do dùng đúng thuốc kháng sinh nên sau 5 ngày tình trạng bệnh đã cải thiện rõ rệt, viêm phổi giảm, bỏ thở máy...

Bệnh ho gà có người là vật chủ duy nhất mang mầm bệnh và lây truyền qua đường thở, vì thế những người sống trong cùng một nhà có nguy cơ cao (70 - 100%), đến nhà trẻ, mẫu giáo (25 -  50%) và lây lan mạnh nhất khoảng 2 tuần từ khi bắt đầu ho. Không khác nhiều bệnh truyền nhiễm khác, tiêm chủng là biện pháp tốt nhất để khống chế bệnh. Miễn dịch thụ động từ mẹ truyền cho con rất yếu, nên trẻ bị lây nhiễm rất dễ mắc bệnh ngay trong những tuần lễ đầu sau sinh.

Miễn dịch chủ động không vĩnh viễn, giảm dần theo tuổi nên việc chủng nhắc lại là bắt buộc. Bất kể giàu nghèo nếu không tiêm chủng là số người mắc ho gà tăng ngay.  Không phải vô cớ mà ngoài các mũi tiêm cơ bản lúc 2, 3, 4 và 18 tháng, lịch tiêm chủng của WHO có mũi nhắc lại khi 5-13 tuổi.

Ở Viện nhi TW, có cháu gái 25 tháng tuổi, quê Quảng Ninh ho đến 30, 40 tiếng một cơn, tím tái người, trước đó đã chữa ở BV huyện 20 ngày... Mẹ cháu nói: "Cháu mới tiêm một mũi vacxin 5 trong 1, rồi cứ đến lịch tiêm lại ốm nên không dám cho cháu tiêm nữa". Cùng buồng bệnh với bé này là một bé trai vừa tròn 2 tháng tuổi, tức là lúc mắc bệnh chưa đến tuổi chủng ho gà mũi đầu. Mẹ cháu nói quanh xóm có rất nhiều bé ho như bé nhà chị, nhưng gia đình nghĩ các cháu bị viêm phế quản hoặc ho vì lý do gì đó, mà không biết là ho gà...

Một trong những tiêu chí trở thành quốc gia văn minh là thanh toán các bệnh truyền nhiễm, xem ra chúng ta còn gian nan lắm mới đạt được.

Bs. Văn Bình

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.