Tại diễn đàn, ông Đoàn Ngọc Có, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai cho biết, nông nghiệp công nghệ cao mở ra cơ hội nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản. Tuy nhiên, chi phí đầu tư lớn, khả năng tiếp cận công nghệ còn hạn chế vẫn là những rào cản đối với nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Vì vậy, việc tìm kiếm giải pháp huy động nguồn lực, nâng cao hiệu quả ứng dụng khoa học, công nghệ được đặt ra cấp thiết.
Theo bà Đoàn Hương Sơn, đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai và Lâm Đồng có khoảng 2,67 triệu hecta đất trồng trọt, với điều kiện khí hậu đa dạng, thuận lợi phát triển các cây trồng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, cao su, cây ăn quả. Tây Nguyên hiện có khoảng 6.168ha trồng dược liệu, với nhiều loại cây quý như sâm Ngọc Linh, sâm dây, đinh lăng, hà thủ ô, đương quy, linh chi.
Dù đang từng bước chuyển đổi sang sản xuất hiện đại, đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa, chuyển đổi số và chế biến sâu, ngành nông nghiệp Tây Nguyên vẫn đối mặt với không ít hạn chế. Trong đó, việc chuẩn hóa giống cây trồng, xây dựng vùng nguyên liệu, áp dụng quy trình GACP-WHO, phát triển chế biến sâu và thương hiệu dược liệu còn nhiều bất cập. Yêu cầu đặt ra là kiểm soát chặt chẽ nguồn giống, bảo đảm đúng loài, đúng giống, rõ nguồn gốc, chất lượng, hướng tới phát triển xanh, bền vững.
Bà Nguyễn Thị Anh Nguyên, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Gia Lai cho rằng, cần tập trung phát triển các ngành hàng có lợi thế, vùng nguyên liệu và thị trường rõ ràng như cà phê, hồ tiêu, cao su, chanh dây, sầu riêng, rau quả và sản phẩm chăn nuôi. Đối với dược liệu dưới tán rừng, việc phát triển phải gắn với quản lý, bảo vệ rừng, bảo đảm quyền lợi của các chủ thể tham gia và nâng cao giá trị chuỗi sản phẩm.
PGS.TS, Thầy thuốc ưu tú Đỗ Thị Hà, Phó Viện trưởng Viện Dược liệu (Bộ Y tế), đề xuất tăng cường nghiên cứu giống, xây dựng vùng trồng phù hợp sinh thái, hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và nâng cao năng lực sơ chế, chế biến. Đồng thời, cần kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư, người mua; phát triển thương hiệu và xây dựng hợp đồng tiêu thụ minh bạch, ổn định.
Các đại biểu cũng tập trung thảo luận giải pháp tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đất đai, giao đất, thuê rừng, tín dụng, thuế, phí và tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, thúc đẩy liên kết chuỗi, chế biến sâu, mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư. Những yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn thị trường nhập khẩu và thực hiện cam kết quốc tế cũng được nhấn mạnh, nhằm tạo nền tảng đưa nông sản, dược liệu Tây Nguyên phát triển theo hướng hiện đại, có giá trị gia tăng cao và sức cạnh tranh bền vững.
