Bác sĩ Hàng Nhựt Tâm, một trí thức xả thân vì nghĩa lớn

Nhiều năm nay, tôi từng nghe nói và nhắc nhiều đến bác sĩ Hàng Nhựt Tâm qua lời kể của bác sĩ Huỳnh Hòa Thanh (Ba Bé), tác giả cuốn hồi ức "Một cuộc đời làm nghề thầy thuốc" do Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân ấn hành, đã tái bản lần thứ nhất.

Chưa hết, bác sĩ Ba Bé còn soạn riêng một tài liệu hơn 30 trang (khổ nhỏ) gửi đến các cấp có thẩm quyền, đề nghị Nhà nước truy phong danh hiệu Anh hùng LLVTND cho đồng nghiệp của mình.

Tuổi Đinh Sửu (1937), quê ở xã Điều Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho (nay là Tiền Giang), sinh trưởng trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, có cha và các anh chị em đều tham gia kháng chiến, Hàng Nhựt Tâm sớm tham gia cách mạng.

Bác sĩ Hàng Nhựt Tâm (1937-1968).
Bác sĩ Hàng Nhựt Tâm (1937-1968).

Năm 13 tuổi, anh học Trường Tiểu học kháng chiến Đồng Tháp Mười cùng Lê Minh Trí (về sau là Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Tiền Giang). Từ năm 1954, tập kết ra Bắc, Tâm vào học Trường học sinh miền Nam và được kết nạp vào Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam. Năm 1961, anh vào Đại học Y khoa Hà Nội, cùng lớp với Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Việt Tuyết…

Đến năm 1964, Bộ Y tế và Trường Đại học Y khoa chọn khoảng 40 sinh viên khóa 1961-1966, tách thành một lớp riêng không nghỉ hè, nghỉ Tết, tập trung học một số chuyên khoa sâu theo yêu cầu của chiến trường miền Nam. Tiêu chí tuyển chọn vào lớp này là những sinh viên quê miền Nam, có sức khỏe, nhiệt tình trở lại chiến trường công tác, trung thành với cách mạng… Trong số đó có Tâm, người con của quê hương Mỹ Tho; anh là một sinh viên hiền lành, chân chất, sống nhân hậu với bạn bè.

Tốt nghiệp ra trường, bác sĩ Hàng Nhựt Tâm được cử sang Liên Xô tiếp tục con đường học vấn. Thời kỳ này, Mỹ ồ ạt đổ quân vào miền Nam Việt Nam như bao bạn bè khác, Tâm không còn lòng dạ nào để học tập. Cộng thêm nỗi nhớ nhà, nỗi nhớ ba má, đã khiến anh quyết định phải mau chóng trở về quê hương đặng góp sức mình, sát cánh cùng đồng bào, đồng chí chiến đấu.

Cuối cùng, Hàng Nhựt Tâm cũng được toại nguyện. Anh cùng các bạn trong lớp khoác balô, hăm hở vượt Trường Sơn về miền Nam. Hàng Nhựt Tâm nhận công tác ở Ban Dân y Khu 8. Chưa kịp ấm chỗ thì anh được lệnh cùng bác sĩ Trần Hữu Hằng đi chi viện cho tỉnh Bến Tre.

Cuối năm 1967, trước lúc chia tay bác sĩ Lê Minh Trí để chuyển về làm Trưởng ban Dân y H10 (Ban Dân y thị xã Mỹ Tho), Hàng Nhựt Tâm còn kịp trao cho bạn bản chép tay bài hát "Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người" của nhạc sĩ Trần Kiết Tường. Thời gian công tác tại quê hương Đồng Khởi anh hùng, Hàng Nhựt Tâm đã có một tình yêu nồng cháy với Huỳnh Thị Lan Anh, người con gái xứ dừa xinh đẹp. Hai người đã thề nguyền, hẹn ngày chiến trường tạm lắng thì anh sẽ trở lại Mỏ Cày, Bến Tre làm lễ thành hôn…

Bấy giờ, chiến trường Mỹ Tho bị địch đánh phá rất ác liệt. Nơi đứng chân của Ban Dân y ở kênh Tây - Nguyễn Văn Tiếp liên tục bị máy bay địch dội bom. Địa hình nơi đây mỏng và trống trơn. Ban đêm, pháo địch từ Bình Đại liên hồi kỳ trận nã vào căn cứ của ta. Trước khi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân mở màn, bác sĩ Hàng Nhựt Tâm đã tham gia chống càn tại xã Mỹ Phước Tây, huyện Cai Lậy.

Ngày 13-1-1968, biệt kích Mỹ cùng lính sư đoàn 7 Việt Nam Cộng  hòa càn quét từ kinh Nguyễn Văn Tiếp đến kinh Tây. Một số người lui về Trảng Mù, riêng bác sĩ Hàng Nhựt Tâm vẫn bám trụ. Có kẻ đầu hàng phản bội, dẫn địch về khui hầm súng của X12, gần kề với hầm bí mật của Hàng Nhựt Tâm. Một tiếng nổ lớn khiến đất quanh hầm bay tung tóe, bốc luôn cả nắp hầm bí mật. Phát hiện có người ở dưới hầm, bọn địch liền bắc loa gọi hàng và bu lại tính bắt sống.

Người bác sĩ trẻ trả lời giặc bằng những quả lựu đạn da láng. Anh dùng khẩu súng ngắn K54 bắn hết cả hai băng đạn, diệt 3 tên địch, làm bị thương một số tên khác. Hàng trăm tên địch khép chặt vòng vây, chúng dùng M79 nã vào hầm. Hàng Nhựt Tâm anh dũng hy sinh. Bọn ác ôn lôi xác anh lên miệng hầm rồi mổ bụng moi gan, chúng đem vào nhà dân rêu rao "đây là gan của tên Việt cộng, can đảm chưa từng thấy".

Khi nữ bác sĩ Thu Dung cùng một người dân trở lại nơi Hàng Nhựt Tâm hy sinh, bọn địch tàn ác còn gài lựu đạn và mìn bên dưới thi thể anh. Hai người phải vất vả lắm mới lấy được thi hài Hàng Nhựt Tâm đem về xã Mỹ Phước Tây an táng. Thấu hiểu nguyện vọng cháy bỏng của người trí thức trẻ này, bác sĩ Thu Dung đã đề nghị với đồng chí Mười Hà, Bí thư Thành ủy Mỹ Tho kết nạp Hàng Nhựt Tâm vào Đảng. Trong buổi lễ truy điệu tổ chức tại Văn phòng Thành ủy Mỹ Tho (đóng ở xã Đạo Thạnh) liệt sĩ Hàng Nhựt Tâm có tên trong hàng ngũ của Đảng.

Bằng "Tổ quốc ghi công" do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký (1977) ghi rõ chức vụ của Hàng Nhựt Tâm là "Trưởng ty Y tế". Hội đồng Nhà nước đã truy tặng liệt sĩ Huân chương Kháng chiến hạng Nhất (1986). Tháng 12-2014, cụ Đoàn Thị Qưới, thân mẫu của liệt sĩ Hàng Nhựt Tâm, được truy tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam anh hùng". Hiện tại, Sở Y tế tỉnh Tiền Giang phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, cùng các sở, ban ngành hữu quan, hoàn tất hồ sơ và thủ tục đề nghị Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND cho liệt sĩ Hàng Nhựt Tâm.

Dâng hiến trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc, Hàng Nhựt Tâm là tấm gương sáng ngời của một trí thức trẻ dấn thân!

Nguyễn Minh Ngọc

Các tin khác

Bầy voi trong cánh rừng tái sinh

Bầy voi trong cánh rừng tái sinh

Voi luôn là biểu tượng của sức mạnh, sự hiền hòa và mối quan hệ gắn kết giữa con người với thiên nhiên. Sự nỗ lực bảo tồn của các cấp ngành và người dân suốt nhiều năm đang giúp hồi sinh biểu tượng của một vùng đất nhiều huyền thoại.

Kỳ 5: Thất bại của một kế hoạch hoàn hảo

Kỳ 5: Thất bại của một kế hoạch hoàn hảo

Kéo dài suốt 10 năm với rất nhiều công sức chuẩn bị, đầu tư con người, trang bị vũ khí tối tân nhất, tuy nhiên, CIA chỉ nhận được những bản báo cáo giả; chi viện lực lượng, vũ khí theo kế hoạch của an ninh miền Bắc.

Đơn vị bảo vệ đặc biệt trong kháng chiến chống Mỹ

Đơn vị bảo vệ đặc biệt trong kháng chiến chống Mỹ

Thắng lợi của Cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử là thắng lợi vĩ đại nhất, trọn vẹn nhất, kết thúc chặng đường 21 trường kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Góp phần đặc biệt quan trọng làm nên thành công đó phải kể đến những đóng góp thầm lặng của CBCS Đoàn 180 An ninh vũ trang miền Nam - Đơn vị tiền thân của Phòng Bảo vệ 180 (Phòng Cảnh vệ miền Nam), Bộ Tư lệnh Cảnh vệ ngày nay.

Chuyện tình thời chiến của cựu tù Côn Đảo

Chuyện tình thời chiến của cựu tù Côn Đảo

10 năm chịu đòn tra tấn trong ngục tù, 10 năm chờ đợi một tình yêu, đất nước được giải phóng, họ nên duyên vợ chồng. Đó là câu chuyện về một thế hệ yêu nhau thủy chung trong gian khó. Tình yêu của họ chưa bao giờ tách rời tình yêu Tổ quốc...

Tăng cường quản lý xuất, nhập cảnh, đảm bảo an ninh biên giới

Tăng cường quản lý xuất, nhập cảnh, đảm bảo an ninh biên giới

Phòng quản lý xuất, nhập cảnh Công an tỉnh Tây Ninh phối hợp chặt chẽ với Phòng An ninh điều tra và Công an các xã (đặc biệt là tuyến biên giới), đồn biên phòng siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu, phối hợp tuần tra, kiểm soát. Chỉ trong thời gian từ đầu tháng 5 đến nay, các đơn vị phối hợp đã kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật; khởi tố nhiều băng nhóm tổ chức cho người nước ngoài nhập cảnh và lưu trú trái phép…

Kỳ 4: Đấu trí qua điện đài

Kỳ 4: Đấu trí qua điện đài

Sau khi khuất phục được toán Castor và Phạm Chuyên, Ban Chuyên án quyết định triển khai “trò chơi nghiệp vụ” khi cho Phạm Chuyên và Lò Văn Piếng lên máy liên lạc vào Nam, một cuộc chiến qua sóng điện đài chính thức bắt đầu.

Người Anh hùng trên dãy Trường Sơn

Người Anh hùng trên dãy Trường Sơn

Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, nơi những con suối reo vang hòa cùng tiếng gió ngàn của xã biên giới Avương (Đà Nẵng), có một “ngọn núi lớn” trong lòng đồng bào Cơ Tu. Đó là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Arất Blư. Ở tuổi 88, đôi chân ấy có thể đã chậm, mái đầu đã bạc trắng như sương sớm, nhưng ký ức về một thời hoa lửa và cái tâm sáng của một người Cộng sản vẫn rực cháy như ngọn lửa thiêng giữa nhà Gươl.

Trưởng Công an xã đi qua “một thời đạn bom, một thời hòa bình”

Trưởng Công an xã đi qua “một thời đạn bom, một thời hòa bình”

Trải qua những trận đánh giữa lòng Sài Gòn, nếm đủ đòn roi tra tấn thảm khốc trong lao tù, ông dường như đã chai sạn trước cái chết. Bản lĩnh của một cựu tù Côn Đảo trở về từ “địa ngục trần gian” giúp ông hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của một Trưởng Công an xã những ngày mới giải phóng.

Cổ phục Việt góp phần thu hút khách du lịch, quảng bá hình ảnh Việt Nam.

Cổ phục Việt - Từ bảo tàng ra phố

Từ những hiện vật lặng lẽ trong bảo tàng đến các không gian văn hóa, di tích và mạng xã hội, cổ phục Việt đang có một hành trình trở lại đầy ấn tượng. Sự hồi sinh ấy đến từ những con người đang biến cổ phục thành chiếc cầu nối với quá khứ, để di sản không dừng lại ở ký ức mà tiếp tục sống trong hiện tại bằng những cách rất mới.

Nước mắt của mẹ và "chìa khóa"... ADN

Nước mắt của mẹ và "chìa khóa"... ADN

Trong những ngày tháng Bảy tri ân, khi cả dân tộc đang hướng về Ngày thương binh - liệt sĩ (27/7) với tấm lòng tri ân sâu sắc trước những hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ, tại tỉnh Quảng Ngãi, lực lượng Công an tỉnh đang triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ với tất cả sự khẩn trương, trách nhiệm và lòng thành kính. Những giọt máu, những mẫu sinh phẩm được lấy đi không chỉ là dữ liệu khoa học, mà là niềm hy vọng, nhóm lên ngọn lửa đoàn tụ cho biết bao gia đình mòn mỏi đợi chờ suốt nhiều thập kỷ qua.

Hành trình thế kỷ của cựu chiến binh Semyon Lyulko

Hành trình thế kỷ của cựu chiến binh Semyon Lyulko

Lịch sử Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại thường được ghi dấu bằng những trận đánh lớn và tên tuổi của các anh hùng. Nhưng phía sau những tấm bản đồ chiến dịch đồ sộ là sự cống hiến và chiến công của hàng triệu con người. Nhân kỷ niệm 85 năm ngày phát xít Đức tấn công Liên Xô (22/6/1941 - 22/6/2026), xin trân trọng giới thiệu câu chuyện về người lính cận vệ Semyon Lyulko - một mảnh ghép bình dị góp phần làm nên chiến thắng vĩ đại.

Chiến trường trên màn hình điện thoại

Chiến trường trên màn hình điện thoại

Một ứng dụng nhắc giờ cầu nguyện ở Iran bất ngờ phát đi thông điệp kêu gọi buông vũ khí giữa lúc chiến sự leo thang. Vụ việc cho thấy chiến tranh hiện đại không chỉ đánh vào căn cứ quân sự hay mạng lưới chỉ huy, mà còn len vào những không gian riêng tư nhất của đời sống số: màn hình điện thoại, thói quen hằng ngày và cả niềm tin tôn giáo.

Mất tích 28 ngày, ám ảnh suốt gần 3 thế kỷ

Mất tích 28 ngày, ám ảnh suốt gần 3 thế kỷ

Đêm 29/1/1753, Elizabeth Canning, một cô hầu gái 18 tuổi ở London, trở về nhà sau 28 ngày mất tích. Người cô gầy rộc, chân không giày, đầu quấn một mảnh vải thấm máu. Cô kể rằng mình bị cướp, rồi bị đưa đến một căn nhà ở Enfield Wash, bị một phụ nữ người Romani nhốt trên gác xép suốt gần một tháng. Lời khai ấy khiến một người bị kết án tử hình, chia London thành hai phe và cuối cùng đưa chính Elizabeth ra tòa vì tội khai man.

Bài cuối: Những cú lừa ngoạn mục

Bài cuối: Những cú lừa ngoạn mục

27 chuyên án. Gần 1.000 tên gián điệp biệt kích bị bắt, tiêu diệt. Hàng trăm tấn vũ khí, thuốc men, nhu yếu phẩm bị thu giữ. Và CIA, trong suốt hơn 10 năm đó, không biết mình đã thua. Tất cả bắt đầu từ 4 người ngồi trong khoang tối của chiếc C-47.

Bài 2: Chuyên án CM12 - Lưới giăng ngoạn mục

Bài 2: Chuyên án CM12 - Lưới giăng ngoạn mục

Chuyện xảy ra cách đây trên 40 năm trên miền đất cực Nam Tổ quốc tại Hòn Đá Bạc, thuộc xã Bình Khánh Tây, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, trở thành huyền thoại và chiến công của lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

 Bài 1: Trường kỳ mai phục - Bí ẩn Chuyên án C30

Bài 1: Trường kỳ mai phục - Bí ẩn Chuyên án C30

Ngày 22/8/1954, 16 người rời Hải Phòng. Họ xuống tàu ra vịnh Hạ Long, lên chiến hạm 125 của Pháp, nhìn bờ biển Việt Nam nhạt dần phía sau mạn tàu. Một tuần trên biển. Rồi đảo Okinawa, nơi nhân viên tình báo Mỹ chờ sẵn để khám sức khỏe, lấy lý lịch, loại bớt 3 người không đủ tiêu chuẩn. Số còn lại lên máy bay chở thẳng đến đảo Guam ngoài khơi Thái Bình Dương.

Những hồ sơ cùng được giải mã

Những hồ sơ cùng được giải mã

Trung tuần tháng 3/2025, Mỹ đã công bố những tài liệu cuối cùng liên quan đến vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy tại Dallas năm 1963. Nhân sự kiện trên, tạp chí Chuyện xứ người (ODC) Mỹ cập nhật nhiều hồ sơ còn “thú vị hơn” cả vụ ám sát JKF đã được CIA giải mã “toàn tập”.

Ngăn chặn ma túy ngay từ cơ sở

Ngăn chặn ma túy ngay từ cơ sở

Vừa tiếp giáp với trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước đó là TP Hồ Chí Minh, lại có gần 369km đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Campuchia nên Tây Ninh luôn tiềm ẩn phức tạp do các đối tượng tội phạm luôn rình rập tuồn ma túy qua biên giới để tiêu thụ tại chỗ và trung chuyển đến các tỉnh thành lân cận tiêu thụ.