COP28 và cam kết loại bỏ nhiên liệu hóa thạch

Kể từ khi được bắt đầu trong thời Chiến tranh Lạnh, các cuộc đàm phán quốc tế nhằm bảo vệ những lợi ích chung về môi trường đã trở thành một trong những diễn đàn mà các cường quốc đang xung đột với nhau tìm cách xây dựng hình thức hợp tác. Công ước về ô nhiễm không khí xuyên biên giới, về mưa axit ở châu Âu (1988), hay Nghị định thư Montreal về bảo vệ tầng Ozon (1989) là những ví dụ điển hình.

Kể từ năm 2019 và sau công bố Thỏa thuận Xanh châu Âu (EGD), đã liên tiếp có những cam kết từ các quốc gia lớn đi đầu về đổi mới công nghệ (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ…) trong việc phi carbon hóa nền kinh tế, từ đó tạo nên uy tín mạnh mẽ cho một cuộc chạy đua chuyển đổi sang nền kinh tế xanh. Cuộc chiến do Nga tiến hành ở Ukraine cũng đã thúc đẩy các quốc gia thay đổi kỳ vọng chiến lược về tái cấu trúc sâu sắc các chuỗi cung ứng năng lượng trong trung hạn, đồng thời cũng hướng tới các mục tiêu đảm bảo an ninh nguồn cung, khử carbon trong sản xuất và giảm nhu cầu năng lượng.

1.jpg -0
Người biểu tình bên ngoài COP28 giương cao biểu ngữ loại bỏ nhiên liệu hóa thạch.

Những điều này đã khiến hội nghị của các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (UNFCCC) trở thành một trong những thời điểm chính trị quan trọng trong quản trị toàn cầu, và không chỉ là các cuộc gặp chuyên ngành mang tính kỹ thuật. Mặc dù những tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng rõ rệt ở khắp mọi nơi, ngày càng ít hội tụ những điều kiện cho một hành động hợp tác quốc tế - cần thiết để hạn chế những thảm họa này và giảm tác động mà những người dễ bị tổn thương nhất phải gánh chịu.

Ngoài những căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ, sự bất đồng giữa phương Nam (Nam bán cầu) và phương Bắc xung quanh các vấn đề về tài trợ cho phát triển và chống biến đổi khí hậu, dường như đang tạo ra nhiều trở ngại. Sự xuất hiện của những tiếng nói mới và những cấu trúc mới ở phương Nam, cùng với việc mở rộng BRICS, hay vai trò lãnh đạo của Tổng thống Kenya tại Hội nghị Thượng đỉnh về khí hậu châu Phi lần thứ nhất (đầu tháng 9/2023), cho thấy những đường lối đối lập giữa phương Nam và phương Bắc vẫn còn rất phức tạp và mang lại nhiều rủi ro căng thẳng.

COP28, được tổ chức bởi một quốc gia dầu mỏ giàu có ở vùng Vịnh, không được kỳ vọng nhiều về một quan điểm rõ ràng đối với vấn đề nhiên liêu hóa thạch. Tuy nhiên, Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) - nước chủ nhà của COP28 - cũng là quốc gia có quỹ đầu tư lớn nhất cho năng lượng tái tạo trên thế giới (quỹ Masdar), và có lẽ là một trong những quỹ đầu tư hiệu quả nhất.

Đó là COP của một phương Nam mới: giàu có, mới nổi, dựa vào sức mạnh năng lực tài chính và dựa vào việc triển khai các đổi mới công nghệ, để không phải đối mặt với những vấn đề có một mức độ phức tạp khác xuất phát từ những thay đổi phương thức tiêu thụ hướng tới việc chấm dứt khai thác và sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Bán cho đến giọt dầu cuối cùng có chất lượng tốt cũng cho phép tích lũy các nguồn tài chính quan trọng để giữ một vị thế áp đảo, hôm nay và ngày mai, trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và trong nền kinh tế thế giới nói chung.

Do vậy, cam kết toàn cầu về loại bỏ nhiên liệu hóa thạch một lần nữa được các nước châu Âu đặt lên bàn đàm phán. Chính phủ Pháp đã công bố ngày rút khỏi nhiên liệu hóa thạch. Sức ép đã đè nặng lên Chủ tịch COP28 Sultan al Jaber, người sáng lập quỹ Masdar nhưng cũng là Chủ tịch Công ty Dầu mỏ quốc gia Abu Dhabi: lá thư của ông gửi các chính phủ đến với COP28 đề cập rõ ràng rằng việc rút khỏi nhiên liệu hóa thạch là điều không thể tránh khỏi. Sự can thiệp của ông đối với ngành công nghiệp dầu mỏ cũng bao gồm việc khuyến nghị ngành này đưa ra cam kết thực sự để giảm lượng khí thải.

Dĩ nhiên, điều quan trọng là cần giảm lượng khí thải metal trong quá trình khai thác dầu mỏ, chứ không phải là lập kế hoạch chấm dứt hoạt động khai thác này hoặc dừng hoạt động khoan mới, hoặc cần nhấn mạnh rằng những nhiên liệu hóa thạch có khả năng thu giữ và lưu trữ lượng khí thải CO2 có thể được loại trừ khỏi những cam kết tương tự. Không giống như COP27, các nước sản xuất dầu mỏ rõ ràng đang ngồi trên đống lửa và việc họ có thể thiếu tham vọng về tương lai dầu mỏ sẽ bị bộc lộ rất rõ ràng.

Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu châu Phi hồi tháng 9/2023 đã cho thấy cam kết rõ ràng về sự phát triển dựa trên năng lượng tái tạo, nhưng cũng đặt ra yêu cầu rõ ràng của các nước châu Phi (số tiền viện trợ cao hơn, khả năng tiếp cận tài chính dễ dàng hơn thực hiện các loại thuế mới, cùng nhiều vấn đề khác).

Các phản hồi được đưa ra trong các cuộc họp thường niên của Ngân hàng Thế giới (WB) và IMF hồi tháng 10 vừa qua có nguy cơ vẫn chưa đầy đủ hoặc quá phiến diện. Nếu COP28 cần thiết phải chính thức tiến tới thành lập quỹ bồi thường tổn thất và thiệt hại, thì tất cả những câu hỏi về sự bất công trong hệ thống tài chính đa phương, thậm chí trong hệ thống kinh tế toàn cầu, sẽ được thảo luận tại COP28. Các phản hồi từng phần do các nước G7 cung cấp trong khuôn khổ quan hệ đối tác cụ thể với các quốc gia chủ chốt nhằm hỗ trợ quá trình “chuyển đổi công bằng” hệ thống năng lượng cho phép chứng minh những huy động tài chính đáng kể và những thay đổi phương pháp, được các nước phương Nam ca ngợi tích cực.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.