Bắc Cực tan băng và những hiểm họa

Các nghiên cứu mới đây đã đưa ra cảnh báo "cỗ máy điều hòa" Trái Đất là Bắc Cực đứng trước nguy cơ sớm... dừng hoạt động.

Với tốc độ tan băng rất nhanh như hiện nay, giới khoa học cho rằng đảo quốc Bắc Cực Greenland cùng nhiều vùng ven biển sẽ nhanh chóng biến mất. Cùng với đó, nhiều hệ lụy nguy hiểm đi kèm như sự giải phóng nhiều mầm bệnh ẩn dưới lớp băng hay sự biến mất của nhiều giống loài vùng cực.

Không thể đảo ngược

Các báo cáo cuối năm 2019 cho thấy, các tảng băng tại Greenland (Đan Mạch) đang tan chảy với tốc độ nhanh chóng mặt. Theo ước tính, mỗi ngày Greenland có thể mất đến 10 tỉ tấn băng tan trôi ra ngoài đại dương.

Trong khi đó, mức tan chảy gần 40m đáng báo động mỗi năm của Jakobshavn, dòng sông băng lớn nhất của Greenland, khiến giới khoa học vô cùng lo lắng khi chưa có dấu hiệu Jakobshavn được bồi đắp thêm băng.

Băng tan đang đe dọa quần thể gấu Bắc Cực, khiến chúng có nguy cơ biến mất hoàn toàn.
Băng tan đang đe dọa quần thể gấu Bắc Cực, khiến chúng có nguy cơ biến mất hoàn toàn.

Trong suốt gần hai thập niên qua, mức độ bao phủ của băng biển ở Bắc Cực tương đối thấp, chạm mức tối thiểu hàng năm hồi tháng 9/2019 sau khi băng tan suốt những tháng mùa hè. Độ dày băng biển ngày càng suy giảm, khi hiện nay chỉ hơn 1% lượng băng biển là băng dày vẫn còn đóng băng từ năm trước đó, bằng 1/30 số liệu từ năm 1985 khi băng dày và cũ chiếm 33% băng biển vào cuối mùa đông.

Tình trạng tan băng ở Greenland đang dần chạm tới ngưỡng rất nguy hiểm và khó có thể đảo ngược, nhanh gấp 6 lần so với những năm 80 của thế kỷ trước. Trong giai đoạn 2002-2009, băng tan đã khiến mực nước biển toàn cầu dâng thêm khoảng 0,7mm/năm. Cùng với dự đoán tốc độ tan chảy còn tiếp tục gia tăng, năm 2100 sẽ chứng kiến mực nước biển cao thêm gần 15cm. Nếu băng ở Greenland tan hết, mực nước biển sẽ dâng cao thêm hơn 7m, tiếp thêm sức mạnh cho các cơn bão để tạo ra "công thức hoàn hảo" để phá hoại kinh tế - xã hội các vùng ven biển. Trong tương lai, nhiều thành phố ven biển như Miami, Thượng Hải, New York hay Mumbai sẽ bị "nuốt chửng" và biến mất mãi mãi.

Những mầm mống hiểm họa

Do bầu không khí nóng lên, các sinh vật tại Bắc Cực buộc phải thay đổi để thích nghi. Băng tan ở biển Bering đang định hình lại toàn bộ hệ sinh thái biển, khiến cá và các loài thích vùng nước ấm đang kéo vào khu vực, còn các loài ở vùng nước này phải di chuyển lên phía bắc Bắc Cực.

Số lượng gấu Bắc Cực đã giảm khoảng 40% trong thập niên qua do tình trạng băng tan nhanh chóng. Rõ ràng, khi băng tan chảy hết, gấu sẽ không còn cơ hội để sinh tồn và thậm chí có thể biến mất trong tự nhiên vào cuối thế kỷ 21.

 Nhiều chuyên gia cảnh báo, băng tan có thể giải phóng vi khuẩn và virus ẩn mình trong lớp băng sau hàng triệu năm, tạo nên hàng loạt dịch bệnh nguy hiểm trên quy mô toàn cầu trong tương lai. Vừa qua, các chuyên gia đã phát hiện khoảng 30 chủng virus hoàn toàn mới mẻ đối với khoa học hiện đại trong một tảng băng ở Trung Á. Kết quả nghiên cứu khẳng định những loại virus này ưa lạnh, phát triển và sinh sôi ở nhiệt độ thấp, trong khoảng từ -20°C đến 10°C.

Chưa hết, nhiều ý kiến quan ngại, ẩn sâu dưới các lớp băng vĩnh cửu là những loại virus cổ đại nguy hiểm hơn từng gây ra đại dịch toàn cầu.

Một số báo cáo suy đoán, các bệnh đã từng bị xóa sổ trước đây như đại dịch cúm Tây Ban Nha 1918, dịch hạch hay đậu mùa nhiều khả năng được trữ lạnh trong lớp băng vĩnh cửu. Điều này hoàn toàn có căn cứ khi lớp đất nằm sâu dưới các lớp băng vĩnh cửu lại là một môi trường lý tưởng để "nuôi sống" các loại vi khuẩn và virus.

Một nghiên cứu của Pháp năm 2019 đã chứng minh có thể "đánh thức" một virus 30.000 năm tuổi trong lớp băng vĩnh cửu khi băng tan hoàn toàn thành nước và được làm nóng. Theo đó, băng chỉ đóng vai trò như một chủ thể lưu trữ tạm thời, và một ngày nào đó những mầm bệnh nguy hiểm có thể tái xuất trong hệ sinh thái khi băng tan chảy, gây ra nhiều thảm họa đối với loài người...

Nam Hồng

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.