Ebola đang lây lan và gây tử vong nhanh tại Congo. Theo thông tin từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đến ngày 22/5, tại Congo, tổng số ca mắc là hơn 750 ca và 177 ca đã tử vong.
Bên cạnh đó, Uganda cũng ghi nhận 2 ca mắc có nguồn gốc lây nhiễm từ Congo khi trở về Uganda.
Như vậy, hiện đây là đợt dịch Ebola thứ 16 tại Congo kể từ năm 1976. Đây là một đợt dịch rất nguy hiểm và bệnh này có tỷ lệ tử vong rất cao. Trước tình hình đó, WHO đã công bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu, tuy nhiên điều đó không có nghĩa là dịch đã lan rộng ra toàn cầu.
Trước nguy cơ xâm nhập dịch bệnh Ebola, Bộ Y tế đã triển khai các phương án phòng chống dịch xâm nhập từ cửa khẩu đến rà soát các trường hợp nghi ngờ khi đến cơ sở y tế thăm khám, cũng như nâng cao năng lực xét nghiệm, chuẩn bị cơ sở cách ly nếu có ca bệnh.
Chia sẻ về dịch bệnh Ebola và những phương án phòng chống trong thời gian tới, ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, trong buổi làm việc với WHO, CDC Hoa Kỳ và các chuyên gia trong nước mới đây, các chuyên gia đều cho rằng khả năng Ebola xâm nhập vào Việt Nam là rất thấp.
Tuy nhiên, chúng ta không loại trừ khả năng này bởi Việt Nam là quốc gia có hoạt động du lịch, giao thương quốc tế khá lớn. Có thể có người đi từ Congo sang quốc gia khác rồi mới nhập cảnh vào Việt Nam. Do đó vẫn có nguy cơ xuất hiện.
"Có thể nói đây là bệnh rất nguy hiểm và chúng ta cần nâng cao cảnh giác, tăng cường giám sát, kiểm soát nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam", ông Sơn nói.
Việt Nam hiện tăng cường hai biện pháp giám sát chính là giám sát tại các khu vực cửa khẩu xuất nhập cảnh và giám sát trong bệnh viện dựa trên các triệu chứng nghi ngờ.
Hiện Bộ Y tế phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Công an và lực lượng quản lý xuất nhập cảnh để nắm bắt tình hình người nhập cảnh từ các quốc gia châu Phi, từ đó theo dõi sức khỏe và đưa ra các khuyến cáo phù hợp.
Ngoài ra, Bộ Y tế cũng đã chỉ đạo Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh và Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu xét nghiệm để trong trường hợp xuất hiện ca bệnh có thể nhanh chóng xét nghiệm, chẩn đoán và phát hiện kịp thời.
Hiện nay, Bộ Y tế đã rà soát lại các tài liệu, hướng dẫn chuyên môn được ban hành từ năm 2014 để cập nhật theo tình hình mới cũng như các khuyến nghị mới từ WHO, từ đó có các biện pháp phù hợp với diễn biến thực tế.
Theo Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, người dân cần hiểu đúng về đường lây truyền của Ebola để có các biện pháp phòng ngừa, cần theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống của WHO và Bộ Y tế để hiểu đúng tình hình, không hoang mang nhưng cũng không chủ quan trước đợt dịch này.
Ebola là bệnh lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người mắc bệnh, cần có tiếp xúc gần mới có nguy cơ lây nhiễm. Vì vậy, nếu thực hiện tốt các biện pháp bảo hộ thì nguy cơ lây truyền là không cao.
"Bộ Y tế cũng đã thông tin trên các phương tiện truyền thông quốc gia nhằm nâng cao cảnh giác cho người dân, đặc biệt khuyến nghị những người đi và đến vùng có dịch cần thực hiện nghiêm các biện pháp phòng ngừa", ông Sơn chia sẻ.
Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh nhấn mạnh, hiện nay, khuyến cáo chủ yếu dành cho những người đi và đến vùng dịch, đặc biệt là các khu vực tại Congo. Tại Congo có những tập quán văn hóa đặc thù, như việc chạm tay vào người đã tử vong để tiễn biệt. Trong khi đó, virus Ebola có thể lây qua tiếp xúc với dịch tiết của người mắc bệnh hoặc người đã tử vong. Vì vậy, nguy cơ lây truyền trong các trường hợp tiếp xúc trực tiếp là rất cao.
Do đó, người dân cần chủ động phòng ngừa bằng cách tránh tiếp xúc với dịch tiết của người nghi mắc bệnh.
Đối với nhân viên y tế, Bộ Y tế tăng cường các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện để sẵn sàng ứng phó nếu có ca bệnh xâm nhập.
"Điều quan trọng là người dân cần hiểu rằng Ebola rất nguy hiểm nhưng không lây lan dễ dàng như COVID-19. Đây là hai cơ chế lây truyền hoàn toàn khác nhau. Vì vậy, nếu thực hiện tốt các biện pháp phòng, chống thì hoàn toàn có thể kiểm soát nguy cơ dịch bệnh", ông Sơn nói.
Đối với người dân đi du lịch hoặc công tác tại các quốc gia có dịch, Bộ Y tế khuyến cáo cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh thông thường như đeo khẩu trang, giữ vệ sinh cá nhân, ăn uống sạch sẽ và rửa tay thường xuyên, đặc biệt trước khi ăn và sau khi trở về từ nơi công cộng.
Những người có tiếp xúc gần hoặc trực tiếp với người nghi mắc bệnh cần sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân theo hướng dẫn y tế.
Ngoài ra, nếu sau khi trở về từ vùng dịch mà có các triệu chứng như sốt, mệt mỏi hoặc dấu hiệu bất thường về sức khỏe thì cần đến ngay cơ sở y tế và khai báo rõ tiền sử đi lại để được theo dõi, xử lý kịp thời.
Để chủ động phòng, chống bệnh do virus Ebola, Cục Y tế (Bộ Công an) đã có văn bản gửi Công an các đơn vị, địa phương đề nghị thông tin, khuyến cáo về dịch bệnh Ebola và các biện pháp phòng, chống tới cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên, lao động hợp đồng, học viên các học viện, trường trong CAND thông qua giao ban đơn vị, hoặc đăng tải thông tin trên trang thông tin điện tử của đơn vị, hoặc hình thức thông tin phù hợp; đồng thời khuyến cáo thực hiện các biện pháp phòng bệnh.
Y tế Công an các đơn vị, địa phương tham mưu cho lãnh đạo đơn vị triển khai các hình thức cung cấp thông tin, khuyến cáo phòng bệnh phù hợp với đặc thù của đơn vị. Đồng thời, chuẩn bị các điều kiện về nhân lực, thuốc, vật tư, trang thiết bị y tế, sẵn sàng điều trị kịp thời khi có ca bệnh theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Lực lượng Quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu phối hợp với cơ quan kiểm dịch y tế quốc tế (thuộc ngành y tế) chủ động rà soát, quản lý chặt chẽ người xuất nhập cảnh, đặc biệt cá nhân, tổ chức nhập cảnh từ vùng đang có dịch.
Đồng thời phân loại đối tượng, rà soát quy trình, thủ tục xuất nhập cảnh, đảm bảo giải quyết nhanh chóng, thuận lợi, đồng thời đảm bảo chặt chẽ, đáp ứng yêu cầu, quy định phòng, chống dịch.
Công an các đơn vị, địa phương tiếp tục báo cáo các trường hợp mắc bệnh, ổ dịch theo quy định hướng dẫn chế độ thông tin báo cáo và khai báo bệnh, dịch truyền nhiễm.
