Bài học từ việc mất rừng và mô hình giữ rừng bền vững ở Tây Nguyên

Một thực tế đau xót là ở Tây Nguyên có nhiều Ban Quản lý rừng để mất rừng một cách tự nhiên kéo dài nhiều năm nhưng không được xử lý kịp thời; trong khi đó có những mô hình quản lý rừng bền vững nhờ áp dụng khoa học công nghệ cao nhưng chưa được nhân rộng...

Tỉnh Gia Lai đang “nóng” chuyện các Ban Quản lý rừng để mất rừng nhiều năm mà không có giải pháp khắc phục. 

Cụ thể như sau vụ mất hàng trăm cây gỗ hương quý ở rừng Kbang thì đến việc hai Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc An Khê và Ya Hội đã để mất hàng ngàn hécta rừng và đất lâm nghiệp mà không ai chịu trách nhiệm. Sau khi đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh Gia Lai kiểm tra xác định bị lấn chiếm trái phép hàng ngàn hécta đất rừng ở các Ban Quản lý rừng trên thì UBND tỉnh Gia Lai đã chỉ đạo cho Thanh tra tỉnh Gia Lai tiếp tục vào cuộc làm rõ.

Trao đổi với PV Báo CAND, ông Phan Thanh Hải - Trưởng Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc An Khê chia sẻ, bản thân về đây làm việc từ năm 2013 đến giờ, còn chuyện mất rừng, đất rừng bị lấn chiếm thì đã xảy ra nhiều năm trước đó. 

Ông Hải cho rằng, ngoài diện tích đất rừng bị lấn chiếm cũng có một phần do việc tính toán, xác định ranh giới có sự chồng lấn, chưa rõ ràng, chủ yếu là quản lý trên giấy tờ nên thực tế giữa rừng và rẫy của dân chưa có sự tách bạch cụ thể. 

Đất rừng Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc An Khê bị xâm lấn.
Đất rừng Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc An Khê bị xâm lấn.

Mọi vấn đề đang chờ cơ quan Thanh tra tỉnh Gia Lai kết luận nhưng ông Hải thừa nhận Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc An Khê được giao khoảng trên 10.000ha đất rừng trên địa bàn 8 xã, 2 phường nhưng quá trình quản lý đã bộc lộ những yếu kém qua các thời kỳ nên có khoảng 4.000ha đất rừng bị lấn chiếm hoặc chồng lấn rất khó xử lý. 

Trong đó có khoảng 1.000ha đất liên kết trồng rừng nguyên liệu với dân nhưng bị người dân không thực hiện theo cam kết nên không thể thu hồi. Còn lại gần 3.000 ha đất rừng cũng bị lấn chiếm, chồng lấn rẫy dân hiện rất khó xử lý. Đây là hệ lụy của một quá trình buông lỏng quản lý đất rừng qua các thời kỳ.

Tương tự, Ban Quản lý rừng phòng hộ Ia Hội (An Khê, Gia Lai) cũng báo cáo mất hàng trăm ha rừng qua các thời kỳ mà nguyên nhân là do không làm tốt chức trách nhiệm vụ được giao, buông lỏng quản lý, không kịp thời phát hiện và có biện pháp thu hồi, ngăn ngừa tình trạng lấn chiếm trái phép của người dân một cách kiên quyết...

Trong khi đó có một mô hình quản lý rừng bền vững ở Kon Tum được thực hiện theo chương trình hợp tác trợ giúp của Cộng hòa Liên bang Đức tại Công ty TNHH MTV Lâm trường Đăk Tô cần nghiên cứu nhân rộng. Đây là một trong 5 đơn vị trên cả nước được thí điểm mô hình quản lý rừng bền vững.

Ông Võ Văn Cương - Phó Giám đốc Công ty Lâm nghiệp Đăk Tô cho biết, năm 2006, Chính phủ Việt Nam với Cộng hòa Liên bang Đức ký kết chương trình hợp tác lâm nghiệp Việt - Đức. Theo đó, phía Đức hỗ trợ kỹ thuật công nghệ về thống kê, điều tra hiện trạng tài nguyên rừng và từ đó đưa ra giải pháp, biện pháp quản lý, cải tạo rừng một cách bền vững. 

Sau khi được phê duyệt dự án, từ năm 2011 đến nay, phía Công ty TNHH MTV Lâm trường Đăk Tô, thuộc Công ty Lâm nghiệp Đăk Tô đã thực hiện dự án với 3 mục tiêu chính là đảm bảo kinh tế hiệu quả, môi trường bền vững và có tính xã hội cao. 

Cụ thể là rà soát trả cho địa phương diện tích 553ha đất không có rừng để quản lý, sử dụng hợp lý; căn cứ diện tích rừng cụ thể hơn 5.000ha đã có kế hoạch khai thác phù hợp theo sản lượng 8.000m³/năm/170ha, theo chu kỳ tái sinh 30 năm. Cách khai thác được áp dụng là phương pháp khai thác chọn tỉ mỉ, không làm ảnh hưởng môi trường rừng suy giảm. 

Cùng với quản lý khai thác một cách khoa học, đơn vị thực hiện dự án còn tiến hành các giải pháp kỹ thuật lâm sinh như trồng bổ sung rừng sau khai thác, khoanh nuôi xúc tiến tái sinh rừng nghèo, rừng non, trồng rừng bán tự nhiên... 

Đặc biệt, thực hiện các hoạt động quan hệ cộng đồng như khoán rừng cho cộng đồng làng bảo vệ chứ không khoán theo hộ; hỗ trợ cây giống cho người dân xung quanh rừng trồng trên nương rẫy của họ, hỗ trợ tập huấn kỹ thuật canh tác đất dốc... nhằm giúp cải thiện đời sống dân sinh; hỗ trợ xây dựng các công trình phúc lợi cộng đồng, chương trình từ thiện xã hội cho người dân giữ rừng...

Các giải pháp dựa vào cộng đồng dân cư tại chỗ để giữ rừng, phát triển rừng bền vững được thực hiện một cách hiệu quả nên đã tạo được hiệu quả giữ rừng, phát triển kinh tế rừng bền vững gắn với phát triển đời sống xã hội cho người dân địa phương.

Ngọc Như

Các tin khác

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Khám phá công việc của cán bộ quản giáo và chiến sĩ thi hành án tại Gia Lai, những chiến công thầm lặng bảo vệ an ninh, cảm hóa người lầm lỗi.

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền đất nước về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền đất nước đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí làm việc của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và khoa học. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người đàn ông năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chiến tranh "mượn" ông đi nhưng chưa trả lại cho bà. Một lời hứa, đợi chờ kéo dài tận 6 thập kỷ còn mãi trong tim. Thương một người hẹn mãi mãi không về, quý một người giữ mãi đợi chờ. Đó là chuyện tình bất tử của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và cô giao liên Nguyễn Thị Lệ.

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Tháng Bảy - tháng Tri ân, tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ và những địa bàn từng là chiến trường ác liệt năm xưa ở miền Trung, cuộc hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng khẩn trương triển khai. Từ những phần mộ chưa biết tên đến các khu vực nghi còn hài cốt liệt sĩ trong rừng sâu, núi cao hay dưới lòng đất của các chiến trường cũ, tất cả đều đang được rà soát bằng nhiều giải pháp đồng bộ, với mục tiêu trả lại tên tuổi cho những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Triệu con tim của cả nước đang hướng về “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Những ngày này, việc thực hiện chiến dịch đang diễn ra rất khẩn trương tại tất cả các địa phương. Và lực lượng Công an đang bám sát nhiệm vụ mà Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giao cho.

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Từ cô gái 15 tuổi làm giao liên giữa vùng địch kiểm soát đến nữ Đội trưởng Đội trinh sát An ninh vũ trang huyện Duy Xuyên (Quảng Nam cũ) lập nhiều chiến công vang dội trên chiến trường Quảng Đà, Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Xoa đã dành trọn tuổi thanh xuân cho cách mạng. Hơn 50 năm sau ngày đất nước thống nhất, người nữ chiến sĩ năm xưa vẫn lặng lẽ tiếp tục hành trình cống hiến... 

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Khi hàng vạn người dân và du khách ngước nhìn bầu trời sông Hàn (Đà Nẵng) chờ đón những màn pháo hoa rực rỡ của Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), ở một "mặt trận" khác, những cán bộ, chiến sĩ Công an TP Đà Nẵng vẫn lặng lẽ canh giữ vùng trời lễ hội. 

Khi AI bước vào tòa soạn…

Khi AI bước vào tòa soạn…

Chiều muộn, tại một toà soạn ở Hà Nội, những phóng viên vẫn lạch cạch gõ chữ. Những bài báo dần lên khuôn hình. Thế nhưng, thay vì căng mắt dò lỗi bài viết, giờ đây phóng viên có thể nhấn một câu lệnh, chỉ trong tích tắc các lỗi chính tả sẽ được AI báo về. Điều đáng nói, “dò lỗi” chỉ là một công việc rất nhỏ trong muôn vàn công đoạn khác mà giờ đây AI có thể hỗ trợ các toà soạn báo.

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển tới mức có thể viết các bài báo, tóm tắt sự kiện và đưa ra những phản hồi mang tính thời sự chỉ trong vài giây, “AI đang thay đổi báo chí đến mức nào” là một câu hỏi không thể né tránh.

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

Ký ức chiến tranh, niềm trăn trở và ám ảnh về năm tháng tù đày đã thôi thúc người cựu tù Côn Đảo cầm bút viết nên cuốn sách “Những năm tháng khốc liệt”. Với chất liệu sống thô ráp, chân thực, cùng khoảng thời gian chịu đựng mọi đòn roi tra tấn và khổ đau tận cùng của kiếp người đã tạo nguồn cảm xúc giúp tác giả Hoàng Phương kể lại câu chuyện của đời mình cùng những người bạn tù “nơi địa ngục trần gian” Côn Đảo.

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Trên dải cát trắng khô cằn ven biển, thôn Phú Hội, xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị đang chứng kiến sự chuyển đổi rõ nét khi nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản mới như ốc hương, cá kình, cá lăng đuôi đỏ… từng bước mở rộng. Những đối tượng nuôi đa dạng, ứng dụng kỹ thuật mới không chỉ mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn vùng đất cát, mà còn tạo thêm nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều hộ dân.

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.