Bài học từ việc mất rừng và mô hình giữ rừng bền vững ở Tây Nguyên

Một thực tế đau xót là ở Tây Nguyên có nhiều Ban Quản lý rừng để mất rừng một cách tự nhiên kéo dài nhiều năm nhưng không được xử lý kịp thời; trong khi đó có những mô hình quản lý rừng bền vững nhờ áp dụng khoa học công nghệ cao nhưng chưa được nhân rộng...

Tỉnh Gia Lai đang “nóng” chuyện các Ban Quản lý rừng để mất rừng nhiều năm mà không có giải pháp khắc phục. 

Cụ thể như sau vụ mất hàng trăm cây gỗ hương quý ở rừng Kbang thì đến việc hai Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc An Khê và Ya Hội đã để mất hàng ngàn hécta rừng và đất lâm nghiệp mà không ai chịu trách nhiệm. Sau khi đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh Gia Lai kiểm tra xác định bị lấn chiếm trái phép hàng ngàn hécta đất rừng ở các Ban Quản lý rừng trên thì UBND tỉnh Gia Lai đã chỉ đạo cho Thanh tra tỉnh Gia Lai tiếp tục vào cuộc làm rõ.

Trao đổi với PV Báo CAND, ông Phan Thanh Hải - Trưởng Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc An Khê chia sẻ, bản thân về đây làm việc từ năm 2013 đến giờ, còn chuyện mất rừng, đất rừng bị lấn chiếm thì đã xảy ra nhiều năm trước đó. 

Ông Hải cho rằng, ngoài diện tích đất rừng bị lấn chiếm cũng có một phần do việc tính toán, xác định ranh giới có sự chồng lấn, chưa rõ ràng, chủ yếu là quản lý trên giấy tờ nên thực tế giữa rừng và rẫy của dân chưa có sự tách bạch cụ thể. 

Đất rừng Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc An Khê bị xâm lấn.
Đất rừng Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc An Khê bị xâm lấn.

Mọi vấn đề đang chờ cơ quan Thanh tra tỉnh Gia Lai kết luận nhưng ông Hải thừa nhận Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc An Khê được giao khoảng trên 10.000ha đất rừng trên địa bàn 8 xã, 2 phường nhưng quá trình quản lý đã bộc lộ những yếu kém qua các thời kỳ nên có khoảng 4.000ha đất rừng bị lấn chiếm hoặc chồng lấn rất khó xử lý. 

Trong đó có khoảng 1.000ha đất liên kết trồng rừng nguyên liệu với dân nhưng bị người dân không thực hiện theo cam kết nên không thể thu hồi. Còn lại gần 3.000 ha đất rừng cũng bị lấn chiếm, chồng lấn rẫy dân hiện rất khó xử lý. Đây là hệ lụy của một quá trình buông lỏng quản lý đất rừng qua các thời kỳ.

Tương tự, Ban Quản lý rừng phòng hộ Ia Hội (An Khê, Gia Lai) cũng báo cáo mất hàng trăm ha rừng qua các thời kỳ mà nguyên nhân là do không làm tốt chức trách nhiệm vụ được giao, buông lỏng quản lý, không kịp thời phát hiện và có biện pháp thu hồi, ngăn ngừa tình trạng lấn chiếm trái phép của người dân một cách kiên quyết...

Trong khi đó có một mô hình quản lý rừng bền vững ở Kon Tum được thực hiện theo chương trình hợp tác trợ giúp của Cộng hòa Liên bang Đức tại Công ty TNHH MTV Lâm trường Đăk Tô cần nghiên cứu nhân rộng. Đây là một trong 5 đơn vị trên cả nước được thí điểm mô hình quản lý rừng bền vững.

Ông Võ Văn Cương - Phó Giám đốc Công ty Lâm nghiệp Đăk Tô cho biết, năm 2006, Chính phủ Việt Nam với Cộng hòa Liên bang Đức ký kết chương trình hợp tác lâm nghiệp Việt - Đức. Theo đó, phía Đức hỗ trợ kỹ thuật công nghệ về thống kê, điều tra hiện trạng tài nguyên rừng và từ đó đưa ra giải pháp, biện pháp quản lý, cải tạo rừng một cách bền vững. 

Sau khi được phê duyệt dự án, từ năm 2011 đến nay, phía Công ty TNHH MTV Lâm trường Đăk Tô, thuộc Công ty Lâm nghiệp Đăk Tô đã thực hiện dự án với 3 mục tiêu chính là đảm bảo kinh tế hiệu quả, môi trường bền vững và có tính xã hội cao. 

Cụ thể là rà soát trả cho địa phương diện tích 553ha đất không có rừng để quản lý, sử dụng hợp lý; căn cứ diện tích rừng cụ thể hơn 5.000ha đã có kế hoạch khai thác phù hợp theo sản lượng 8.000m³/năm/170ha, theo chu kỳ tái sinh 30 năm. Cách khai thác được áp dụng là phương pháp khai thác chọn tỉ mỉ, không làm ảnh hưởng môi trường rừng suy giảm. 

Cùng với quản lý khai thác một cách khoa học, đơn vị thực hiện dự án còn tiến hành các giải pháp kỹ thuật lâm sinh như trồng bổ sung rừng sau khai thác, khoanh nuôi xúc tiến tái sinh rừng nghèo, rừng non, trồng rừng bán tự nhiên... 

Đặc biệt, thực hiện các hoạt động quan hệ cộng đồng như khoán rừng cho cộng đồng làng bảo vệ chứ không khoán theo hộ; hỗ trợ cây giống cho người dân xung quanh rừng trồng trên nương rẫy của họ, hỗ trợ tập huấn kỹ thuật canh tác đất dốc... nhằm giúp cải thiện đời sống dân sinh; hỗ trợ xây dựng các công trình phúc lợi cộng đồng, chương trình từ thiện xã hội cho người dân giữ rừng...

Các giải pháp dựa vào cộng đồng dân cư tại chỗ để giữ rừng, phát triển rừng bền vững được thực hiện một cách hiệu quả nên đã tạo được hiệu quả giữ rừng, phát triển kinh tế rừng bền vững gắn với phát triển đời sống xã hội cho người dân địa phương.

Ngọc Như

Các tin khác

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Giữa mênh mông lòng hồ thủy điện Trung Sơn, những lồng cá nổi theo từng cụm đang mở ra một hướng sinh kế mới cho người dân vùng núi cao Thanh Hóa. Từ những hộ tiên phong ban đầu, đến nay nghề nuôi cá lồng ở Trung Sơn đã và đang ngày càng phát triển với gần 60 hộ dân tham gia, nhờ nuôi cá lồng (cá chép, cá lăng đen, cá rô phi…), nhiều gia đình có nguồn thu nhập ổn định…

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Ngày 19/8, đúng dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, tại Bentiu, Nam Sudan, hai nữ quân nhân cùng công tác tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Ở Hôi Rấy và Nước Đắng, hai bản người Bru-Vân Kiều nằm sâu dọc sông Long Đại, xã miền núi Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị, tiếng máy thuyền vọng lại từ phía hạ nguồn đã trở thành âm thanh quen thuộc với bà con. Giữa nơi còn biệt lập với bên ngoài, âm thanh ấy báo hiệu một chuyến thuyền đang ngược dòng lên bản.

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Mỗi mùa khô, khi dòng Đakrông (Quảng Trị) rút nước, những doi cát và bãi đá lộ ra cũng là lúc hàng chục người dân Pa Cô, Vân Kiều lặng lẽ mang theo chiếc mâm sắt xuống sông đào đãi vàng sa khoáng. Sau những hạt vàng nhỏ bé là cuộc mưu sinh đầy nhọc nhằn, những khoảng lòng sông bị đào xới và nỗi trăn trở về sinh kế của đồng bào vùng cao.

Kỳ cuối: Cạm bẫy “công nghệ hóa” ma túy và sự chuyển hóa nhận thức

Kỳ cuối: Cạm bẫy “công nghệ hóa” ma túy và sự chuyển hóa nhận thức

Ẩn mình dưới hình hài những thiết bị điện tử nhỏ gọn, thơm tho mùi kẹo ngọt hay trái cây nhiệt đới, pod chill chứa Etomidate đang có nguy cơ càn quét vào các không gian giải trí của giới trẻ. Từ chỗ chỉ thử “cho biết” theo lời rủ rê, nhiều thanh thiếu niên đã nhanh chóng trượt dài thành kẻ nghiện ngập, thậm chí trở thành mắt xích tiếp tay cho tội phạm ma túy.

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Cầm trên tay chiếc “pod chill” nhỏ gọn, tỏa ra mùi hương trái cây ngọt ngào, nhiều bạn trẻ hồn nhiên nghĩ rằng mình chỉ đang dùng một sản phẩm giải trí thời thượng. Nhưng đằng sau làn khói thơm ấy lại là Etomidate - một hoạt chất gây mê y học bị giới tội phạm “biến tướng” thành ma túy nguy hiểm. Đáng lo ngại hơn, hàng loạt lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “que thử âm tính” đang khiến không ít người sập bẫy pháp lý và đối mặt với hiểm họa khôn lường về sức khỏe.

Mối tình của anh thương binh và một cô gái mồ côi

Mối tình của anh thương binh và một cô gái mồ côi

Câu chuyện cuộc đời và tình yêu của người thương binh nặng Nguyễn Văn Dũng (ngụ phường Phước Hội, tỉnh Lâm Đồng) với cô gái mồ côi vượt qua những năm tháng khó khăn đã trở thành một biểu tượng đẹp và nghị lực phi thường, như chuyện cổ tích về lòng nhân ái, đức hy sinh của những người phụ nữ với các thương, bệnh binh làm xúc động lòng người.

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Khám phá công việc của cán bộ quản giáo và chiến sĩ thi hành án tại Gia Lai, những chiến công thầm lặng bảo vệ an ninh, cảm hóa người lầm lỗi.

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền đất nước về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền đất nước đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí làm việc của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và khoa học. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người đàn ông năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.