Afghanistan: Taliban trỗi dậy sau khi Mỹ rút quân

Đợt tiến quân mới nhất của lực lượng Taliban từ miền Bắc Afghanistan khi quân đội Mỹ và NATO rút đi đang khiến người dân nước này lo lắng về viễn cảnh quay trở lại với sự nắm quyền hà khắc của Taliban từng gây bao nỗi khó khăn, khổ sở cách đây gần 30 năm.

Anh cũng lên kế hoạch rút quân

Theo kế hoạch rút quân đã được vạch ra từ trước, Mỹ sẽ chính thức rút toàn bộ lực lượng quân chính quy (trực tiếp tham gia chiến đấu) khỏi Afghanistan vào ngày 4-7, chỉ để lại vài trăm binh sĩ làm nhiệm vụ bảo vệ an ninh cho đại sứ quán và các cơ quan ngoại giao khác, tương tự như đã làm tại Iraq cách đây vài năm.

Cuộc rút quân của Mỹ bắt đầu từ ngày 2-7, với việc lực lượng Mỹ tại Afghanistan bàn giao căn cứ không quân Bagram cho chính quyền Kabul. Đây là căn cứ quân sự quan trọng bậc nhất, là biểu tượng sức mạnh và trái tim của hoạt động quân sự Mỹ tại Afghanistan. Tuy nhiên, trong cuộc họp báo sau khi bàn giao căn cứ Bagram, Tổng thống Mỹ Joe Biden lại ỡm ờ về lộ trình rút quân đã định.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Jen Psaki đã “đỡ lời” cho tổng thống bằng việc thông tin với báo chí rằng những người lính Mỹ cuối cùng có thể rời khỏi Afghanistan vào cuối tháng 8 chứ không phải đầu tháng 7.

Binh sĩ Afghanistan gác căn cứ Bagram sau khi Mỹ bàn giao hôm 2-7.

Binh sĩ Afghanistan gác căn cứ Bagram sau khi Mỹ bàn giao hôm 2-7.

Ngay sau khi Mỹ bắt đầu rút quân, Chính phủ Anh cũng khởi động kế hoạch rút quân. Tuy nhiên, hiện chưa có thông báo chính thức nào về lịch trình rút quân của Anh.

Ngày 4-7, Bộ Quốc phòng Anh cho biết một số binh sĩ Anh vẫn ở lại Afghanistan, cho rằng do tình hình thay đổi nhanh chóng và “thông điệp phức tạp” từ các báo cáo an ninh trước đó. Kế hoạch rút quân của Anh sẽ trở nên rõ ràng hơn khi Thủ tướng Boris Johnson đưa ra tuyên bố trước Quốc hội Anh vào đầu tuần này, rất có thể vào ngày 6-7, sau cuộc họp của Hội đồng An ninh quốc gia (NSC). Khi đó, định dạng ngoại giao tương lai của Anh và bất kỳ sự hiện diện quân sự còn lại nào ở Afghanistan cũng sẽ được xác định rõ. Nhưng, một nguồn tin quốc phòng cảnh báo rằng cuộc họp NSC đã bị hoãn trước đó và nó có thể sẽ bị hoãn một lần nữa.

Phần lớn trong 750 quân Anh đóng góp cho sứ mệnh quốc tế “đào tạo và hỗ trợ” nhằm ổn định an ninh cho Afghanistan đã rời đi. Cuộc họp của NSC dự kiến sẽ thảo luận về việc liệu SAS hoặc các lực lượng đặc nhiệm khác có ở lại Afghanistan hay không và liệu một số binh sĩ có thể được yêu cầu bảo vệ Đại sứ quán Anh ở Kabul (hiện được các nhà thầu an ninh tư nhân bảo vệ) hay không. Các nguồn tin quốc phòng cho biết hợp đồng hiện tại với các nhà thầu an ninh tư nhân có thể sẽ được tiếp tục. Tương tự như các quốc gia NATO khác đã kết thúc sứ mệnh của họ trong những tuần gần đây, Anh dường như đang lên kế hoạch cho một cuộc rời đi một cách không ồn ào.

Nỗi lo Taliban thống trị trở lại

Một câu hỏi được giới quan sát đặt ra là, sau khi Mỹ, Anh và các đồng minh NATO rút quân, tình hình tiếp theo ở Afghanistan sẽ như thế nào?

Có một thực tế mà rất ít chính trị gia Mỹ, Anh hay NATO muốn nêu bật lên, đó là một kế hoạch quân sự được triển khai nhằm tiêu diệt Taliban đang kết thúc không như ý muốn, với việc nhóm này đang trỗi dậy trên khắp đất nước Afghanistan. Đợt tiến quân mới nhất của lực lượng này ở miền Bắc Afghanistan đang gây lo ngại cho nhiều người. Truyền thông địa phương và quốc tế hôm 4-7 ghi nhận tình hình đang ngày càng trở nên khá tồi tệ. Hơn 300 thành viên của lực lượng an ninh Afghanistan đã chạy qua biên giới sang Tajikistan để trốn các tay súng Taliban và phần lớn địa bàn bên ngoài thủ phủ các tỉnh Badakhshan và Takhar đã nằm dưới sự kiểm soát của Taliban.

Hiện Taliban kiểm soát khoảng một phần ba trong số gần 400 quận của Afghanistan và đang đe dọa nhiều quận khác. Mặc dù họ chưa chiếm bất kỳ thủ phủ của tỉnh nào nhưng giờ đây họ đã bao vây một số thủ phủ, từ thành phố Ghazni ở phía Đông đến Maimana ở phía Bắc tỉnh Faryab. Ở nhiều khu vực, lực lượng an ninh đã đầu hàng không cần phải nổ súng; họ thậm chí “thương lượng đầu hàng” với sự môi giới của những người lớn tuổi ở địa phương. Các video lan truyền trên mạng cho thấy Taliban ôm những người lính đầu hàng và cung cấp tiền cho họ về nhà. Hình ảnh này có thể khiến lực lượng chính phủ tin tưởng rằng họ có thể bỏ ngũ mà không sợ mất mạng.

Tại Badakhshan, Mohib-ul Rahman, một thành viên hội đồng tỉnh đã đổ lỗi cho những thành công của Taliban là do tinh thần chiến đấu kém cỏi của quân đội. Thực tế cho thấy, lực lượng chính phủ tại các địa phương này quá mỏng, đã bị quân Taliban áp đảo, đồng thời họ cũng không có được sự tiếp tế cần thiết cũng như sự tăng viện từ Kabul. “Thật không may, phần lớn các quận đã được giao cho Taliban mà không có bất kỳ cuộc chiến đấu nào” - Rahman nói với Associated Press. Cuộc tiến công nhanh chóng khiến thủ đô của Badakhshan gặp nguy hiểm vào hôm 3-7.

Ngày 4-7, các lực lượng đặc nhiệm đã đến bằng trực thăng để bảo vệ thành phố và cố gắng chiếm lại một số quận. Lực lượng an ninh Afghanistan cũng đang cố gắng đẩy lùi Taliban khỏi một số địa điểm đã bị chiếm trong vài tháng qua. Tình hình này khiến Kabul không thể nào hài lòng với cách rút quân của Mỹ và đồng minh.

Việc Taliban tiến quân như vũ bão ở miền Bắc và Đông Afghanistan trong vài tuần gần đây khiến nhiều người bắt đầu nghĩ đến một tương lai thống trị trở lại của Taliban, với một tư thế khác hẳn so với trước đây. Thông qua các cuộc đàm phán rút quân với người Mỹ, Taliban đã đạt được một hình thức công nhận quốc tế mà họ đã khao khát từ lâu.

Tại các cuộc đàm phán hòa bình ở thủ đô Doha của Qatar và trên các diễn đàn báo chí, các đại diện của Taliban đã thể hiện một hình ảnh về sự thay đổi. Họ sử dụng ngôn ngữ hòa bình và hòa giải, hứa trao cho phụ nữ các quyền của họ, như quyền được học hành, quyền được làm việc,... Tuy nhiên, thực tế tại các vùng Taliban kiểm soát, nhiều luật lệ cũ đã từng bước được áp dụng trở lại, như phụ nữ phải phụ thuộc vào đàn ông...

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.