Anh: Thông qua luật tình báo gây tranh cãi

Sau nhiều tháng giằng co, tranh luận, Quốc hội Anh đã chính thức thông qua luật do thám mới, trong đó cho phép các cơ quan chức năng, từ cảnh sát, tình báo cho đến các nhà quản lý thực phẩm, phòng cháy chữa cháy và thanh tra giao thông, có quyền xâm nhập cơ sở dữ liệu và xem xét thông tin duyệt web và cả thông tin cá nhân của người dùng Internet.

Luật mới vừa được thông qua có tên gọi là Dự luật Quyền hạn Điều tra (IPB); giới truyền thông và những người chống lại nó gọi bằng biệt danh "Hiến chương tình báo" - đã được Quốc hội Anh thông qua vào hạ tuần tháng 11 sau hơn một năm tranh luận và sửa đổi. Dự luật này sẽ chính thức trở thành luật và có hiệu lực thi hành sau khi được Nữ hoàng Anh phê chuẩn vào đầu tháng 12.

Luật IPB yêu cầu các công ty dịch vụ viễn thông lưu trữ dữ liệu truy cập Internet của tất cả người dùng Internet trong khoảng thời gian một năm, tạo cơ sở dữ liệu thông tin cá nhân mà công ty "nghi ngờ" là có thể tạo ra những nguy cơ về tội phạm mạng. 

Cơ sở dữ liệu thông tin cá nhân được mô tả là "hồ sơ kết nối Internet", trong đó ghi nhận tất cả các Website mà mỗi người truy cập, các phần mềm ứng dụng và dịch vụ nhắn tin mà họ sử dụng. 

Theo luật mới, các cơ quan chức năng, tình báo sẽ không cần phải xin "giấy phép" để truy cập vào cơ sở dữ liệu, và danh sách các tổ chức, cơ quan chức năng này không chỉ gói gọn trong ngành tình báo, cảnh sát mà còn bao gồm cả các bộ ngành, cơ quan cấp bộ và cấp tỉnh, kể cả các quan chức hải quan, thậm chí Cơ quan Tiêu chuẩn chất lượng thực phẩm (FSA) của Anh.

Luật mới sẽ cho phép các cơ quan tình báo Anh bẻ khóa, đột nhập, thu thập dữ liệu cá nhân dễ dàng hơn, rộng rãi hơn.
Luật mới sẽ cho phép các cơ quan tình báo Anh bẻ khóa, đột nhập, thu thập dữ liệu cá nhân dễ dàng hơn, rộng rãi hơn.

Với phạm vi do thám, đối tượng được phép tiếp cận dữ liệu, thông tin cá nhân nhiều như thế, Luật IPB đang khiến cho nhiều tổ chức vận động vì quyền công dân và người dùng Internet bất bình, vì nó tạo ra cơ sở vững chắc cho hoạt động do thám đại trà công chúng Anh, theo dõi không chỉ những đối tượng tình nghi là tội phạm mà ngay cả người dùng vô tội, từ mỗi văn phòng làm việc cho đến phòng khách, phòng ngủ cũng đều bị do thám. Tim Berners-Lee, cha đẻ mạng Internet toàn cầu (World Wide Web) đã thốt lên lời than vãn: "Những ngày đen tối của Internet đang đến".

Chính phủ Anh giải thích rằng, dạng thông tin mà Luật IPB yêu cầu lưu trữ chỉ là dạng gần giống như một hóa đơn tiền cước điện thoại (ghi nhận danh sách các số điện thoại gọi đi và đến), nhưng các tổ chức, các nhà hoạt động vì quyền tự do công dân thì không chấp nhận, cho rằng thông tin hoạt động truy cập Internet mang tính chất như một nhật ký cá nhân, ghi nhận các hoạt động riêng tư của từng cá nhân, vì vậy không thể đánh đồng với hình thức thông tin phải công khai. 

Các quan chức chính phủ Anh cũng khẳng định rằng, luật mới bảo đảm "quyền hạn phù hợp với thời đại công nghệ kỹ thuật số", sẽ thay thế hàng loạt những quy định cũ kỹ, lạc hậu và trao cho các cơ quan thực thi pháp luật các công cụ để chiến đấu chống chủ nghĩa khủng bố và tội phạm nghiêm trọng.

Luật mới cũng hợp thức hóa và hợp pháp hóa việc các điệp viên Anh bẻ khóa xâm nhập vào các thiết bị công nghệ và "thu hoạch" vô số dữ liệu của người dùng cả trong và ngoài nước Anh. Với quy định này, luật IPB không chỉ thừa nhận mà còn đặt ra các giới hạn cho các chương trình do thám đại trà, kiểu như từng thực hiện trước đây được Edward Snowden tiết lộ cuối năm 2013.

Chính phủ Anh cho rằng, bên cạnh việc trao nhiều quyền hạn thu thập thông tin, dữ liệu cá nhân người dùng, luật IPB cũng thiết lập các cơ chế chống lại việc đột nhập, bao gồm việc phân công một ủy viên kiểm soát quyền hạn điều tra để giám sát hệ thống, và các thẩm phán thực hiện nhiệm vụ kiểm soát các giấy phép do Chính phủ Anh cấp cho các cơ quan chức năng, cảnh sát, tình báo đột nhập cơ sở dữ liệu, các thiết bị điện tử hoặc can thiệp vào luồng giao tiếp Internet.

Câu hỏi lớn được đặt ra là luật mới sẽ vận hành như thế nào. Chính phủ Anh thừa nhận các hãng công nghệ, nhà cung cấp dịch vụ cần 12 tháng để bắt tay vào thực hiện theo yêu cầu của luật, lưu trữ thông tin, dữ liệu người dùng. Bên cạnh đó, người ta cũng quan ngại việc áp dụng luật này sẽ khiến cho nước Anh đánh mất vị thế là một quốc gia hàng đầu thế giới về kinh tế kỹ thuật số. 

Ngoài ra, một số khía cạnh của luật cũng còn chưa rõ ràng. Không phải tất cả các công ty công nghệ đều phải tuân thủ theo luật - mà chỉ những công ty được chính phủ yêu cầu. Chính phủ Anh lại không minh bạch rõ ràng danh sách những công ty nào thuộc diện phải thực hiện yêu cầu của chính phủ; còn các công ty liên quan thì được yêu cầu bưng bít thông tin, không được thông báo cho khách hàng của mình biết.

Các nhà cung cấp dịch vụ cũng lo ngại về quy định của luật IPB cho phép các cơ quan tình báo yêu cầu các công ty công nghệ gỡ bỏ mật mã để họ xâm nhập, can thiệp vào các luồng giao tiếp trên mạng. Các công ty lập luận rằng quy định đó có thể làm yếu đi tình trạng an ninh của hoạt động mua sắm trên mạng, hoạt động ngân hàng trực tuyến và nhiều hoạt động khác đòi hỏi phải mã hóa.

Sự phản đối của công chúng có vẻ ít ồn ào hơn, một phần bởi vì những người chủ trương thông qua luật IPB đã khéo léo đưa ra Quốc hội thông qua luật vào đúng thời điểm dư luận quá bận tâm với việc bỏ phiếu trưng cầu nước Anh rời khỏi EU và những hệ lụy ồn ào kéo theo sau nó, nên ít ai quan tâm đến luật IPB.

Tuy vậy, các nhóm bảo vệ quyền riêng tư đã dày công đấu tranh chống lại việc thông qua luật IPB suốt hơn một năm qua, giờ khi luật này đã được thông qua ở Quốc hội, họ tuyên bố sẽ tiếp tục thách thức đạo luật này ở tòa án.

Quốc Vương (tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.