Bệnh Alzheimer lây truyền qua máu?

Một nghiên cứu của Anh cung cấp bằng chứng đầu tiên cho thấy chứng bệnh mất trí nhớ nơi tuổi già (Alzheimer) có thể bị lây truyền qua "những tai nạn y khoa" khi truyền máu, phẫu thuật hay chữa răng. Nhà nghiên cứu Anh John Collinge nhấn mạnh: Chúng ta "cần xem lại quan điểm về Alzheimer và đánh giá nguy cơ tình cờ lây truyền cho bệnh nhân". Tuy nhiên, những chuyên gia khác cho rằng, nghiên cứu này chưa thể chứng minh Alzheimer là bệnh lây nhiễm.

Cho đến nay, ít nhất 500.000 người Anh đang sống chung với bệnh Alzheimer không được chữa khỏi và có nguy cơ tử vong cũng như chưa xác định được nguyên nhân gây bệnh. Giáo sư John Collinge Trưởng khoa Thoái hóa thần kinh thuộc Đại học London tình cờ phát hiện mối liên kết với Alzheimer khi kiểm tra não bộ của 8 bệnh nhân từ 36 đến 51 tuổi đã chết do CJD (Hội chứng giống bệnh bò điên nơi người).

Họ bị nhiễm CJD sau khi được tiêm hormone tăng trưởng khi còn nhỏ. Giáo sư Collinge tìm thấy một protein là dấu hiệu của Alzheimer ở 7 trong số 8 bệnh nhân này. Và 4 người trong số đó, một lượng "rất lớn" amyloid beta - protein tước đoạt trí nhớ - được tìm thấy trong não bộ của họ. Giáo sư Collinge viết trên Tạp chí Nature rằng, tổn thương não của 8 bệnh nhân Alzheimer này "không được nhìn thấy" nơi những người khác ở cùng độ tuổi. Giáo sư cho rằng, câu trả lời nằm ở mũi tiêm hormone tăng trưởng.

Giáo sư John Collinge.
Giáo sư John Collinge.

Khoảng 1.850 trẻ em Anh có vấn đề về tăng trưởng được chữa trị bằng các hormone trích xuất từ mô não trước khi phương pháp này bị cấm vào năm 1985. Những mũi tiêm này, được bắt đầu từ năm 1959, chứa các hormone trích xuất từ 800.000 não người chết và được coi là cách điều trị hiệu quả nhất lúc đó cho những đứa trẻ có vấn đề về tăng trưởng. Khoảng 1.500 trẻ em trong số đó hiện vẫn còn sống và giáo sư Collinge cho rằng, một số có thể phát triển bệnh Alzheimer.

Giáo sư Collinge báo cáo về những những sự tương đồng giữa amyloid beta của bệnh Alzheimer và protein Prion của CJD cho thấy cần có cuộc nghiên cứu xem cả hai bệnh có cách lây truyền giống nhau hay không. Giáo sư nhận định amyloid beta bám dính rất chắc chắn trên bề mặt kim loại của các dụng cụ phẫu thuật trong khi các kỹ thuật vô trùng chưa hẳn hiệu quả. Do đó, sự lây truyền Alzheimer qua đường máu khi phẫu thuật thật sự là mối đe dọa rất lớn. Mặc dù vậy, giáo sư Collinge trấn an mọi người không nên quá lo lắng trước mối đe dọa lây từ người sang người bởi vì điều này hiện nay chưa được chứng minh.

Não bộ bình thường (trái) và não bị Alzhemer.
Não bộ bình thường (trái) và não bị Alzhemer.

Giáo sư John Collinge phát biểu trong cuộc phỏng vấn của báo chí: "Điều quan trọng nên hiểu rõ là sự lây truyền xảy ra trong tình huống đặc biệt, ở đó bệnh nhân được tiêm các hormone trích xuất từ mô người. Không chắc Alzheimer là một bệnh truyền nhiễm. Do đó, chúng ta không thể bị lây nhiễm khi sống chung với bệnh nhân Alzheimer hay do chăm sóc bệnh nhân này".

Richard Kerr, Chủ tịch Hội các bác sĩ phẫu thuật thần kinh Anh (SBNS) và chuyên gia cố vấn khoa phẫu thuật não, lập luận: "Đây là thông tin hoàn toàn mới trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học cấp cao cần được đánh giá một cách thận trọng. Tuy nhiên với một nghiên cứu nhỏ như thế, chúng ta cần có cuộc nghiên cứu dài hơi hơn để có thể biết rõ về sự lây nhiễm cũng như kỹ thuật vô trùng có hiệu quả hay không". Tiến sĩ Doug Brown ở Hội Alzheimer nhận định: phát hiện của giáo sư John Collinge là "đáng quan tâm" song còn chứa "quá nhiều điều chưa biết": "Những mũi tiêm  hormone tăng trưởng trích xuất từ não người đã ngưng lại trong thập niên 80 thế kỷ trước. Trong khi đó hiện vẫn không có bằng  chứng nào cho thấy Alzheimer là bệnh lây nhiễm hay có thể bị lây từ người sang người qua bất cứ tiến trình xử lý y khoa hiện nay".

Alzheimer được đặt tên theo bác sĩ tâm thần, chuyên gia thần kinh học người Đức Alois Alzheimer, người phát hiện bệnh mất trí nhớ này lần đầu tiên vào năm 1906. Alzheimer thường tấn công người già trên 60 tuổi nhưng hiện nay những người nhỏ tuổi hơn cũng có thể mắc phải căn bệnh này. Những triệu chứng của Alzheimer thường là mất trí nhớ dài hạn, mất khả năng phán xét sự việc, nhầm lẫn về không gian và thời gian, tính nết thất thường v.v… Alzheimer cùng với một số dạng bệnh mất trí nhớ khác thật sự là nỗi đau buồn của gia đình bệnh nhân và gánh nặng cho xã hội.

Nhưng cho đến nay khoa học vẫn loay hoay chưa tìm ra phương pháp điều trị hiệu quả lâu dài. Trước đây, nhiều cuộc thử nghiệm thuốc mới cuối cùng vẫn thất bại và bị loại bỏ. Khi đó, các nhà khoa học bắt đầu chuyển sang tìm cách chữa trị cho bệnh nhân khi có dấu hiệu khởi phát căn bệnh, lúc mà não bộ còn chưa bị tổn hại. Nhưng để làm được điều đó họ phải cần đến phương pháp test hiệu quả để dự đoán được ai đang sắp sửa mắc bệnh Alzheimer.

Eric Karran, Giám đốc Khoa học Tổ chức từ thiện Alzheimer's Research UK, cho rằng phương pháp test máu đang được nghiên cứu cần được sử dụng một cách có trách nhiệm bởi vì "Alzheimer hiện nay được coi là sự chẩn đoán đáng sợ nhất" đặc biệt khi "chưa có cách điều trị hiệu quả".

Di An (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.