COP28 và cam kết loại bỏ nhiên liệu hóa thạch

Kể từ khi được bắt đầu trong thời Chiến tranh Lạnh, các cuộc đàm phán quốc tế nhằm bảo vệ những lợi ích chung về môi trường đã trở thành một trong những diễn đàn mà các cường quốc đang xung đột với nhau tìm cách xây dựng hình thức hợp tác. Công ước về ô nhiễm không khí xuyên biên giới, về mưa axit ở châu Âu (1988), hay Nghị định thư Montreal về bảo vệ tầng Ozon (1989) là những ví dụ điển hình.

Kể từ năm 2019 và sau công bố Thỏa thuận Xanh châu Âu (EGD), đã liên tiếp có những cam kết từ các quốc gia lớn đi đầu về đổi mới công nghệ (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ…) trong việc phi carbon hóa nền kinh tế, từ đó tạo nên uy tín mạnh mẽ cho một cuộc chạy đua chuyển đổi sang nền kinh tế xanh. Cuộc chiến do Nga tiến hành ở Ukraine cũng đã thúc đẩy các quốc gia thay đổi kỳ vọng chiến lược về tái cấu trúc sâu sắc các chuỗi cung ứng năng lượng trong trung hạn, đồng thời cũng hướng tới các mục tiêu đảm bảo an ninh nguồn cung, khử carbon trong sản xuất và giảm nhu cầu năng lượng.

1.jpg -0
Người biểu tình bên ngoài COP28 giương cao biểu ngữ loại bỏ nhiên liệu hóa thạch.

Những điều này đã khiến hội nghị của các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (UNFCCC) trở thành một trong những thời điểm chính trị quan trọng trong quản trị toàn cầu, và không chỉ là các cuộc gặp chuyên ngành mang tính kỹ thuật. Mặc dù những tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng rõ rệt ở khắp mọi nơi, ngày càng ít hội tụ những điều kiện cho một hành động hợp tác quốc tế - cần thiết để hạn chế những thảm họa này và giảm tác động mà những người dễ bị tổn thương nhất phải gánh chịu.

Ngoài những căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ, sự bất đồng giữa phương Nam (Nam bán cầu) và phương Bắc xung quanh các vấn đề về tài trợ cho phát triển và chống biến đổi khí hậu, dường như đang tạo ra nhiều trở ngại. Sự xuất hiện của những tiếng nói mới và những cấu trúc mới ở phương Nam, cùng với việc mở rộng BRICS, hay vai trò lãnh đạo của Tổng thống Kenya tại Hội nghị Thượng đỉnh về khí hậu châu Phi lần thứ nhất (đầu tháng 9/2023), cho thấy những đường lối đối lập giữa phương Nam và phương Bắc vẫn còn rất phức tạp và mang lại nhiều rủi ro căng thẳng.

COP28, được tổ chức bởi một quốc gia dầu mỏ giàu có ở vùng Vịnh, không được kỳ vọng nhiều về một quan điểm rõ ràng đối với vấn đề nhiên liêu hóa thạch. Tuy nhiên, Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) - nước chủ nhà của COP28 - cũng là quốc gia có quỹ đầu tư lớn nhất cho năng lượng tái tạo trên thế giới (quỹ Masdar), và có lẽ là một trong những quỹ đầu tư hiệu quả nhất.

Đó là COP của một phương Nam mới: giàu có, mới nổi, dựa vào sức mạnh năng lực tài chính và dựa vào việc triển khai các đổi mới công nghệ, để không phải đối mặt với những vấn đề có một mức độ phức tạp khác xuất phát từ những thay đổi phương thức tiêu thụ hướng tới việc chấm dứt khai thác và sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Bán cho đến giọt dầu cuối cùng có chất lượng tốt cũng cho phép tích lũy các nguồn tài chính quan trọng để giữ một vị thế áp đảo, hôm nay và ngày mai, trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và trong nền kinh tế thế giới nói chung.

Do vậy, cam kết toàn cầu về loại bỏ nhiên liệu hóa thạch một lần nữa được các nước châu Âu đặt lên bàn đàm phán. Chính phủ Pháp đã công bố ngày rút khỏi nhiên liệu hóa thạch. Sức ép đã đè nặng lên Chủ tịch COP28 Sultan al Jaber, người sáng lập quỹ Masdar nhưng cũng là Chủ tịch Công ty Dầu mỏ quốc gia Abu Dhabi: lá thư của ông gửi các chính phủ đến với COP28 đề cập rõ ràng rằng việc rút khỏi nhiên liệu hóa thạch là điều không thể tránh khỏi. Sự can thiệp của ông đối với ngành công nghiệp dầu mỏ cũng bao gồm việc khuyến nghị ngành này đưa ra cam kết thực sự để giảm lượng khí thải.

Dĩ nhiên, điều quan trọng là cần giảm lượng khí thải metal trong quá trình khai thác dầu mỏ, chứ không phải là lập kế hoạch chấm dứt hoạt động khai thác này hoặc dừng hoạt động khoan mới, hoặc cần nhấn mạnh rằng những nhiên liệu hóa thạch có khả năng thu giữ và lưu trữ lượng khí thải CO2 có thể được loại trừ khỏi những cam kết tương tự. Không giống như COP27, các nước sản xuất dầu mỏ rõ ràng đang ngồi trên đống lửa và việc họ có thể thiếu tham vọng về tương lai dầu mỏ sẽ bị bộc lộ rất rõ ràng.

Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu châu Phi hồi tháng 9/2023 đã cho thấy cam kết rõ ràng về sự phát triển dựa trên năng lượng tái tạo, nhưng cũng đặt ra yêu cầu rõ ràng của các nước châu Phi (số tiền viện trợ cao hơn, khả năng tiếp cận tài chính dễ dàng hơn thực hiện các loại thuế mới, cùng nhiều vấn đề khác).

Các phản hồi được đưa ra trong các cuộc họp thường niên của Ngân hàng Thế giới (WB) và IMF hồi tháng 10 vừa qua có nguy cơ vẫn chưa đầy đủ hoặc quá phiến diện. Nếu COP28 cần thiết phải chính thức tiến tới thành lập quỹ bồi thường tổn thất và thiệt hại, thì tất cả những câu hỏi về sự bất công trong hệ thống tài chính đa phương, thậm chí trong hệ thống kinh tế toàn cầu, sẽ được thảo luận tại COP28. Các phản hồi từng phần do các nước G7 cung cấp trong khuôn khổ quan hệ đối tác cụ thể với các quốc gia chủ chốt nhằm hỗ trợ quá trình “chuyển đổi công bằng” hệ thống năng lượng cho phép chứng minh những huy động tài chính đáng kể và những thay đổi phương pháp, được các nước phương Nam ca ngợi tích cực.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.