Thảm họa đường sắt kinh hoàng làm 200 người chết năm 1982:

Bài cuối: Hãy xoa dịu nỗi đau của cả người chết và người sống

Do điều kiện giao thông, liên lạc hết sức lạc hậu và hoàn cảnh đất nước khó khăn, thảm họa đường sắt năm 1982 không được công bố rộng rãi; vì thế, thân nhân của hơn 100 nạn nhân tại Nghĩa trang Đường sắt không hề hay biết. 

Từ khi thông tin về Nghĩa trang Đường sắt và vụ tai nạn kinh hoàng được “phát lộ”, họ đã có những kiến nghị đến các cấp chính quyền, Bộ Giao thông Vận tải, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam nhưng chưa được giải quyết thỏa đáng...

Những câu chuyện đắng lòng ở Nghĩa trang Đường sắt

Như đã phản ánh ở bài trước, ông Nguyễn Kim Hoạt là một nhân chứng từ khi cứu nạn đến khi chôn cất các hành khách xấu số trên chuyến tàu định mệnh. Ông cũng là người nhiều năm cùng người dân địa phương chăm sóc, dọn dẹp Nghĩa trang Đường sắt. 

Ông Hoạt đã chứng kiến nhiều người từ phương xa tới tìm mộ. Đứng trước nghĩa trang đìu hiu, cô quạnh, họ không biết người thân của mình nằm đâu giữa những tấm bia mộ vô danh, nên chỉ biết thắp hương vái lạy vào không gian hư vô.   

Ông Hoạt nhớ lại: Cách đây vài năm có một người đàn ông ngoài Bắc vô tìm mộ con để đưa về quê. Ông ấy kể lại, năm 1982, cùng con trai đi trên chuyến tàu. Khi tai nạn xảy ra, ông bị thương nặng, đứa con trai tử nạn. Trong lúc hoảng loạn, ông chỉ kịp đánh dấu phần mộ của con để sau này trở lại tìm. 

Do hoàn cảnh khó khăn, nhiều năm sau ông mới tìm về Nghĩa trang Đường sắt thì cỏ cây đã phủ kín, bít hết lối vào. Nấm mồ nhỏ bé của con trai ông đã lẫn với hơn 100 ngôi mộ khác. Ông đau đớn gục xuống trước nghĩa trang, tay run run thắp nén nhang và lẩm bẩm điều gì đó đang nghẹn trong cuống họng.

PV Báo CAND thắp hương tại Nghĩa trang Đường sắt.
PV Báo CAND thắp hương tại Nghĩa trang Đường sắt.

Ông Hoạt đứng đó, thương cảm nhìn nước mắt người đàn ông nhỏ xuống nền đất đầy cát bụi.

Ông Hoạt bần thần kể: “Nhưng rồi ông ấy vẫn đào mộ, đào lần đầu thấy xương người lớn lẫn trong cát, ông lấp lại rồi đào tiếp phần mộ bên cạnh thì thấy xương trẻ nhỏ và gom lại mang về. Bằng niềm tin thôi, chứ không biết có phải xương cốt của con ổng không?”. 

Tuy cũng mất người thân trong vụ tai nạn nhưng ông Lý Thoại Phương (quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh) còn tìm được xác mẹ mang về an táng. 

Buổi trưa 17-3-1982, một người đạp xích lô hối hả tới nhà ông Phương đưa tờ giấy nhỏ có ghi nội dung: “Sáng nay tàu lật tại Bàu Cá, gia đình có người thân gặp nạn đến ngay hiện trường”. 

Ông Phương năm đó 20 tuổi, vừa đi làm về thì nhận được hung tin, liền cùng người bác chạy xe máy về Bàu Cá tìm mẹ. Đến nơi thì trời đã về chiều, chỉ còn vài xác người chờ xe tới chở đi chôn. Ông Phương đến gặp một người đang ghi chép tại hiện trường, hỏi tên mẹ mình là Nguyễn Thị Năm thì tìm thấy ngay trong sổ ghi danh tính người tử nạn. Vì bà Năm có giấy tờ tùy thân nên còn nằm lại, chờ thân nhân đến nhận. 

Ông Phương đau đớn đưa mẹ về trên chiếc xe lam chở củi không có đèn. Sau đó vài ngày, Tổng cục Đường sắt có mời ông Phương tới văn phòng tại TP Hồ Chí Minh, thông báo về vụ tai nạn và hỗ trợ 3.000 đồng.

Những ngôi mộ vô danh ở Nghĩa trang đường sắt, ai viếng thăm cũng nhói lòng.
Những ngôi mộ vô danh ở Nghĩa trang đường sắt, ai viếng thăm cũng nhói lòng.

Bà Năm mất đi, để lại 5 người con côi cút, bé út chỉ mới 5 tuổi. Đôi mắt rưng rưng, ông Phương nghẹn ngào: “Mẹ tôi vẫn còn may mắn hơn các nạn nhân không có gia đình đến nhận. Ngày đó rối trí quá nên tôi không kịp hỏi bác xích lô là ai đưa tờ giấy báo tin để cảm ơn họ một câu”.

Rất cần thông tin chính thức từ ngành Đường sắt

Sau thảm họa năm 1982, đối với những người thiệt mạng có thân nhân đến nhận, ngành Đường sắt đã thực hiện trách nhiệm bằng việc phục vụ tàu đưa đón, có hỗ trợ tiền... Song những nạn nhân không có gia đình đến nhận thì phải nằm trong nghĩa trang giữa rừng. Họ được chôn trong cỗ áo quan đơn sơ.

Suốt 36 năm, Nghĩa trang Đường sắt vẫn như bị bỏ rơi, phận người vẫn vô danh. Ngành Đường sắt từng cho xây dựng một hàng rào bao quanh nghĩa trang. Hàng rào tồn tại được hơn 10 năm thì sụp đổ, chỉ còn chút dấu vết của gạch vữa, xi măng. Đau xót hơn, cây rừng và bụi cỏ đã bao trùm toàn bộ nghĩa trang, bít kín các lối vào, tất cả những ngôi mộ đều không thể nhận ra… 

Trước năm 2014, ai đến nghĩa trang cũng phải đứng ngoài đường khấn lạy. Họ bất lực hướng vào những bụi cỏ mà cầu nguyện trong niềm đau thương và nỗi buồn vời vợi. 

Hiện nay, Nghĩa trang Đường sắt đã tương đối quang đãng, bia mộ được cắm lại ngay ngắn thẳng hàng. Hàng rào bao quanh được xây lại và cổng vào cũng được xây, sơn mới. 

Bà Cẩm cho biết, để nghĩa trang được tôn tạo, bà và thân nhân đã kiên trì tìm gặp ông Trần Ngọc Thành, khi đó là Chủ tịch Hội đồng Thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam có chuyến đi thực tế về Nghĩa trang Đường sắt. 

Tại đây, bà Cẩm đưa ra 4 kiến nghị. Tuy nhiên, ông Thành chỉ hứa thực hiện kiến nghị thứ nhất, là xây dựng lại tường rào. Còn việc xây dựng lại các phần mộ, chỉ đạo tìm kiếm hồ sơ giúp thân nhân người tử nạn tìm được người thân thì vẫn còn bỏ ngỏ. 

Một điều an ủi là trong những ngày đi tìm mộ anh trai, bà Cẩm gặp ông Nguyễn Văn Tư, nguyên Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, người có thời gian là Tổng cục trưởng Tổng cục Đường sắt.

Ông Nguyễn Văn Tư, nguyên Chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục đường sắt (thứ tư từ trái sang) trong một lần viến thăm nghĩa trang.
Ông Nguyễn Văn Tư, nguyên Chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục đường sắt (thứ tư từ trái sang) trong một lần viến thăm nghĩa trang.

 Ông Tư có biết về thảm họa năm 1982 và đã chỉ đạo làm các làn đường lánh nạn tại một số khúc cua của tuyến đường sắt Bắc Nam. Đoạn đường sắt vào cua chữ C tại Bàu Cá cũng được nắn tuyến để hạn chế nguy cơ lật tàu. Tuy nhiên, ông Tư không hề biết có một Nghĩa trang Đường sắt đang hiện hữu tại Tây Hòa. 

Có lẽ điều này khiến ông day dứt nên vài năm trước ông đã về thăm nghĩa trang, thắp hương cho người xấu số và xin lỗi họ. Ông đã đứng đơn gửi Tổng cục Đường sắt Việt Nam đề nghị xem xét, giải quyết vụ tai nạn theo luật định và đạo nghĩa giữa con người với con người. 

Bà Cẩm chua xót: “Ông Tư đã xin lỗi, tuy đã quá muộn màng nhưng dù sao cũng là lòng trắc ẩn của một vị cựu lãnh đạo ngành Đường sắt khi không thể làm gì cho các nạn nhân và người thân của họ”. 

Theo tìm hiểu của PV, nguyên nhân vụ tai nạn đã được các cơ quan chức năng khi đó làm rõ, xử lí trách nhiệm những người liên quan.      

Thay mặt gia đình những người đã thiệt mạng trong vụ tai nạn đường sắt thảm khốc ngày 17-3-1982, bà Trần Thị Cẩm và Trần Thị Mỹ cùng 15 người khác kiến nghị ngành Đường sắt cần sớm có thông tin chính thức về vụ việc trên các phương tiện thông tin đại chúng để người dân biết, thân nhân nạn nhân có đầu mối tìm kiếm; đầu tư kinh phí để tôn tạo nghĩa trang, xây lại các ngôi mộ và nên tổ chức xét nghiệm ADN các hài cốt để giúp việc xác định danh tính và tìm kiếm thân nhân. Thiết nghĩ, những đề nghị này hoàn toàn chính đáng và không nằm ngoài khả năng, trách nhiệm của ngành Đường sắt.

Báo CAND đã có công văn gửi Tổng cục Đường sắt chuyển kiến nghị của nguyên đơn. Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin vụ việc tới bạn đọc.

Duy Hiển – Trần Huy – Ngọc Thiện

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...