Bản đồ kế hoạch tấn công Cuba của Tổng thống Kennedy

Một tấm bản đồ năm 1962 về Cuba được đem bán đấu giá ở thành phố Boston (Mỹ) song nó không chỉ là tấm bản đồ bình thường mà là hiện vật nguy hiểm bậc nhất trong những ngày đen tối nhất của cuộc Chiến tranh Lạnh.

Đó là khi mà cuộc đối đầu giữa Washington và Moskva đạt đến mức bế tắc có thể dẫn đến cuộc chiến tranh hạt nhân hủy diệt gây nguy cơ lan rộng toàn cầu.

Trong suốt cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba, tổng thống Mỹ John F. Kennedy thường xuyên nghiên cứu tấm bản đồ - trên đó thể hiện khoảng chục mục tiêu quân sự trải khắp Cuba có thể bị tấn công - để xem xét liệu có nên mở chiến dịch không kích đồng loạt hay không. 

Suốt gần 2 tuần tháng 10-1962, cả thế giới nín thở theo dõi mọi động thái của Washington và Moskva khi cuộc đối đầu căng thẳng giữa 2 siêu cường đã đến mức báo động. Căng thẳng bắt đầu gia tăng đến mức cao nhất sau khi Mỹ phát hiện một loạt vị trí trang bị hệ thống tên lửa hạt nhân của Liên Xô trên đất Cuba.

Tổng thống John F. Kennedy họp bàn với Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara.
Tổng thống John F. Kennedy họp bàn với Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara.

Điều đáng sợ nhất là những quả tên lửa hạt nhân có thể được phóng đến một số thành phố nước Mỹ trong khoảng thời gian tính bằng phút đe dọa tính mạng của hàng triệu người dân nước này.

Trong cuốn sách "Thirteen Days: A Memoir of the Cuban Missile Crisis" (tạm dịch, 30 Ngày: Hồi ký về cuộc Khủng hoảng Tên lửa Cuba) của mình, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ lúc đó là Robert F. Kennedy (em trai của John Kennedy) tiết lộ những bức ảnh chụp từ các máy bay do thám Mỹ cho thấy "những quả tên lửa hướng thẳng đến một số thành phố nước Mỹ và ước tính chỉ trong vài phút là chúng sẽ giết chết ngay lập tức khoảng 80 triệu người dân nước này". Lúc đó, Robert Kennedy lãnh đạo một đội đặc nhiệm Nhà Trắng để xem xét khả năng phản ứng của Mỹ trong cuộc khủng hoảng tên lửa.

Trong khi đó, giới chức lãnh đạo Lầu Năm Góc luôn thúc bách John Kennedy mở chiến dịch tấn công Cuba - động thái được đánh giá là cực kỳ nguy hiểm có thể gây ra cuộc chiến tranh hạt nhân thảm khốc giữa Mỹ và Liên Xô. Các nhà lập kế hoạch chiến tranh ở Lầu Năm Góc ước tính sẽ có khoảng 18.500 binh sĩ thương vong trong vòng 10 ngày đầu tiên phát động cuộc chiến tấn công xâm lược Cuba mà không sử dụng vũ khí hạt nhân - theo tài liệu mật mới được giải mật của Bộ Quốc phòng Mỹ.

Tấm bản đồ năm 1962 cho thấy 9 địa điểm mục tiêu trên Quốc đảo Cuba.
Tấm bản đồ năm 1962 cho thấy 9 địa điểm mục tiêu trên Quốc đảo Cuba.

Robert Kennedy viết trong cuốn sách: "Theo kế hoạch, máy bay chiến đấu Mỹ sẽ xuất kích 500 lần tấn công mọi mục tiêu quân sự bao gồm địa điểm bố trí tên lửa, sân bay, cảng và vị trí pháo binh". Dựa vào những bức ảnh chụp mà các máy bay do thám cung cấp, tấm bản đồ của tổng thống Kennedy thể hiện 9 địa điểm tên lửa trên đất Cuba sẽ bị tấn công lập tức nếu quyết định tấn công được đưa ra. Những vũ khí Liên Xô ở Cuba được thể hiện trên tấm bản đồ bao gồm: máy bay chiến đấu MiG và hàng loạt tên lửa đạn đạo tầm trung vũ trang hạt nhân mà các chuyên gia quân sự Mỹ cho rằng sẽ đe dọa trực tiếp Miami, Washington và New Orleans.

Robert Kennedy viết trong cuốn sách:  "Các đơn vị tên lửa Mỹ được báo động đến mức cao nhất. Binh sĩ được điều động đến Florida và khu vực đông nam nước Mỹ… Hải quân triển khai 180 tàu chiến đến khu vực Caribean… Những chiếc máy bay ném bom B-52 được lệnh lắp bom hạt nhân".

Nhưng, cuối cùng kế hoạch tấn công Cuba đã không xảy ra do Washington lo ngại uy tín nước Mỹ bị tổn hại trên khắp thế giới - theo Robert Kennedy. Do đó, thay vì phát động chiến tranh xâm lược, Washington quyết định triển khai tàu chiến phong tỏa xung quanh Cuba. Vào phút cuối cùng, biện pháp ngoại giao được tiến hành để tránh chiến tranh. Washington và Moskva bí mật thỏa thuận: Mỹ cam kết không xâm lược Cuba cũng như triệt thoái hết tên lửa khỏi Thổ Nhĩ Kỳ để đổi lấy việc Liên Xô rút hết tên lửa hạt nhân khỏi hòn đảo. Thỏa thuận bí mật này chỉ được giải mật vào hơn 25 năm sau.

Hiện nay, hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, tấm bản đồ - trị giá ước khoảng 20.000 USD - được đem ra bán đấu giá bởi RR Auction Company. Sau cuộc khủng hoảng, tổng thống Kennedy trao tấm bản đồ (mà ông gọi là "bản đồ chiến thắng") cho Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara.

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.