Bệnh Alzheimer lây truyền qua máu?

Một nghiên cứu của Anh cung cấp bằng chứng đầu tiên cho thấy chứng bệnh mất trí nhớ nơi tuổi già (Alzheimer) có thể bị lây truyền qua "những tai nạn y khoa" khi truyền máu, phẫu thuật hay chữa răng. Nhà nghiên cứu Anh John Collinge nhấn mạnh: Chúng ta "cần xem lại quan điểm về Alzheimer và đánh giá nguy cơ tình cờ lây truyền cho bệnh nhân". Tuy nhiên, những chuyên gia khác cho rằng, nghiên cứu này chưa thể chứng minh Alzheimer là bệnh lây nhiễm.

Cho đến nay, ít nhất 500.000 người Anh đang sống chung với bệnh Alzheimer không được chữa khỏi và có nguy cơ tử vong cũng như chưa xác định được nguyên nhân gây bệnh. Giáo sư John Collinge Trưởng khoa Thoái hóa thần kinh thuộc Đại học London tình cờ phát hiện mối liên kết với Alzheimer khi kiểm tra não bộ của 8 bệnh nhân từ 36 đến 51 tuổi đã chết do CJD (Hội chứng giống bệnh bò điên nơi người).

Họ bị nhiễm CJD sau khi được tiêm hormone tăng trưởng khi còn nhỏ. Giáo sư Collinge tìm thấy một protein là dấu hiệu của Alzheimer ở 7 trong số 8 bệnh nhân này. Và 4 người trong số đó, một lượng "rất lớn" amyloid beta - protein tước đoạt trí nhớ - được tìm thấy trong não bộ của họ. Giáo sư Collinge viết trên Tạp chí Nature rằng, tổn thương não của 8 bệnh nhân Alzheimer này "không được nhìn thấy" nơi những người khác ở cùng độ tuổi. Giáo sư cho rằng, câu trả lời nằm ở mũi tiêm hormone tăng trưởng.

Giáo sư John Collinge.
Giáo sư John Collinge.

Khoảng 1.850 trẻ em Anh có vấn đề về tăng trưởng được chữa trị bằng các hormone trích xuất từ mô não trước khi phương pháp này bị cấm vào năm 1985. Những mũi tiêm này, được bắt đầu từ năm 1959, chứa các hormone trích xuất từ 800.000 não người chết và được coi là cách điều trị hiệu quả nhất lúc đó cho những đứa trẻ có vấn đề về tăng trưởng. Khoảng 1.500 trẻ em trong số đó hiện vẫn còn sống và giáo sư Collinge cho rằng, một số có thể phát triển bệnh Alzheimer.

Giáo sư Collinge báo cáo về những những sự tương đồng giữa amyloid beta của bệnh Alzheimer và protein Prion của CJD cho thấy cần có cuộc nghiên cứu xem cả hai bệnh có cách lây truyền giống nhau hay không. Giáo sư nhận định amyloid beta bám dính rất chắc chắn trên bề mặt kim loại của các dụng cụ phẫu thuật trong khi các kỹ thuật vô trùng chưa hẳn hiệu quả. Do đó, sự lây truyền Alzheimer qua đường máu khi phẫu thuật thật sự là mối đe dọa rất lớn. Mặc dù vậy, giáo sư Collinge trấn an mọi người không nên quá lo lắng trước mối đe dọa lây từ người sang người bởi vì điều này hiện nay chưa được chứng minh.

Não bộ bình thường (trái) và não bị Alzhemer.
Não bộ bình thường (trái) và não bị Alzhemer.

Giáo sư John Collinge phát biểu trong cuộc phỏng vấn của báo chí: "Điều quan trọng nên hiểu rõ là sự lây truyền xảy ra trong tình huống đặc biệt, ở đó bệnh nhân được tiêm các hormone trích xuất từ mô người. Không chắc Alzheimer là một bệnh truyền nhiễm. Do đó, chúng ta không thể bị lây nhiễm khi sống chung với bệnh nhân Alzheimer hay do chăm sóc bệnh nhân này".

Richard Kerr, Chủ tịch Hội các bác sĩ phẫu thuật thần kinh Anh (SBNS) và chuyên gia cố vấn khoa phẫu thuật não, lập luận: "Đây là thông tin hoàn toàn mới trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học cấp cao cần được đánh giá một cách thận trọng. Tuy nhiên với một nghiên cứu nhỏ như thế, chúng ta cần có cuộc nghiên cứu dài hơi hơn để có thể biết rõ về sự lây nhiễm cũng như kỹ thuật vô trùng có hiệu quả hay không". Tiến sĩ Doug Brown ở Hội Alzheimer nhận định: phát hiện của giáo sư John Collinge là "đáng quan tâm" song còn chứa "quá nhiều điều chưa biết": "Những mũi tiêm  hormone tăng trưởng trích xuất từ não người đã ngưng lại trong thập niên 80 thế kỷ trước. Trong khi đó hiện vẫn không có bằng  chứng nào cho thấy Alzheimer là bệnh lây nhiễm hay có thể bị lây từ người sang người qua bất cứ tiến trình xử lý y khoa hiện nay".

Alzheimer được đặt tên theo bác sĩ tâm thần, chuyên gia thần kinh học người Đức Alois Alzheimer, người phát hiện bệnh mất trí nhớ này lần đầu tiên vào năm 1906. Alzheimer thường tấn công người già trên 60 tuổi nhưng hiện nay những người nhỏ tuổi hơn cũng có thể mắc phải căn bệnh này. Những triệu chứng của Alzheimer thường là mất trí nhớ dài hạn, mất khả năng phán xét sự việc, nhầm lẫn về không gian và thời gian, tính nết thất thường v.v… Alzheimer cùng với một số dạng bệnh mất trí nhớ khác thật sự là nỗi đau buồn của gia đình bệnh nhân và gánh nặng cho xã hội.

Nhưng cho đến nay khoa học vẫn loay hoay chưa tìm ra phương pháp điều trị hiệu quả lâu dài. Trước đây, nhiều cuộc thử nghiệm thuốc mới cuối cùng vẫn thất bại và bị loại bỏ. Khi đó, các nhà khoa học bắt đầu chuyển sang tìm cách chữa trị cho bệnh nhân khi có dấu hiệu khởi phát căn bệnh, lúc mà não bộ còn chưa bị tổn hại. Nhưng để làm được điều đó họ phải cần đến phương pháp test hiệu quả để dự đoán được ai đang sắp sửa mắc bệnh Alzheimer.

Eric Karran, Giám đốc Khoa học Tổ chức từ thiện Alzheimer's Research UK, cho rằng phương pháp test máu đang được nghiên cứu cần được sử dụng một cách có trách nhiệm bởi vì "Alzheimer hiện nay được coi là sự chẩn đoán đáng sợ nhất" đặc biệt khi "chưa có cách điều trị hiệu quả".

Di An (tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.