Các địa phương phải kiện toàn đội chống dịch, đội cấp cứu lưu động
Đây là điều gây lo lắng khi Ebola đang lây lan nhanh tại Congo và Uganda. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đến 22/5, đã ghi nhận 750 trường hợp nghi nhiễm Ebola, trong đó có 177 ca tử vong. Đây là đợt bùng phát dịch Ebola thứ 17 tại Congo kể từ năm 1976.
Tại Uganda, trong 2 ngày 15-16/5, ghi nhận 2 trường hợp bệnh xâm nhập từ Congo, chưa xác định có mối liên quan dịch tễ, có cùng các triệu chứng do chủng Bundibugyo, trong đó có 1 trường hợp tử vong.
Để chủ động phòng chống dịch bệnh Ebola không để lan truyền vào Việt Nam, Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, TP chỉ đạo Sở Y tế, các cơ quan, đơn vị và chính quyền các cấp khẩn trương tăng cường công tác giám sát, phát hiện các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh ngay tại cửa khẩu, cộng đồng và cơ sở y tế.
Phối hợp với cơ quan xuất nhập cảnh để rà soát hành khách trở về từ khu vực đang có dịch, khuyến cáo tự theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày, liên lạc với cơ sở y tế nếu có các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh.
Khi phát hiện các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh Ebola, thực hiện ngay việc cách ly và lấy mẫu gửi về Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương hoặc Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh để xét nghiệm chẩn đoán xác định.
Thực hiện nghiêm công tác phòng chống nhiễm khuẩn, phòng chống lây nhiễm tại các cơ sở y tế; tuân thủ đúng hướng dẫn của Bộ Y tế về vệ sinh trong mai táng, hỏa táng đối với người tử vong do mắc, nghi mắc bệnh truyền nhiễm.
Tiếp tục tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế các tuyến về công tác giám sát, phòng chống; chẩn đoán, điều trị, phòng chống nhiễm khuẩn theo hướng dẫn của Bộ Y tế về sử dụng các trang thiết bị phòng hộ cá nhân.
Xây dựng kế hoạch phòng chống dịch bệnh tại các cửa khẩu, cộng đồng theo các tình huống diễn biến dịch; sẵn sàng nhân lực, vật tư, thuốc, hóa chất, thiết bị, phương tiện để đáp ứng kịp thời trong trường hợp có dịch xảy ra.
Bộ Y tế cũng yêu cầu các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur bảo đảm an toàn sinh học trong tiếp nhận, bảo quản, lưu trữ và xét nghiệm vi rút Ebola.
Tiếp tục truyền thông cho người dân, hành khách, đặc biệt là người đến từ khu vực đang có dịch về tình hình dịch bệnh, các biện pháp phòng chống để người dân không hoang mang lo lắng và chủ động thực hiện theo các khuyến cáo của Bộ Y tế
Các tỉnh phải kiện toàn các đội chống dịch, đội cấp cứu cơ động, sẵn sàng làm nhiệm vụ.
Người mắc bệnh cách ly tại cơ sở y tế
Theo Bộ Y tế, để chuẩn bị sẵn sàng cho công tác tiếp nhận, thu dung và điều trị khi có ca bệnh, Bộ Y tế đã ban hành hướng dẫn mới về chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola.
Hướng dẫn mới cho biết, Ebola là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, có khả năng bùng phát thành dịch lớn với tỷ lệ tử vong trung bình khoảng 50%, thậm chí lên tới 90% trong một số đợt dịch. Căn bệnh này được phát hiện lần đầu năm 1976 tại Cộng hòa Dân chủ Congo, gần sông Ebola - nơi virus được đặt tên.
Virus Ebola lây chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể hoặc mô của người và động vật nhiễm bệnh như dơi ăn quả, linh trưởng hay nhím. Các vật dụng nhiễm dịch tiết như quần áo, chăn màn, kim tiêm đã qua sử dụng cũng có thể trở thành nguồn lây.
Theo Bộ Y tế, hiện chi Ebolavirus gồm 6 loài khác nhau, trong đó Zaire ebolavirus, Sudan ebolavirus và Bundibugyo ebolavirus từng gây ra nhiều đợt dịch lớn tại châu Phi. Đáng chú ý, hiện chỉ chủng Zaire ebolavirus có vaccine phòng bệnh và thuốc điều trị đặc hiệu bằng kháng thể đơn dòng.
Những người có nguy cơ cao mắc bệnh gồm thợ săn, người sinh sống trong rừng có tiếp xúc với động vật hoang dã bị bệnh hoặc chết, người tiếp xúc với máu và dịch tiết của bệnh nhân Ebola, cùng nhân viên y tế trực tiếp điều trị người bệnh.
Thời gian ủ bệnh Ebola kéo dài 2-21 ngày. Người mắc bệnh thường khởi phát với sốt cao đột ngột, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, đau họng, nôn ói, tiêu chảy và đau bụng. Ở giai đoạn nặng, bệnh nhân có thể xuất hiện ban đỏ toàn thân, xuất huyết, đi ngoài phân đen, ho ra máu, chảy máu chân răng, suy đa cơ quan và sốc.
Hướng dẫn mới xác định RT-PCR là tiêu chuẩn vàng để phát hiện virus Ebola. Ngoài ra, test nhanh kháng nguyên cùng các xét nghiệm máu, đông máu và hóa sinh được sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi tiến triển bệnh.
Một ca bệnh nghi ngờ được xác định khi người bệnh sốt từ 38 độ C trở lên kèm đau đầu, nôn, tiêu chảy, đau bụng hoặc xuất huyết không rõ nguyên nhân và có yếu tố dịch tễ trong vòng 21 ngày trước khi khởi phát triệu chứng như đi về từ vùng có dịch hoặc tiếp xúc với ca bệnh Ebola.
Về điều trị, Bộ Y tế nhấn mạnh nguyên tắc cách ly hoàn toàn và điều trị hỗ trợ tích cực. Hiện hai loại kháng thể đơn dòng INMAZEB và EBANGA được ghi nhận có hiệu quả đối với chủng Zaire ebolavirus. Tuy nhiên, các chủng Ebola khác vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu được phê duyệt.
Các biện pháp điều trị chủ yếu gồm hạ sốt bằng Paracetamol, bù nước điện giải, chống nôn, kiểm soát co giật, truyền máu khi mất máu cấp và hồi sức tích cực trong trường hợp sốc hoặc suy đa tạng. Bộ Y tế khuyến cáo không sử dụng các thuốc chống viêm không steroid như Ibuprofen hoặc Diclofenac do có thể làm nặng thêm rối loạn đông máu.
Đối với phụ nữ mang thai, trẻ em, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch, nguy cơ diễn tiến nặng được đánh giá cao hơn nên cần theo dõi sát. Phụ nữ cho con bú được khuyến cáo ngừng cho trẻ bú vì virus có thể lây qua sữa mẹ.
Trong công tác phòng chống dịch, tất cả ca nghi ngờ hoặc xác định mắc Ebola phải được cách ly và điều trị tại cơ sở y tế, tuyệt đối không điều trị tại nhà. Người tiếp xúc gần với ca bệnh cần được theo dõi sức khỏe trong 21 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối cùng.
Bộ Y tế cũng cho biết vaccine Ervebo đã được WHO và Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt từ năm 2019 để phòng bệnh do chủng Zaire ebolavirus, song hiện chưa có vaccine hiệu quả với các chủng Ebola khác.
