Tuyến di cư dịch chuyển và bài toán kiểm soát của châu Âu

Sự dịch chuyển của dòng di cư sang các tuyến ít được kiểm soát đặt các quốc gia châu Âu trước áp lực phân tán, khó dự báo, đồng thời làm gia tăng nguy cơ tai nạn trên những hành trình dài và nguy hiểm.

Di cư dịch chuyển

Số liệu mới nhất từ các cơ quan chức năng châu Âu và Bắc Phi cho thấy dòng di cư hướng về lục địa già vẫn diễn biến phức tạp, không hề giảm áp lực, dù số vụ bị ngăn chặn tại một số tuyến trọng yếu ghi nhận giảm nhẹ.

1,.jpg -0
Các tuyến di cư hướng châu Âu đang thay đổi, làm nổi bật những thách thức mới trong kiểm soát và giám sát biên giới. Ảnh: Reuters

Theo báo cáo của Bộ Nội vụ Morocco, trong năm 2025, quốc gia này đã ngăn chặn 73.640 trường hợp di cư trái phép hướng tới châu Âu, giảm 6,4% so với năm trước. Tuy nhiên, các chuyên gia quốc tế đánh giá con số này không phản ánh áp lực di cư thực tế giảm, mà thể hiện rõ sự dịch chuyển các tuyến đường, gây khó khăn mới cho công tác kiểm soát và dự báo.

Morocco từ lâu đã được xem là một trong những “cửa ngõ” quan trọng của dòng di cư từ châu Phi sang châu Âu. Quốc gia này vừa là điểm trung chuyển các tuyến vượt biển sang Tây Ban Nha qua Địa Trung Hải, vừa là lối đi qua các vùng biên giới đất liền như Ceuta và Melilla - những vùng lãnh thổ Tây Ban Nha nằm trên đất Bắc Phi, thu hút người di cư từ nhiều quốc gia Tây và Trung Phi tìm kiếm cơ hội tại châu Âu.

Hiện nay, nhiều người di cư lựa chọn xuất phát từ những quốc gia Tây Phi xa hơn hoặc khu vực ven bờ phía nam Địa Trung Hải - những tuyến ít bị giám sát trực tiếp so với các lộ trình truyền thống. Sự dịch chuyển này khiến các điểm kiểm soát vốn tập trung ở một vài nút quan trọng “giảm tải” áp lực, đồng thời kéo dài và phân tán hành trình di cư.

Bộ Nội vụ Morocco cho biết trong năm 2025 đã triệt phá hơn 300 mạng lưới buôn người. Các mạng lưới này thường hoạt động xuyên quốc gia, không chỉ ở Bắc Phi mà còn liên hệ với Tây Phi, liên tục điều chỉnh lộ trình để né tránh các điểm kiểm soát mới.

Nguyên nhân sâu xa của dòng di cư bao gồm bất ổn kéo dài ở Sahel, tỷ lệ thất nghiệp cao và tác động của biến đổi khí hậu lên sinh kế ở các vùng nông thôn Tây và Trung Phi. Các yếu tố kinh tế xã hội này tiếp tục thúc đẩy người dân di chuyển tìm kiếm cơ hội sống tốt hơn, dù tuyến đường mới có rủi ro cao hơn.

Dữ liệu tổng hợp từ các cơ quan giám sát châu Âu cũng phản ánh xu hướng này. Báo cáo của Cơ quan Biên phòng và Bảo vệ bờ biển châu Âu (Frontex) năm 2025 ghi nhận gần 178.000 trường hợp vượt biên bất hợp pháp tại biên giới ngoài EU, giảm khoảng 26% so với năm trước, mức thấp nhất trong 4 năm. Tuy vậy, Frontex nhấn mạnh con số giảm chủ yếu phản ánh sự dịch chuyển tuyến đường, không phải áp lực di cư thực sự giảm. Dòng người đã chuyển sang các lộ trình ít bị kiểm soát hơn, như tuyến đến quần đảo Balearic, nơi số người di chuyển bằng tàu nhỏ từ Algeria và các vùng lân cận ghi nhận tăng lên.

Thách thức kiểm soát

Chính vì vậy, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là dự báo và phân bổ nguồn lực hiệu quả. Hệ thống giám sát biên giới hiện tại tuy được trang bị công nghệ tiên tiến, như radar giám sát biển và các công cụ nhận dạng số, vẫn gặp khó khăn khi phải theo dõi các điểm nóng mới xuất hiện trên diện rộng.

Trước thực tế này, nhiều nỗ lực cập nhật và tích hợp công nghệ được triển khai ở cấp độ EU nhằm “lấp đầy các khoảng trống” kiểm soát. Một trong những bước tiến đáng chú ý là việc EU triển khai đầy đủ Hệ thống nhập - xuất cảnh châu Âu (EES) từ ngày 10/4/2026, giúp ghi nhận dữ liệu sinh trắc học của công dân không thuộc EU và hỗ trợ quản lý biên giới hiệu quả hơn. Hệ thống này ghi nhận các thông tin như ảnh khuôn mặt và dấu vân tay nhằm nâng cao khả năng nhận diện và giám sát người nhập cảnh cũng như hạn chế hành vi gian lận giấy tờ.

Việc áp dụng EES được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường kiểm soát ở các cửa khẩu quan trọng, cả đường biển, đường bộ và đường hàng không. Tại nhiều sân bay, cảng biển và cửa khẩu của khu vực Schengen Area, hệ thống mới giúp ghi nhận thông tin nhanh chóng, rút ngắn thời gian thủ tục và cảnh báo các trường hợp vi phạm. Đây được xem là bước tiến hiện đại hóa hệ thống biên giới, góp phần kiểm soát dòng người di cư hiệu quả hơn trong bối cảnh các tuyến dịch chuyển và phức tạp như hiện nay.

Ngoài công nghệ, việc tăng cường phối hợp quốc tế và chia sẻ dữ liệu giữa các quốc gia thành viên EU và với các đối tác khu vực cũng là giải pháp then chốt. Các chương trình hợp tác quản lý di cư, trao đổi thông tin tình hình tuyến đường và cảnh báo sớm đã được triển khai nhằm giúp lực lượng kiểm soát biên giới phản ứng nhanh hơn trước các thay đổi trong xu hướng di cư.

Bên cạnh đó, các nhà hoạch định chính sách nhấn mạnh việc kiểm soát biên giới phải đi kèm với bảo vệ quyền con người và cơ chế nhân đạo. Khi áp dụng các biện pháp kiểm soát tiên tiến, yêu cầu về quyền lợi hợp pháp của người di cư và người tị nạn vẫn được đặt lên hàng đầu, nhằm tránh các hệ lụy nhân đạo nghiêm trọng.

Một chiến lược dài hạn mà Liên minh châu Âu và các nước liên quan đang theo đuổi là kết hợp giữa kiểm soát biên giới và các biện pháp giải quyết nguyên nhân gốc rễ của di cư. Điều này bao gồm hỗ trợ phát triển kinh tế bền vững tại các khu vực xuất phát, tăng cường năng lực quản trị và ổn định chính trị, cũng như củng cố hợp tác với các nước đối tác ngoài EU nhằm giảm nhu cầu di cư trái phép.

Di cư dịch chuyển và áp lực kiểm soát phân tán đang tạo ra thách thức toàn diện, đòi hỏi chiến lược linh hoạt và phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia. Công nghệ, hợp tác quốc tế và cân bằng giữa an ninh với quyền con người sẽ là yếu tố then chốt để châu Âu thích ứng hiệu quả với những thay đổi trong dòng di cư và duy trì an ninh biên giới dài hạn.

Minh Hằng

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.