Áo giáp giấy cổ Trung Quốc ứng dụng cho áo chống đạn ngày nay

Áo giáp dạng phiến được bổ sung thêm các dạng áo giáp khác như dạng vảy từ thời Chiến Quốc hoặc trước đó. Những tấm kim loại lớn đeo trên ngực và lưng, được gọi là áo giáp "dây và mảng", được sử dụng từ thời Nam Bắc triều (năm 420-589) đến thời nhà Đường (năm 618-907).

Áo giáp cổ cho giới quý tộc

Bằng chứng về áo giáp dạng lưới và họa tiết núi bắt đầu xuất hiện từ thời nhà Đường trở đi, mặc dù chúng chưa bao giờ thay thế áo giáp dạng phiến trở thành loại áo giáp chính. Áo giáp dạng xích đã được biết đến từ thời nhà Hán (năm 202 TCN - 220 SCN), nhưng không được sản xuất rộng rãi. Áo giáp dạng lưới được sử dụng không thường xuyên và có thể được coi là "áo giáp nước ngoài kỳ lạ" dùng để thể hiện sự giàu có của các sĩ quan và binh lính khá giả.

Trong thời nhà Minh (năm 1368-1644), bắt đầu thay thế áo giáp dạng phiến và được sử dụng rất nhiều vào thời nhà Thanh (năm 1644-1912). Đến thế kỷ 19, hầu hết áo giáp nhà Thanh chỉ mang tính nghi lễ, giữ lại các đinh tán bên ngoài vì mục đích thẩm mỹ và bỏ đi các tấm kim loại bảo vệ.

Bằng chứng khảo cổ học sớm nhất về áo giáp ở Trung Quốc có niên đại từ thời nhà Thương (năm 1600 TCN - 1046 TCN). Đây là những tấm giáp ngực làm bằng vỏ sò ghép lại với nhau hoặc là tấm giáp ngực bằng da sống nguyên khối hoặc da thuộc một phần. Mũ sắt được làm bằng đồng và thường có thiết kế công phu bao gồm họa tiết động vật. Áo giáp hầu như chỉ dành cho giới quý tộc; người dân thường hầu như không có sự bảo vệ và thường sử dụng khiên phủ da làm bằng gỗ hoặc tre.

Triều đại nhà Chu (khoảng 1046 TCN-256 TCN)

Áo giáp trong triều đại nhà Chu bao gồm áo giáp không tay bằng da tê giác hoặc da trâu, hoặc áo giáp bằng da sống/ da vảy. Mũ sắt phần lớn giống với mũ của binh sĩ nhà Thương nhưng ít hoa mỹ hơn. Ngựa kéo xe đôi khi được bảo vệ bằng da hổ.

Thời Chiến Quốc (khoảng 475 TCN-221 TCN)

Vào thế kỷ thứ 4 TCN, áo giáp bằng da tê giác vẫn được sử dụng. Trong đoạn văn sau, vị tướng Quản Trọng khuyên Tề Hoàn Công chuyển hình phạt thành áo giáp và vũ khí: Ông ra lệnh rằng những tội nghiêm trọng sẽ được chuộc bằng một bộ áo giáp bằng da tê giác và một cây kích, và những tội nhẹ sẽ được chuộc bằng một tấm khiên bằng da sống/ da bện và một cây kích. Những hành vi sai trái sẽ bị phạt một lượng kim loại, và những trường hợp đáng ngờ sẽ được ân xá.

Một vụ án nên được hoãn lại để điều tra trong 3 ngày mà không được phép tranh luận hoặc phán quyết; vào thời điểm vụ án được xét xử, đối tượng sẽ đưa ra một bó tên. Kim loại tốt nên được đúc thành kiếm và kích và thử nghiệm trên chó và ngựa, trong khi kim loại kém hơn nên được đúc thành các công cụ nông nghiệp và thử nghiệm trên đất. Vào cuối thời Chiến quốc vào thế kỷ thứ 3 TCN, vũ khí và áo giáp bằng sắt đã được sử dụng rộng rãi.

Áo giáp phiến

Áo giáp phiến bằng da (được coi là da sống chưa thuộc hoặc đã thuộc trên bề mặt), đồng và sắt xuất hiện vào giữa thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên. Nó bao gồm các mảnh áo giáp riêng lẻ được tán đinh hoặc buộc lại với nhau để tạo thành một bộ áo giáp. Mũ sắt được chế tạo bằng nhiều phiến mỏng bắt đầu thay thế mũ đồng nguyên khối cũ. Một mẫu được phát hiện ở huyện Nghi, tỉnh Hà Bắc gồm 89 phiến mỏng, kích thước trung bình 5cm x 4cm.

Vào thế kỷ thứ 3 TCN, cả vũ khí và áo giáp bằng sắt đều trở nên phổ biến hơn. Theo Tuân Tử, một triết gia Trung Quốc sống vào cuối thời Chiến quốc, "những ngọn giáo sắt cứng tàn bạo như ong bắp cày và bọ cạp. Vũ khí bằng sắt cũng giúp quân đội Trung Quốc có lợi thế hơn so với những kẻ man rợ.

Sử sách kể lại rằng trong một trận chiến với bộ tộc Công Công, "những ngọn giáo đầu sắt đã nhắm tới kẻ thù, và những kẻ không có mũ sắt và áo giáp chắc chắn đã bị thương". Hiệu quả của rìu và khiên bằng đồng có thể đã bị thay thế bằng vũ khí và áo giáp bằng sắt mới. Tuy nhiên, hiệu quả của vũ khí này đã vượt xa bất kỳ tiến bộ nào trong áo giáp phòng thủ.

Chuyên gia cho rằng thời Trung Quốc cổ đại, thường dân hoặc nông dân giết một lãnh chúa bằng một mũi tên nỏ ngắm chuẩn xác là chuyện thường tình, bất kể lúc đó họ mặc áo giáp gì. Vua Thuấn đã dạy cách cai trị tốt sau đó cầm khiên, rìu chiến và biểu diễn điệu múa chiến tranh, và người Miêu đã khuất phục. Nhưng trong cuộc chiến với Công Công, những người đàn ông sử dụng giáo sắt có đầu thép đâm vào kẻ thù, vì vậy nếu không được bảo vệ bằng mũ sắt và áo giáp chắc chắn, họ có thể bị thương. Do đó, khiên và rìu chiến đã từng được sử dụng trong thời cổ đại, nhưng không còn phù hợp ngày nay nữa.

Những bộ giáp nặng nhất và khả năng bảo vệ nhất thường chỉ dành cho những người lính tinh nhuệ, mặc dù mỗi tiểu vùng phân phối áo giáp theo cách riêng của họ. Nhà nước thời Chu ưa chuộng các đơn vị nỏ bọc thép tinh nhuệ nổi tiếng về sức bền, và binh sĩ có khả năng hành quân 160 km “không nghỉ”. Lực lượng tinh nhuệ của nhà Ngụy có khả năng hành quân hơn 40 km trong 1 ngày trong khi mặc áo giáp nặng, mang theo một cây nỏ lớn có 50 mũi tên, một mũ sắt, một thanh kiếm bên hông và khẩu phần ăn trong 3 ngày. Những người đáp ứng các tiêu chuẩn này được miễn lao động khổ sai và thuế cho toàn bộ gia đình. Đến thời nhà Tần, khoảng một nửa số binh sĩ có thể được trang bị một số loại áo giáp nặng như Quân đội đất nung chỉ rõ.

Theo nhà sử học Tô Tần, nhà nước Hán chế tạo ra những vũ khí tốt nhất, có khả năng chém xuyên qua áo giáp, khiên, giày da/ da và mũ sắt chắc chắn nhất. Binh lính của họ đeo mặt nạ sắt. Nhà nước thời Ngô chia quân đội của mình thành 3 phần. Quân đội chính mặc áo giáp thường, quân đội bên trái mặc áo giáp sơn mài màu đỏ và quân đội bên phải mặc áo giáp đen. Đến cuối thế kỷ thứ 3 TCN, ít nhất một số kỵ binh đã mặc áo giáp nào đó.

Áo giáp giấy siêu việt

Áo giáp giấy, với ưu điểm là nhẹ và chống rỉ sét, được nhắc đến sớm nhất trong những ghi chép thời nhà Đường (năm 618 - 907).  Khi hình dung về chiến tranh cổ đại, nhiều người liên tưởng đến các chiến binh vạm vỡ mặc áo giáp làm từ những miếng sắt hoặc thép. Nhưng theo các ghi chép cổ đại của Trung Quốc, sử dụng áo giáp giấy đôi khi mới là lựa chọn tốt, Ancient Origins đưa tin.

Nghề làm giấy bắt nguồn từ Trung Quốc và xuất hiện khoảng 2.000 năm trước, vào thời Đông Hán. Thái giám Thái Luân được ghi nhận là người phát minh ra nghề làm giấy, dù giới chuyên gia từng tìm thấy những mẫu giấy cổ xưa và nguyên thủy hơn. Sự ra đời của giấy mang tính cách mạng, cung cấp bề mặt viết thiết thực hơn so với tre, gỗ hay lụa. Ngoài những công dụng dễ thấy, người Trung Quốc cổ đại thậm chí còn dùng vật liệu này để làm áo giáp.

Trong lịch sử, người Trung Quốc đã chứng minh khả năng bảo vệ binh lính ấn tượng với nhiều loại vật liệu khác nhau, từ mai rùa, đồng, đá, da và cả thép. Tuy nhiên, điều gây ngạc nhiên là những ghi chép cổ xưa về áo giáp bằng lụa và giấy. Áo giáp giấy được đề cập sớm nhất vào thời nhà Đường (năm 618 - 907), nhà nghiên cứu độc lập kiêm người mua bán vũ khí cổ châu Á Peter Dekker cho biết trên tạp chí Hand Papermaking. Shang Suiding được cho là người phát minh ra áo giáp giấy để giúp dân thường tự vệ trong chiến tranh. Người cai quản thành phố cổ He-Dong thậm chí đã trang bị áo giáp bằng giấy xếp nếp cho đội quân 1.000 người.

Theo nhà nhân chủng học kiêm nhà địa lý lịch sử Berthold Laufer (năm 1874 - 1934), áo giáp giấy thời Đường được làm từ những tấm giấy gấp lại. Trong khi đó, quân lính ở tỉnh An Huy, nơi nổi tiếng về sản xuất giấy, sử dụng áo giáp giấy cấu tạo từ những miếng vảy hình tam giác. Bản ghi chép chi tiết nhất về áo giáp giấy nằm trong bộ sách "Võ bị chí" năm 1621 của Mao Nguyên Nghi, một chỉ huy hải quân. Mao Nguyên Nghi cho biết, với quân lính ở miền Nam, lựa chọn tốt nhất cho bộ binh là áo giáp giấy, kết hợp với nhiều loại lụa và vải. Các ghi chép thời nhà Thanh lại dành sự ưu ái cho giấy Hàn Quốc vì độ dẻo dai.

Chương trình MythBusters của kênh truyền hình Discovery Channel từng kiểm tra xem áo giáp giấy có khả năng bảo vệ như thép hay không. Kết quả, áo giáp giấy nhiều lớp cho hiệu quả tốt hơn khi chống lại kiếm và tên. Võ sư Scott Rodell giải thích, giấy có thể được gấp lại và khâu thành miếng trong túi cotton để tạo thành những mảnh vảy giấy lẻ, sau đó khâu vào một lớp lót bằng cotton. Áo giáp giấy hiệu quả với tên và súng hỏa mai, nhưng không hiệu quả với đạn súng trường. Ưu điểm của áo giáp giấy là trọng lượng nhẹ và khả năng chống rỉ sét. Những chiếc áo chống đạn hiện đại vẫn dựa trên các nguyên tắc tương tự. Áo giáp giấy được binh lính, lính thủy đánh bộ và dân quân Trung Quốc sử dụng rộng rãi từ thời nhà Tống cho đến thời nhà Thanh. Việc tin dùng cũng lan sang các nước láng giềng như Hàn Quốc.

Cho đến nay, một số bản dựng lại đáng chú ý nhất là bản của Mythbuster đã gấp giấy thành vảy giấy hoặc phiến giấy, và bản dựng lại này chứng minh rằng nó có thể sánh ngang với áo giáp phiến sắt về khả năng bảo vệ và cũng nhẹ hơn phiên bản sắt, mặc dù kém bền hơn. Tuy nhiên, một số nguồn chỉ ra rằng cái gọi là áo giáp giấy không chỉ được làm từ nhiều lớp giấy mà còn được gia cố bằng da hoặc da sống, và có thể được nhồi bằng lông động vật hoặc tóc người và chỉ tơ tằm hoặc bông, và thành phẩm cuối cùng trông không giống phiến mà giống vải dày hơn.