Đài Phát thanh Giải phóng - Âm vang thời khắc lịch sử

Vào thời điểm “một ngày bằng 20 năm”, mọi sự chỉ đạo nhanh nhất và rộng khắp nhất không gì bằng làn sóng phát thanh. Đài Phát thanh Giải phóng vinh dự được cất cao tiếng nói của Đảng và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam chuyển mọi thông điệp đến đối phương và sẵn sàng dập tắt luận điệu lạc lõng lâu nay của quân thù để biến thành tiếng nói chân chính và đầy khí thế cách mạng, tiếng nói của Sài Gòn giải phóng. 

Binh chủng đặc biệt tiến về Sài Gòn

Được xây dựng trong hoàn cảnh vô vàn khó khăn ở chiến khu Đ vào những năm 1960 khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam ra đời, Đài Phát thanh Giải phóng chính thức lên sóng vào tháng 2/1962. Mặc dù địch điên cuồng tìm mọi cách tiêu diệt nhưng với tinh thần quả cảm, sáng tạo, Đài Phát thanh Giải phóng vẫn giữ vững làn sóng, trở thành người bạn gần gũi, tin cậy, nguồn động viên tinh thần lớn lao đối với các lực lượng vũ trang nhân dân miền Nam.

Những thông tin được phát trực tiếp từ chiến trường bằng tiếng Việt và tiếng nước ngoài đã truyền đi thông điệp với cả thế giới về khát vọng hòa bình và độc lập, thống nhất Tổ quốc, đồng thời vạch trần những âm mưu, tội ác của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai.

Những ngày tháng tư năm 1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh đã bước vào giai đoạn then chốt, Sài Gòn – sào huyệt cuối cùng của địch hầu như bị vây chặt bốn bề. Ngày 26/4, một đoàn quân tiền phương của Ban Tuyên huấn Trung ương Cục miền Nam, trong đó có Đài Phát thanh Giải phóng đã khẩn trương lên đường tiến về Sài Gòn. Họ không phải là những người cầm súng nhưng là một binh chủng đặc biệt.

Ngày 28/4, những trận pháo kích mở màn trận quyết chiến ngay cửa ngõ Sài Gòn, cùng lúc quân Sài Gòn tháo chạy khỏi Biên Hòa và những trận đánh xe tăng dữ dội nhất tràn ngập căn cứ thiết giáp địch ở Long Thành, trên sóng Đài Phát thanh Giải phóng phát đi tuyên bố của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam buộc chính quyền Sài Gòn phải chấp nhận yêu sách của chính phủ cách mạng đề ra.

Ngày 29/4, trong khi cuộc chiến trên làn sóng của Đài Phát thanh Giải phóng vẫn được duy trì liên tục, đoàn tiền phương của Đài do đồng chí Thanh Nho dẫn đầu vẫn khẩn trương trên những chiếc xe com măng ca, xe vận tải Zin từ chiến khu hướng về Sài Gòn. Sứ mệnh đặt trên vai họ vô cùng quan trọng và hết sức nặng nề.

Vì tầm quan trọng của nhiệm vụ tiếp quản Đài Phát thanh Sài Gòn, từ đầu tháng 4, Trung ương đã chi viện các nhóm chuyên viên kỹ thuật và phóng viên được trang bị đầy đủ phương tiện như một đài phát thanh lưu động đã xuất phát từ Hà Nội vào miền Nam hợp lực cùng với Đài Phát thanh Giải phóng.

Ông Nguyễn Hữu Phước vẫn nhớ rõ ngày đặc biệt năm xưa, khi ông là một chiến sĩ của Đài Giải phóng đang hướng về Sài Gòn: “Chúng tôi nhất định phải bảo đảm tiếp quản Đài Phát thanh Sài Gòn và toàn bộ cơ sở thông tin – tuyên truyền của chính quyền Sài Gòn trọn vẹn, phát sóng liên tục, tuyên truyền rộng khắp.

Cả nước và thế giới đang hướng về đây và chăm chú lắng nghe. Số phận của chế độ Sài Gòn kết thúc thế nào sẽ được biết từ đây. Vấn đề kỹ thuật, tình huống xấu nhất không thể phát đi từ Sài Gòn… Có nhiệm vụ lớn lao nào hơn đặt lên vai chúng tôi. Tiếp quản Sài Gòn chỉ là bước khởi đầu, quan trọng là tiếp quản trọn vẹn để từ đó cất lên tiếng nói toàn thắng của cách mạng”.  

daiphathanh 2.jpg -0
Ngày 30/4/1975, tại phòng thu Đài Phát thanh Sài Gòn, Tổng thống chính quyền Sài Gòn Dương Văn Minh đọc tuyên bố đầu hàng.

9 giờ 30 phút ngày 30/4, người ta nghe thấy trên Đài Phát thanh Sài Gòn phát đi liên tục lời tuyên bố đơn phương của Tổng thống Dương Văn Minh đề nghị ngừng bắn và chờ cách mạng vào bàn giao chính quyền. Kèm theo đó là lời của Chuẩn tướng Nguyễn Hữu Hạnh, Phụ tá Tổng tham mưu trưởng Quân lực Sài Gòn thay mặt tổng thống yêu cầu các đơn vị quân đội Sài Gòn buông súng…

10 giờ 45 phút, xe tăng của Lữ đoàn 203 Quân giải phóng hất tung cổng sắt Dinh độc lập. 11 giờ 30 phút, Quân đội tiếp quản Đài Phát thanh Sài Gòn và sau đó phát đi lời đầu hàng vô điều kiện của Tổng thống Dương Văn Minh.

Trong ngày 30/4, việc di chuyển vào trung tâm Sài Gòn trở nên khó khăn bởi sau khi Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, người dân từ khắp nơi đổ ra đường chào đón Bộ đội giải phóng, kéo dài từ Trảng Bàng, Củ Chi, Hóc Môn cho tới ngã tư Bảy Hiền. Đoàn của Đài Phát thanh Giải phóng phải tản ra mỗi xe một hướng. Tiến thêm một bước về tới Sài Gòn thì dòng người mỗi lúc một đông thêm, đoàn xe nhích chậm chạp từng chút một.

Đoàn tập trung ở Đại học Bách khoa rồi thẳng tiến về Đài Phát thanh Sài Gòn ở đường Nguyễn Đình Chiểu. Vì lạc đường, mãi đến hơn 19 giờ đoàn mới bắt đầu sắp xếp cho buổi phát thanh. Đài Phát thanh Sài Gòn được đổi thành Đài Phát thanh Sài Gòn Giải phóng (ngày 1/9/1976 được đổi thành Đài Tiếng nói nhân dân TP Hồ Chí Minh). Hai phát thanh viên Nguyễn Hữu Phước và Vương Thanh Liêm được chọn lên sóng cho buổi phát thanh đặc biệt tối 30/4.

Thời điểm tiếp quản Đài Phát thanh Sài Gòn không có kho băng mà chỉ gán ghép tạm bợ. Hệ thống máy móc của Đài cũng không phải hiện đại và tốt. Đài sử dụng băng ma-nhê, còn thời sự thì đọc thẳng, vì có những bản tin không thu kịp.

Tuy nhiên, không ai bảo ai, tất cả đều hạ quyết tâm nhanh chóng tiếp quản và đảm bảo tiếng nói đầu tiên của Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam được vang xa, rộng khắp với đồng bào cả nước và trên thế giới. Cuối cùng, mọi công đoạn chuẩn bị cho thời khắc thiêng liêng của lịch sử đã hoàn tất. Đầu băng thu sẵn được đặt vào phát, nhạc hiệu và câu chào hiệu vang lên hứng khởi, đầy rạo rực.

Đây là Đài Phát thanh Sài Gòn Giải phóng

Đúng 20 giờ ngày 30/4/1975, phát thanh viên Vương Thanh Liêm cất cao giọng đọc: “Đây là Đài Phát thanh Sài Gòn Giải phóng - Phát thanh từ Sài Gòn-Tiếng nói của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam…”.

Phát thanh viên Nguyễn Hữu Phước tiếp lời bằng những thông báo đầu tiên của chính quyền cách mạng, chính sách đối với vùng mới giải phóng, thông tin chiến sự... Giọng của hai phát thanh viên thật hùng hồn, truyền cảm, kịp thời thông báo tới cả thế giới và toàn quốc biết được kết cục của cuộc kháng chiến kéo dài hơn 30 năm đã chấm dứt. Sài Gòn thật sự được giải phóng.

5 giờ sáng ngày 1/5, chương trình tiếp tục lên sóng phản ánh không khí đón mừng chiến thắng… Các chương trình phát thanh đã góp phần nhanh chóng ổn định tình hình tại Sài Gòn và các tỉnh miền Tây Nam bộ.

Nhớ lại ngày đầu tiên đầy khó khăn, ông Cao Xuân Phách vẫn bùi ngùi: “Khi đó tôi là phóng viên Đài Phát thanh Giải phóng về thành phố tiếp quản đài sớm nhất. Công việc lúc bấy giờ là chuẩn bị cho một bản tin thời sự. Thông tin các nơi bắt đầu thành lập chính quyền cách mạng ra làm sao, thông tin bà con ta về thành phố, người bị thương được chăm sóc như thế nào ở các bệnh viện...”.

Ông Nguyễn Hữu Phước, con trai của luật sư Nguyễn Hữu Thọ, lúc này là Chủ tịch Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, sau giải phóng là Quyền Chủ tịch nước thì giây phút ấy, trái tim ông Phước như thắt lại trong lồng ngực. Ông thổn thức xúc động khi được chọn là phát thanh viên xướng lên bản tin đầu tiên vào thời khắc đất nước thống nhất.

Còn với bà Vương Thanh Liêm, những năm tháng hòa bình sau này, mỗi khi có ai gợi lại ký ức về giây phút được cất cao giọng đọc trong veo, ngọt từng lời từng chữ trên làn sóng phát thanh giải phóng, bà luôn rưng rưng tràn lệ. Cho đến những ngày cuối cuộc đời, bà Liêm vẫn ôm trọn một niềm hạnh phúc và tự hào về thời khắc thiêng liêng của dân tộc.

Ngọc Thiện

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.