Anh: Thông qua luật tình báo gây tranh cãi

Sau nhiều tháng giằng co, tranh luận, Quốc hội Anh đã chính thức thông qua luật do thám mới, trong đó cho phép các cơ quan chức năng, từ cảnh sát, tình báo cho đến các nhà quản lý thực phẩm, phòng cháy chữa cháy và thanh tra giao thông, có quyền xâm nhập cơ sở dữ liệu và xem xét thông tin duyệt web và cả thông tin cá nhân của người dùng Internet.

Luật mới vừa được thông qua có tên gọi là Dự luật Quyền hạn Điều tra (IPB); giới truyền thông và những người chống lại nó gọi bằng biệt danh "Hiến chương tình báo" - đã được Quốc hội Anh thông qua vào hạ tuần tháng 11 sau hơn một năm tranh luận và sửa đổi. Dự luật này sẽ chính thức trở thành luật và có hiệu lực thi hành sau khi được Nữ hoàng Anh phê chuẩn vào đầu tháng 12.

Luật IPB yêu cầu các công ty dịch vụ viễn thông lưu trữ dữ liệu truy cập Internet của tất cả người dùng Internet trong khoảng thời gian một năm, tạo cơ sở dữ liệu thông tin cá nhân mà công ty "nghi ngờ" là có thể tạo ra những nguy cơ về tội phạm mạng. 

Cơ sở dữ liệu thông tin cá nhân được mô tả là "hồ sơ kết nối Internet", trong đó ghi nhận tất cả các Website mà mỗi người truy cập, các phần mềm ứng dụng và dịch vụ nhắn tin mà họ sử dụng. 

Theo luật mới, các cơ quan chức năng, tình báo sẽ không cần phải xin "giấy phép" để truy cập vào cơ sở dữ liệu, và danh sách các tổ chức, cơ quan chức năng này không chỉ gói gọn trong ngành tình báo, cảnh sát mà còn bao gồm cả các bộ ngành, cơ quan cấp bộ và cấp tỉnh, kể cả các quan chức hải quan, thậm chí Cơ quan Tiêu chuẩn chất lượng thực phẩm (FSA) của Anh.

Luật mới sẽ cho phép các cơ quan tình báo Anh bẻ khóa, đột nhập, thu thập dữ liệu cá nhân dễ dàng hơn, rộng rãi hơn.
Luật mới sẽ cho phép các cơ quan tình báo Anh bẻ khóa, đột nhập, thu thập dữ liệu cá nhân dễ dàng hơn, rộng rãi hơn.

Với phạm vi do thám, đối tượng được phép tiếp cận dữ liệu, thông tin cá nhân nhiều như thế, Luật IPB đang khiến cho nhiều tổ chức vận động vì quyền công dân và người dùng Internet bất bình, vì nó tạo ra cơ sở vững chắc cho hoạt động do thám đại trà công chúng Anh, theo dõi không chỉ những đối tượng tình nghi là tội phạm mà ngay cả người dùng vô tội, từ mỗi văn phòng làm việc cho đến phòng khách, phòng ngủ cũng đều bị do thám. Tim Berners-Lee, cha đẻ mạng Internet toàn cầu (World Wide Web) đã thốt lên lời than vãn: "Những ngày đen tối của Internet đang đến".

Chính phủ Anh giải thích rằng, dạng thông tin mà Luật IPB yêu cầu lưu trữ chỉ là dạng gần giống như một hóa đơn tiền cước điện thoại (ghi nhận danh sách các số điện thoại gọi đi và đến), nhưng các tổ chức, các nhà hoạt động vì quyền tự do công dân thì không chấp nhận, cho rằng thông tin hoạt động truy cập Internet mang tính chất như một nhật ký cá nhân, ghi nhận các hoạt động riêng tư của từng cá nhân, vì vậy không thể đánh đồng với hình thức thông tin phải công khai. 

Các quan chức chính phủ Anh cũng khẳng định rằng, luật mới bảo đảm "quyền hạn phù hợp với thời đại công nghệ kỹ thuật số", sẽ thay thế hàng loạt những quy định cũ kỹ, lạc hậu và trao cho các cơ quan thực thi pháp luật các công cụ để chiến đấu chống chủ nghĩa khủng bố và tội phạm nghiêm trọng.

Luật mới cũng hợp thức hóa và hợp pháp hóa việc các điệp viên Anh bẻ khóa xâm nhập vào các thiết bị công nghệ và "thu hoạch" vô số dữ liệu của người dùng cả trong và ngoài nước Anh. Với quy định này, luật IPB không chỉ thừa nhận mà còn đặt ra các giới hạn cho các chương trình do thám đại trà, kiểu như từng thực hiện trước đây được Edward Snowden tiết lộ cuối năm 2013.

Chính phủ Anh cho rằng, bên cạnh việc trao nhiều quyền hạn thu thập thông tin, dữ liệu cá nhân người dùng, luật IPB cũng thiết lập các cơ chế chống lại việc đột nhập, bao gồm việc phân công một ủy viên kiểm soát quyền hạn điều tra để giám sát hệ thống, và các thẩm phán thực hiện nhiệm vụ kiểm soát các giấy phép do Chính phủ Anh cấp cho các cơ quan chức năng, cảnh sát, tình báo đột nhập cơ sở dữ liệu, các thiết bị điện tử hoặc can thiệp vào luồng giao tiếp Internet.

Câu hỏi lớn được đặt ra là luật mới sẽ vận hành như thế nào. Chính phủ Anh thừa nhận các hãng công nghệ, nhà cung cấp dịch vụ cần 12 tháng để bắt tay vào thực hiện theo yêu cầu của luật, lưu trữ thông tin, dữ liệu người dùng. Bên cạnh đó, người ta cũng quan ngại việc áp dụng luật này sẽ khiến cho nước Anh đánh mất vị thế là một quốc gia hàng đầu thế giới về kinh tế kỹ thuật số. 

Ngoài ra, một số khía cạnh của luật cũng còn chưa rõ ràng. Không phải tất cả các công ty công nghệ đều phải tuân thủ theo luật - mà chỉ những công ty được chính phủ yêu cầu. Chính phủ Anh lại không minh bạch rõ ràng danh sách những công ty nào thuộc diện phải thực hiện yêu cầu của chính phủ; còn các công ty liên quan thì được yêu cầu bưng bít thông tin, không được thông báo cho khách hàng của mình biết.

Các nhà cung cấp dịch vụ cũng lo ngại về quy định của luật IPB cho phép các cơ quan tình báo yêu cầu các công ty công nghệ gỡ bỏ mật mã để họ xâm nhập, can thiệp vào các luồng giao tiếp trên mạng. Các công ty lập luận rằng quy định đó có thể làm yếu đi tình trạng an ninh của hoạt động mua sắm trên mạng, hoạt động ngân hàng trực tuyến và nhiều hoạt động khác đòi hỏi phải mã hóa.

Sự phản đối của công chúng có vẻ ít ồn ào hơn, một phần bởi vì những người chủ trương thông qua luật IPB đã khéo léo đưa ra Quốc hội thông qua luật vào đúng thời điểm dư luận quá bận tâm với việc bỏ phiếu trưng cầu nước Anh rời khỏi EU và những hệ lụy ồn ào kéo theo sau nó, nên ít ai quan tâm đến luật IPB.

Tuy vậy, các nhóm bảo vệ quyền riêng tư đã dày công đấu tranh chống lại việc thông qua luật IPB suốt hơn một năm qua, giờ khi luật này đã được thông qua ở Quốc hội, họ tuyên bố sẽ tiếp tục thách thức đạo luật này ở tòa án.

Quốc Vương (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.