Về làng... "khoa bảng"

Đêm 4/9, chúng tôi theo tiếng trống giục, tiếng người làng "khoa bảng" của làng Phú Sơn, xã Các Sơn, tỉnh Tĩnh Gia, Thanh Hóa ấy tham gia ngày hội khuyến học thiêng liêng của làng. Ngày đầu năm học này, người làng mở hội khuyến học, tôn vinh những em vượt khó vươn lên để trở thành con ngoan trò giỏi. Những gương mặt người làng rạng ngời và sáng lên bao hy vọng.

Chàng cử nhân chăn bò ham học      

Trong tiếng hát, tiếng cười, tiếng loa đọc những tên học sinh giỏi, người đỗ đại học của làng Phú Sơn ấy, chúng tôi nghe nhắc đến thành tích của một cậu thủ khoa Học viện Hành chính quốc gia là Nguyễn Văn Chiến ấy mới làm người ta cảm động. Bây giờ, khi gặp cậu ở lễ trao giải khuyến học của làng, chúng tôi thấy gương mặt cậu "tú" Chiến ánh lên niềm vui. Bởi, so với hơn 20 em đỗ đại học, cao đẳng năm nay thì hoàn cảnh của Chiến là nghèo nhất. Và  Chiến thi đại học năm thứ hai với khối C đạt 26 điểm, 9 điểm môn văn gây ngạc nhiên cho nhiều người.

Vốn gia cảnh khó khăn, bố mẹ của Chiến nợ nần liên miên mà không trả hết. Khi người anh cả là Nguyễn Văn Thắng đỗ ĐH Sư phạm Quy Nhơn, bố mẹ cậu bỏ nhà đi các tỉnh phía Nam làm thuê cho con ăn học. Năm ngoái, Chiến và đứa em gái cùng thi đại học. Nhưng vì hoàn cảnh nghèo, Chiến chọn Học viện Cảnh sát để đỡ mất học phí. Nhưng cậu thiếu mất nửa điểm. Có mấy trường ĐH, CĐ gọi cậu nhập học nhưng cậu lại khăn gói vào Đồng Nai với cha mẹ để chăn bò thuê kiếm tiền nuôi anh và em gái ăn học.

Trong những ngày mòn mỏi bên đàn bò lên đến 50 con, đi hết lô cao su này sang lô cao su khác, tỉnh này sang tỉnh khác mà trên tay vẫn không rời mấy cuốn sách nhàu nát. Có hôm, cậu mải học, đàn bò bỏ đi mất. Phải tìm mất hai ngày đêm, bị chủ đánh, trừ lương. Những lúc như thế, hình ảnh người bố và người mẹ lầm lũi đêm ngày đi làm thuê kiếm tiền lại hiện về, nước mắt cậu rơi trên cuốn sách. Cậu nghĩ sẽ phải học để vươn lên.

Thế rồi, cậu đậu đại học điểm cao, tin lành bay về làng Phú Sơn làm ai cũng nức lòng. Chiến nói rằng vừa về Bắc để làm thủ tục vào học. Cậu được bố mẹ cho ra Văn Miếu - Quốc Tử Giám thăm bia tiến sỹ để thấy hết được đạo học của dân tộc. Khi chứng kiến sự tôn vinh của truyền thống nền giáo, cậu về kể cho các bạn học sinh nghe về các ông nghè, ông trạng được tôn vinh trên văn bia… thì cô cậu nào cũng háo hức, cũng hứa với anh Chiến sẽ thi đỗ đạt cao như anh để có cơ hội ra Hà Nội thăm bia Tiến sỹ.

Những "tân khoa"… đồng ruộng

Người làng Phú Sơn rất tự hào về những tấm gương vượt khó để học thành tài của các "tân khoa". Chuyện rằng, có cậu học trò nghèo tên Nguyễn Văn Thanh hay chữ đã đỗ Khoa Báo chí, ĐHKHXH&NV, ĐHQG Hà Nội năm 2008 với tổng điểm lên đến 27 điểm khối C.

Thuở còn học trường làng, mấy anh em trai chỉ bộ quần áo thay nhau mặc để đến trường. Lên THPT, cậu còn phải đi làm thuê kiếm tiền để học. Chả thế, vì không có tiền nên ba năm THPT chỉ có một cuốn vở. Thỉnh thoảng, cậu tiết kiệm được vài ngàn đi học thêm một buổi cốt để mượn sách và tài liệu của bạn bè mà thôi. Bây giờ khi đã trở thành vị "tân khoa" xuất sắc của làng như một kỳ tích làm cả vùng xôn xao.

Hay như cô "tân khoa" Đậu Thị Trinh, con gái anh Đậu Văn Huấn, đã làm nhiều người bất ngờ trong kỳ thi vừa qua. Trinh vốn sinh ra trong gia đình nghèo, gia đình cô nợ ngân hàng đến hơn 20 triệu đồng. Phần Trinh, đi học về Trinh phải theo mẹ đi cắt cỏ thuê để bán. Nhưng, em lại trúng tuyển với số điểm 26 điểm khối B của Trường Đại học Y Thái Bình cũng là lúc cả nhà cùng ôm nhau khóc vì lo không có tiền cho con học. Anh Huấn bảo với người làng rằng, dù phải bán cả nhà vẫn cho con đi học.

Chuyện của bố con ông Lê Trọng Diễm đi thi nghe rất đáng phục. Gia đình ông nghèo, chưa hết mùa gặt đã hết gạo ăn. Con gái của ông chọn Trường ĐH Sân khấu Điện ảnh, nhưng không có tiền đưa con đi thi. Ông bảo với cô con gái là cứ đi, rồi tính. Thế là, hai bố con kéo nhau lên tàu. Ông đem mũ ra hát cải lương từ ga Thị Long cho tới Hà Nội.

Ra đến Hà Nội được vài trăm ngàn làm lộ phí. Đến Trường Sân khấu ở Mai Dịch, ông ngồi quán nước ca hát như nghệ sỹ hát rong để kiếm thêm tiền trang trải cho cả hai bố con ăn ở tại Hà Nội hơn nửa tháng trời. Giọng hát của ông xin được tiền ăn, tiền trọ ở Hà Nội. Khi con ông đỗ, ông vác xà beng lên núi đánh đá bán lấy tiền nuôi con ăn học.

Cần nhân rộng những làng… "khoa bảng"

Theo như ông Nguyễn Ngọc Dung, Thôn trưởng Phú Sơn, Chủ tịch Hội Khuyến học cho biết. Trong 7 năm qua, làng Phú Sơn có trên 75 người đỗ cử nhân, có người giờ đã là tiến sỹ, đang làm lãnh đạo ở các Sở, thậm chí là Trung ương.

Nhưng vui nhất là lớp học trò trường làng bây giờ nhiều em ngoan hiền. Với 265 hộ, 326 học sinh thì chiếm 70% các em đạt tiên tiến và giỏi. Năm vừa qua, Phú Sơn có 23 em đỗ đại học, cao đẳng. Số còn lại học trung cấp nghề. Những gia đình có hai đến ba em đỗ đại học như gia đình ông Thực, anh Phương, ông Diễm, bà Giáo… Hằng năm, vào dịp hè nhiều em là sinh viên các trường ĐH sư phạm về quê mở lớp dạy thêm miễn phí cho học sinh của làng như em Diệp, em Linh…

Tính riêng đội ngũ các thầy cô giáo Phú Sơn có 21 người là thầy cô giáo, trong đó có 7 người giữ cương vị Hiệu trưởng các trường từ THPT đến tiểu học, chính lớp trí thức này càng tôn thêm sự giáo dục của làng được nhân lên mỗi ngày.

Vào dịp đầu tháng 9 hằng năm, khi bước vào năm học mới, làng mở hội khuyến học. Con cháu dù đi làm xa ở đâu cũng về dự và quyên góp cho tinh thần hiếu học của làng. Đến nay, quỹ khuyến học của làng đã lên đến chục triệu đồng. Số tiền này được để dành, lấy một phần giúp những em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, một phần trao giải khuyến học, làm quỹ đền ơn đáp nghĩa cho các gia đình chính sách.

Cái nét riêng có của làng Phú Sơn là tinh thần khuyến học được đẩy mạnh trong các dòng họ. Điển hình như dòng họ Nguyễn Văn có tới 21 người đậu ĐH, CĐ trong 5 năm qua, dòng họ Đậu có 27 người…

Đặc biệt là dòng họ Đậu vừa được UBND xã Các Sơn bầu chọn và cử đại diện là ông Đậu Văn Len, 76 tuổi, nguyên là cán bộ Sở Công thương Thanh Hoá đi nhận danh hiệu "Dòng họ tiên tiến, có nhiều người đỗ đạt" cấp tỉnh do UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức vào tháng 10 tới. Thiết nghĩ, nếu như khắp trong Nam , ngoài Bắc, làng nào, xã nào cũng chăm lo cho nền giáo dục nước nhà và có nhiều học sinh đỗ đạt như làng "khoa bảng" Phú Sơn thì tốt biết mấy

Thành Văn

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.