Anh: Thông qua luật tình báo gây tranh cãi

Sau nhiều tháng giằng co, tranh luận, Quốc hội Anh đã chính thức thông qua luật do thám mới, trong đó cho phép các cơ quan chức năng, từ cảnh sát, tình báo cho đến các nhà quản lý thực phẩm, phòng cháy chữa cháy và thanh tra giao thông, có quyền xâm nhập cơ sở dữ liệu và xem xét thông tin duyệt web và cả thông tin cá nhân của người dùng Internet.

Luật mới vừa được thông qua có tên gọi là Dự luật Quyền hạn Điều tra (IPB); giới truyền thông và những người chống lại nó gọi bằng biệt danh "Hiến chương tình báo" - đã được Quốc hội Anh thông qua vào hạ tuần tháng 11 sau hơn một năm tranh luận và sửa đổi. Dự luật này sẽ chính thức trở thành luật và có hiệu lực thi hành sau khi được Nữ hoàng Anh phê chuẩn vào đầu tháng 12.

Luật IPB yêu cầu các công ty dịch vụ viễn thông lưu trữ dữ liệu truy cập Internet của tất cả người dùng Internet trong khoảng thời gian một năm, tạo cơ sở dữ liệu thông tin cá nhân mà công ty "nghi ngờ" là có thể tạo ra những nguy cơ về tội phạm mạng. 

Cơ sở dữ liệu thông tin cá nhân được mô tả là "hồ sơ kết nối Internet", trong đó ghi nhận tất cả các Website mà mỗi người truy cập, các phần mềm ứng dụng và dịch vụ nhắn tin mà họ sử dụng. 

Theo luật mới, các cơ quan chức năng, tình báo sẽ không cần phải xin "giấy phép" để truy cập vào cơ sở dữ liệu, và danh sách các tổ chức, cơ quan chức năng này không chỉ gói gọn trong ngành tình báo, cảnh sát mà còn bao gồm cả các bộ ngành, cơ quan cấp bộ và cấp tỉnh, kể cả các quan chức hải quan, thậm chí Cơ quan Tiêu chuẩn chất lượng thực phẩm (FSA) của Anh.

Luật mới sẽ cho phép các cơ quan tình báo Anh bẻ khóa, đột nhập, thu thập dữ liệu cá nhân dễ dàng hơn, rộng rãi hơn.
Luật mới sẽ cho phép các cơ quan tình báo Anh bẻ khóa, đột nhập, thu thập dữ liệu cá nhân dễ dàng hơn, rộng rãi hơn.

Với phạm vi do thám, đối tượng được phép tiếp cận dữ liệu, thông tin cá nhân nhiều như thế, Luật IPB đang khiến cho nhiều tổ chức vận động vì quyền công dân và người dùng Internet bất bình, vì nó tạo ra cơ sở vững chắc cho hoạt động do thám đại trà công chúng Anh, theo dõi không chỉ những đối tượng tình nghi là tội phạm mà ngay cả người dùng vô tội, từ mỗi văn phòng làm việc cho đến phòng khách, phòng ngủ cũng đều bị do thám. Tim Berners-Lee, cha đẻ mạng Internet toàn cầu (World Wide Web) đã thốt lên lời than vãn: "Những ngày đen tối của Internet đang đến".

Chính phủ Anh giải thích rằng, dạng thông tin mà Luật IPB yêu cầu lưu trữ chỉ là dạng gần giống như một hóa đơn tiền cước điện thoại (ghi nhận danh sách các số điện thoại gọi đi và đến), nhưng các tổ chức, các nhà hoạt động vì quyền tự do công dân thì không chấp nhận, cho rằng thông tin hoạt động truy cập Internet mang tính chất như một nhật ký cá nhân, ghi nhận các hoạt động riêng tư của từng cá nhân, vì vậy không thể đánh đồng với hình thức thông tin phải công khai. 

Các quan chức chính phủ Anh cũng khẳng định rằng, luật mới bảo đảm "quyền hạn phù hợp với thời đại công nghệ kỹ thuật số", sẽ thay thế hàng loạt những quy định cũ kỹ, lạc hậu và trao cho các cơ quan thực thi pháp luật các công cụ để chiến đấu chống chủ nghĩa khủng bố và tội phạm nghiêm trọng.

Luật mới cũng hợp thức hóa và hợp pháp hóa việc các điệp viên Anh bẻ khóa xâm nhập vào các thiết bị công nghệ và "thu hoạch" vô số dữ liệu của người dùng cả trong và ngoài nước Anh. Với quy định này, luật IPB không chỉ thừa nhận mà còn đặt ra các giới hạn cho các chương trình do thám đại trà, kiểu như từng thực hiện trước đây được Edward Snowden tiết lộ cuối năm 2013.

Chính phủ Anh cho rằng, bên cạnh việc trao nhiều quyền hạn thu thập thông tin, dữ liệu cá nhân người dùng, luật IPB cũng thiết lập các cơ chế chống lại việc đột nhập, bao gồm việc phân công một ủy viên kiểm soát quyền hạn điều tra để giám sát hệ thống, và các thẩm phán thực hiện nhiệm vụ kiểm soát các giấy phép do Chính phủ Anh cấp cho các cơ quan chức năng, cảnh sát, tình báo đột nhập cơ sở dữ liệu, các thiết bị điện tử hoặc can thiệp vào luồng giao tiếp Internet.

Câu hỏi lớn được đặt ra là luật mới sẽ vận hành như thế nào. Chính phủ Anh thừa nhận các hãng công nghệ, nhà cung cấp dịch vụ cần 12 tháng để bắt tay vào thực hiện theo yêu cầu của luật, lưu trữ thông tin, dữ liệu người dùng. Bên cạnh đó, người ta cũng quan ngại việc áp dụng luật này sẽ khiến cho nước Anh đánh mất vị thế là một quốc gia hàng đầu thế giới về kinh tế kỹ thuật số. 

Ngoài ra, một số khía cạnh của luật cũng còn chưa rõ ràng. Không phải tất cả các công ty công nghệ đều phải tuân thủ theo luật - mà chỉ những công ty được chính phủ yêu cầu. Chính phủ Anh lại không minh bạch rõ ràng danh sách những công ty nào thuộc diện phải thực hiện yêu cầu của chính phủ; còn các công ty liên quan thì được yêu cầu bưng bít thông tin, không được thông báo cho khách hàng của mình biết.

Các nhà cung cấp dịch vụ cũng lo ngại về quy định của luật IPB cho phép các cơ quan tình báo yêu cầu các công ty công nghệ gỡ bỏ mật mã để họ xâm nhập, can thiệp vào các luồng giao tiếp trên mạng. Các công ty lập luận rằng quy định đó có thể làm yếu đi tình trạng an ninh của hoạt động mua sắm trên mạng, hoạt động ngân hàng trực tuyến và nhiều hoạt động khác đòi hỏi phải mã hóa.

Sự phản đối của công chúng có vẻ ít ồn ào hơn, một phần bởi vì những người chủ trương thông qua luật IPB đã khéo léo đưa ra Quốc hội thông qua luật vào đúng thời điểm dư luận quá bận tâm với việc bỏ phiếu trưng cầu nước Anh rời khỏi EU và những hệ lụy ồn ào kéo theo sau nó, nên ít ai quan tâm đến luật IPB.

Tuy vậy, các nhóm bảo vệ quyền riêng tư đã dày công đấu tranh chống lại việc thông qua luật IPB suốt hơn một năm qua, giờ khi luật này đã được thông qua ở Quốc hội, họ tuyên bố sẽ tiếp tục thách thức đạo luật này ở tòa án.

Quốc Vương (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.