Ngày 24/5, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) thông tin, theo WHO, từ ngày 5-20/5, tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Cộng hòa Uganda đã ghi nhận 600 ca nghi ngờ mắc Ebola, trong đó có 139 ca tử vong, hơn 50 ca được chẩn đoán xác định nhiễm Bundibugyo - một trong 6 chủng của virus Ebola.
Ngày 17/5, WHO công bố dịch bệnh Ebola do chủng Bundibugyo của virus Ebola tại Cộng hòa dân chủ Congo và Uganda là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
Điều đáng lo ngại là đợt dịch hiện nay tại Congo và Uganda được xác định do chủng Bundibugyo gây ra. Hiện, chủng này chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu.
Trước nguy cơ bệnh do virus Ebola xâm nhập vào Việt Nam, Bộ Y tế đã tổ chức họp trực tuyến với các điểm cầu trên toàn quốc về công tác giám sát và phòng bệnh. Tại cuộc họp, đại diện WHO tại Việt Nam cũng nêu, nước ta không được chủ quan.
Chia sẻ về dịch bệnh nguy hiểm này, TS Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam cho biết, đến ngày 21/5, đã ghi nhận 85 ca bệnh xác định ở cả hai quốc gia, trong đó có 2 ca tại Uganda và 10 ca tử vong xác định, bao gồm 1 ca ở Uganda.
Tại Cộng hòa dân chủ Congo, ghi nhận 746 ca nghi mắc và 176 ca tử vong nghi do mắc bệnh (trong đó ghi nhận 4 nhân viên y tế tại tỉnh Ituri tử vong do nhiễm Ebola chủng virus Bundibugyo). Đến ngày 16/5, quốc gia này đã ghi nhận 8 trường hợp xác định tại phòng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 người tử vong nghi ngờ tại tỉnh Ituri.
Đến ngày 18/5, Congo ghi nhận tổng số 516 ca nghi nhiễm, trong đó có 131 ca tử vong ở các tỉnh Ituri và Bắc Kivu.
Trong khi đó, Bộ Y tế Uganda xác nhận 1 ca bệnh nhập cảnh từ CHDC Congo. Một người đàn ông lớn tuổi được đưa vào bệnh viện tư với triệu chứng nặng và tử vong ngày 14/5. Ngày 16/5, Uganda xác nhận thêm 1 ca bệnh khác cũng nhập cảnh từ CHDC Congo.
"Hiện tại, WHO đánh giá nguy cơ lây lan của dịch bệnh ở mức độ rất cao ở cấp quốc gia (tại CHDC Congo và Uganda), ở mức cao ở khu vực châu Phi (do đã có các ca bệnh tại đô thị, mức độ di biến động dân cư, tình hình bất ổn và những hạn chế của hệ thống y tế) và ở mức thấp đối với toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam; và dịch bệnh không phải là một tình trạng khẩn cấp đại dịch", TS Angela Pratt nói.
Trước diễn biến nóng, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương chỉ đạo Cục Phòng bệnh phối hợp với WHO xây dựng kịch bản ứng phó. Tại các cửa khẩu, rà soát hành khách trở về từ vùng nguy cơ, với những trường hợp đang trong thời gian ủ bệnh phải có khuyến cáo để địa phương theo dõi, giám sát, tổ chức sẵn sàng các đội phản ứng nhanh đáp ứng chống dịch kịp thời khi có ca bệnh xâm nhập.
Tuy đã triển khai các biện pháp phòng ngừa, nhưng trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh Ebola, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đã có công văn hoả tốc đề nghị các bệnh viện trên cả nước chủ động phòng, chống dịch bệnh trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đặc biệt lưu ý các trường hợp mới đến từ nước đã hoặc đang có dịch trong vòng 21 ngày.
Tăng cường thực hiện, kiểm tra, giám sát thực hiện kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, thực hiện việc sàng lọc, phân loại, cách ly nghiêm ngặt tất cả các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc Ebola tại cơ sở điều trị.
Thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin kịp thời về tình hình dịch trên thế giới và các biện pháp phòng chống, truyền thông về tình hình dịch bệnh để người dân không hoang mang lo lắng và thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh.
Phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh để cách ly, phối hợp các cơ sở dự phòng để xét nghiệm, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát theo các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế.
Các cơ sở y tế rà soát, kiểm tra, chuẩn bị các phương tiện phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế, điều kiện cách ly, năng lực chẩn đoán, điều trị để sẵn sàng tiếp nhận người mắc bệnh do virus Ebola.
Với các bước triển khai của Việt Nam, TS Angela Pratt đánh giá: WHO Việt Nam cam kết tiếp tục làm việc với Bộ Y tế và ghi nhận sự chủ động của Bộ Y tế cũng như sự chỉ đạo khẩn trương của Chính phủ trong công tác chuẩn bị sẵn sàng hệ thống và năng lực ứng phó, bao gồm chia sẻ thông tin và truyền thông nguy cơ.
Theo TS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), Ebola là bệnh truyền nhiễm nhóm A đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh với tỉ lệ tử vong có thể lên tới 90%.
Virus Ebola lây từ động vật hoang dã sang người như dơi ăn quả, nhím và các loài linh trưởng, sau đó lây giữa người với người qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, dịch cơ thể hoặc các vật dụng nhiễm mầm bệnh.
Hiện Ebola có 6 chủng thuộc chi Orthoebolavirus, trong đó 3 chủng thường gây dịch là Ebola, Sudan và Bundibugyo. Đợt dịch hiện nay tại Congo và Uganda được xác định do chủng Bundibugyo gây ra.
"Trong khi đó hiện nay mới chỉ có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu đối với chủng Ebola, chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu cho chủng Sudan và Bundibugyo", TS Đức cho biết.
Theo Cục Phòng bệnh, đến nay Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Ebola. Nguy cơ dịch xâm nhập vào nước ta hiện được đánh giá chưa ở mức cao, tuy nhiên không loại trừ khả năng bệnh xâm nhập thông qua hành khách nhập cảnh từ vùng có dịch.
Ngay sau khi WHO phát cảnh báo về nguy cơ lây lan bệnh do virus Ebola, Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát người nhập cảnh, đặc biệt với người đến từ khu vực có dịch; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng các đội phản ứng nhanh và kịch bản ứng phó khi xuất hiện ca bệnh.
Các viện đầu ngành như Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh hiện đã có đủ năng lực xét nghiệm virus Ebola bằng Realtime PCR và giải trình tự gene trong điều kiện an toàn sinh học cấp III. Sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu cũng đang được đặt mua theo hướng dẫn của WHO và dự kiến sẽ về Việt Nam trong 7-10 ngày tới.
Bộ Y tế cũng tiếp tục phối hợp với WHO và các tổ chức quốc tế để cập nhật tình hình dịch bệnh, đồng thời tăng cường tập huấn cho các địa phương về giám sát, lấy mẫu, xét nghiệm và phòng chống lây nhiễm trong bệnh viện.
Cục Phòng bệnh cũng khuyến cáo các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm virus gồm sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban. Một số trường hợp có thể có biểu hiện xuất huyết.
Thời gian ủ bệnh thường từ 2 - 21 ngày. Đồng thời khuyến cáo người dân theo dõi sức khỏe, chủ động trình báo cơ sở y tế khi trở về từ vùng dịch.
.
