Afghanistan: Taliban trỗi dậy sau khi Mỹ rút quân

Đợt tiến quân mới nhất của lực lượng Taliban từ miền Bắc Afghanistan khi quân đội Mỹ và NATO rút đi đang khiến người dân nước này lo lắng về viễn cảnh quay trở lại với sự nắm quyền hà khắc của Taliban từng gây bao nỗi khó khăn, khổ sở cách đây gần 30 năm.

Anh cũng lên kế hoạch rút quân

Theo kế hoạch rút quân đã được vạch ra từ trước, Mỹ sẽ chính thức rút toàn bộ lực lượng quân chính quy (trực tiếp tham gia chiến đấu) khỏi Afghanistan vào ngày 4-7, chỉ để lại vài trăm binh sĩ làm nhiệm vụ bảo vệ an ninh cho đại sứ quán và các cơ quan ngoại giao khác, tương tự như đã làm tại Iraq cách đây vài năm.

Cuộc rút quân của Mỹ bắt đầu từ ngày 2-7, với việc lực lượng Mỹ tại Afghanistan bàn giao căn cứ không quân Bagram cho chính quyền Kabul. Đây là căn cứ quân sự quan trọng bậc nhất, là biểu tượng sức mạnh và trái tim của hoạt động quân sự Mỹ tại Afghanistan. Tuy nhiên, trong cuộc họp báo sau khi bàn giao căn cứ Bagram, Tổng thống Mỹ Joe Biden lại ỡm ờ về lộ trình rút quân đã định.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Jen Psaki đã “đỡ lời” cho tổng thống bằng việc thông tin với báo chí rằng những người lính Mỹ cuối cùng có thể rời khỏi Afghanistan vào cuối tháng 8 chứ không phải đầu tháng 7.

Binh sĩ Afghanistan gác căn cứ Bagram sau khi Mỹ bàn giao hôm 2-7.

Binh sĩ Afghanistan gác căn cứ Bagram sau khi Mỹ bàn giao hôm 2-7.

Ngay sau khi Mỹ bắt đầu rút quân, Chính phủ Anh cũng khởi động kế hoạch rút quân. Tuy nhiên, hiện chưa có thông báo chính thức nào về lịch trình rút quân của Anh.

Ngày 4-7, Bộ Quốc phòng Anh cho biết một số binh sĩ Anh vẫn ở lại Afghanistan, cho rằng do tình hình thay đổi nhanh chóng và “thông điệp phức tạp” từ các báo cáo an ninh trước đó. Kế hoạch rút quân của Anh sẽ trở nên rõ ràng hơn khi Thủ tướng Boris Johnson đưa ra tuyên bố trước Quốc hội Anh vào đầu tuần này, rất có thể vào ngày 6-7, sau cuộc họp của Hội đồng An ninh quốc gia (NSC). Khi đó, định dạng ngoại giao tương lai của Anh và bất kỳ sự hiện diện quân sự còn lại nào ở Afghanistan cũng sẽ được xác định rõ. Nhưng, một nguồn tin quốc phòng cảnh báo rằng cuộc họp NSC đã bị hoãn trước đó và nó có thể sẽ bị hoãn một lần nữa.

Phần lớn trong 750 quân Anh đóng góp cho sứ mệnh quốc tế “đào tạo và hỗ trợ” nhằm ổn định an ninh cho Afghanistan đã rời đi. Cuộc họp của NSC dự kiến sẽ thảo luận về việc liệu SAS hoặc các lực lượng đặc nhiệm khác có ở lại Afghanistan hay không và liệu một số binh sĩ có thể được yêu cầu bảo vệ Đại sứ quán Anh ở Kabul (hiện được các nhà thầu an ninh tư nhân bảo vệ) hay không. Các nguồn tin quốc phòng cho biết hợp đồng hiện tại với các nhà thầu an ninh tư nhân có thể sẽ được tiếp tục. Tương tự như các quốc gia NATO khác đã kết thúc sứ mệnh của họ trong những tuần gần đây, Anh dường như đang lên kế hoạch cho một cuộc rời đi một cách không ồn ào.

Nỗi lo Taliban thống trị trở lại

Một câu hỏi được giới quan sát đặt ra là, sau khi Mỹ, Anh và các đồng minh NATO rút quân, tình hình tiếp theo ở Afghanistan sẽ như thế nào?

Có một thực tế mà rất ít chính trị gia Mỹ, Anh hay NATO muốn nêu bật lên, đó là một kế hoạch quân sự được triển khai nhằm tiêu diệt Taliban đang kết thúc không như ý muốn, với việc nhóm này đang trỗi dậy trên khắp đất nước Afghanistan. Đợt tiến quân mới nhất của lực lượng này ở miền Bắc Afghanistan đang gây lo ngại cho nhiều người. Truyền thông địa phương và quốc tế hôm 4-7 ghi nhận tình hình đang ngày càng trở nên khá tồi tệ. Hơn 300 thành viên của lực lượng an ninh Afghanistan đã chạy qua biên giới sang Tajikistan để trốn các tay súng Taliban và phần lớn địa bàn bên ngoài thủ phủ các tỉnh Badakhshan và Takhar đã nằm dưới sự kiểm soát của Taliban.

Hiện Taliban kiểm soát khoảng một phần ba trong số gần 400 quận của Afghanistan và đang đe dọa nhiều quận khác. Mặc dù họ chưa chiếm bất kỳ thủ phủ của tỉnh nào nhưng giờ đây họ đã bao vây một số thủ phủ, từ thành phố Ghazni ở phía Đông đến Maimana ở phía Bắc tỉnh Faryab. Ở nhiều khu vực, lực lượng an ninh đã đầu hàng không cần phải nổ súng; họ thậm chí “thương lượng đầu hàng” với sự môi giới của những người lớn tuổi ở địa phương. Các video lan truyền trên mạng cho thấy Taliban ôm những người lính đầu hàng và cung cấp tiền cho họ về nhà. Hình ảnh này có thể khiến lực lượng chính phủ tin tưởng rằng họ có thể bỏ ngũ mà không sợ mất mạng.

Tại Badakhshan, Mohib-ul Rahman, một thành viên hội đồng tỉnh đã đổ lỗi cho những thành công của Taliban là do tinh thần chiến đấu kém cỏi của quân đội. Thực tế cho thấy, lực lượng chính phủ tại các địa phương này quá mỏng, đã bị quân Taliban áp đảo, đồng thời họ cũng không có được sự tiếp tế cần thiết cũng như sự tăng viện từ Kabul. “Thật không may, phần lớn các quận đã được giao cho Taliban mà không có bất kỳ cuộc chiến đấu nào” - Rahman nói với Associated Press. Cuộc tiến công nhanh chóng khiến thủ đô của Badakhshan gặp nguy hiểm vào hôm 3-7.

Ngày 4-7, các lực lượng đặc nhiệm đã đến bằng trực thăng để bảo vệ thành phố và cố gắng chiếm lại một số quận. Lực lượng an ninh Afghanistan cũng đang cố gắng đẩy lùi Taliban khỏi một số địa điểm đã bị chiếm trong vài tháng qua. Tình hình này khiến Kabul không thể nào hài lòng với cách rút quân của Mỹ và đồng minh.

Việc Taliban tiến quân như vũ bão ở miền Bắc và Đông Afghanistan trong vài tuần gần đây khiến nhiều người bắt đầu nghĩ đến một tương lai thống trị trở lại của Taliban, với một tư thế khác hẳn so với trước đây. Thông qua các cuộc đàm phán rút quân với người Mỹ, Taliban đã đạt được một hình thức công nhận quốc tế mà họ đã khao khát từ lâu.

Tại các cuộc đàm phán hòa bình ở thủ đô Doha của Qatar và trên các diễn đàn báo chí, các đại diện của Taliban đã thể hiện một hình ảnh về sự thay đổi. Họ sử dụng ngôn ngữ hòa bình và hòa giải, hứa trao cho phụ nữ các quyền của họ, như quyền được học hành, quyền được làm việc,... Tuy nhiên, thực tế tại các vùng Taliban kiểm soát, nhiều luật lệ cũ đã từng bước được áp dụng trở lại, như phụ nữ phải phụ thuộc vào đàn ông...

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Tháng 9, sau những ngày vui của tết Độc lập, đã diễn ra nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Nổi bật là chuyến thăm cấp nhà nước tới Liên bang Nga và Canada, thăm chính thức Cộng hòa Pháp, tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hoạt động của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 diễn ra tại Ấn Độ; chuyến thăm Hàn Quốc và Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn... Việt Nam cũng đón vị quốc khách qua chuyến thăm cấp nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua. Đó là minh chứng sinh động về một nước Việt Nam năng động, người bạn và đối tác tin cậy với bạn bè truyền thống và cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.