Về cửa khẩu Cha Lo

Ngã ba Khe Ve có bia kỷ niệm đường mòn Hồ Chí Minh trên đảo nổi là đất của Đông Trường Sơn chỉ lối sang Tây Trường Sơn. Từ đây là đường 12A hướng lên đèo Mụ Giạ, lên cửa khẩu quốc tế Cha Lo. Cửa khẩu này nối Quảng Bình bên Việt Nam với Khăm Muộn bên Lào.

Nhà văn Ngôn Vĩnh kể năm anh làm Báo Công an có chuyến đi cùng các văn nghệ sĩ lên thâm nhập thực tế chiến tranh ở vùng cửa khẩu Cha Lo. Ngày ấy Cha Lo ngày đêm bom đạn. Nơi này là huyết mạch của Trường Sơn Đông qua Trường Sơn Tây.

Cha Lo là cửa khẩu của những đoàn quân miền Bắc cùng khí tài Nam tiến chi viện cho miền Nam đánh giặc. Cũng là nơi để bom đạn Mỹ trút xuống một cách quyết liệt nhằm ngăn chặn những bước tiến đầy sức mạnh của người chiến sĩ giải phóng đất nước.

Tại nơi này nhà văn Ngôn Vĩnh đã được chứng kiến nhạc sĩ Phạm Tuyên sáng tác bài hát về Cha Lo. Cũng chính nhạc sĩ dạy cho anh em trong đoàn hát bài hát này để hát cho cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong nghe.

Ngày chia tay người ở lại đã đùm xôi nếp và thịt thú rừng cho người trở ra Bắc ăn đường. Nhớ nhất trong anh là bữa cháo thịt khỉ anh em ở đây bồi dưỡng cho đoàn khi vừa mới lặn lội lên Cha Lo. Kỳ diệu là bát cháo tình nghĩa ấy. Chỉ sau những húp cháo nóng ăn vội ở chiến trường mà hôm sau ai cũng thấy người khỏe lên rất nhiều.

Bạn cùng học cấp ba Sơn Tây với chúng tôi theo lời anh Phùng Thanh Lịch kể, cũng đã hy sinh ở nơi đây. Anh là Đặng Văn Nho. Những viên bom bi Mỹ đã cướp đi sinh mạng của người con trai xứ Đoài khi tuổi đang còn rất trẻ. Khi Lịch hành quân qua đã không quên thắp một tuần hương trên mộ Nho trước khi hành quân tiếp vào mặt trận phía Nam .

Lần này lên Cha Lo tôi đã được Trung tá Nguyễn Văn Huân, chính trị viên Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Cha Lo đưa tới Cổng Trời. Nơi này vốn trước là một khối núi lõm đã được bộ đội và thanh niên xung phong đục đá mở đường cho xe kéo pháo và xe kéo tên lửa đi qua để canh giữ bầu trời phía Tây bắn rơi pháo đài B52 Mỹ trên đèo Mụ Giạ cùng nhiều loại tàu bay tối tân khác.

Cổng Trời là địa danh quan trọng thuộc đường 12A nối liền đường Hồ Chí Minh với Đông Tây Trường Sơn. Nơi đây có những cụm trọng điểm bị bom Mỹ đánh phá hết sức ác liệt, trong đó có Cổng Trời nơi đặt chỉ huy sở của Binh trạm 12, đèo Mụ Giạ và La Trọng cùng Bãi Dinh.

Bãi Dinh nơi trận địa pháo phòng không của ta giăng trận. Những người lính phòng không anh hùng, đồng đội của Nguyễn Viết Xuân đã quả cảm chiến đấu với giặc trời như câu nói nổi tiếng của anh: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!". Nay bia lịch sử về Cổng Trời đã được xây dựng áp thân vào vách đá.

Tại bản Cha Lo hai tấm bia có hình dạng giống nhau bằng đá với dòng chữ khắc chìm ghi: Cha Lo cửa khẩu trọng yếu trên tuyến đường 12A nối Đông Trường Sơn qua Tây Trường Sơn. Nơi đây đã ghi sâu những chiến công hiển hách của các đơn vị bộ đội, thanh niên xung phong và nhân dân địa phương.

Thật tiếc! Có lẽ do làm lâu, do mưa nắng luân hồi hay người qua lại ít quan tâm mà thân bia và bệ bia lở lói. Xung quanh bia như bị bỏ hoang.

Lại nữa, khi đến Bãi Dinh, đất anh hùng của Tiểu đoàn pháo cao xạ Nguyễn Viết Xuân, di tích đã không còn nguyên vẹn. Đồi nối đồi. Những quả đồi xưa làm ụ pháo bây giờ đã ngập màu cây mọc và phơ phất hoa lau. Những bông lau giữa đông sau mưa ngả màu sẫm trông đằm và nền nã, ấm cúng lạ thường. Từ dưới chân dốc ngước lên Bãi Dinh hướng về phía Cha Lo lớp lớp nhiều nhiều quả đồi gối nhau như cánh cổng mở vào non cao.

Thế núi này là thế núi giăng bẫy. Chả trách các nhà quân sự ngày ấy đã chọn nơi này để đặt pháo cao xạ. Nhưng quả đồi nào là nơi anh hùng Nguyễn Viết Xuân trụ chân chỉ huy trận đánh. Chỗ nào là chỗ anh nhìn thẳng vào máy bay kẻ thù mà nói câu bất tử nhằm thẳng quân thù thì chưa ai xác định được. Thịt da máu xương người anh hùng đã lẫn vào với Bãi Dinh, với Cha Lo. Mãi đến gần đây người ta mới lên đây để tìm lại chỗ anh hy sinh. Người ta muốn dựng bia tưởng niệm anh ở chỗ anh hy sinh.

Đến năm 2007 này vẫn chưa thật rõ và chính xác chỗ anh ngã xuống. Người nói ở trận địa đồi bên phải, người nói ở trận địa đồi bên trái. Thật có lỗi với người đã khuất. Chẳng sao, khi anh đã thuộc về mãi mãi. Cây cỏ xanh biếc và hoa lau tím ở Bãi Dinh hôm nay đã tượng hình anh. Những người hy sinh cho sự trường tồn của dân tộc anh linh và thân xác của họ thuộc về sông núi.

Đứng trước Bãi Dinh chúng tôi lẳng lặng cúi đầu mặc niệm người đã khuất.

Cha Lo hôm nay đã là cửa khẩu quốc tế Việt - Lào. Trước trạm gác biên phòng cửa khẩu hai cây đào phai đã nở hoa cho dù lúc này mới đầu tháng mười một âm lịch.

Mắt ngước nhìn đỉnh núi Giăng Màn cao 1.800m so với mặt biển có cột mốc N13 sẫm ảo đang trong mù sương. Đây là màu sống động của những miền rừng còn nguyên vẹn môi trường. Người ở đây nói chỉ thỉnh thoảng mới nhìn thấy đỉnh non ló trong nắng.

Đồng bào Khùa, Sách, Mày ở chung nhau trên dải đất vùng biên thuộc xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình. Nhà sàn ở đây nhỏ. Đồng bào còn lam lũ nhiều. Phụ nữ thường mặc váy như kiểu váy của người phụ nữ Lào.

Trung tá chính trị viên Đồn Biên phòng cửa khẩu kể cho tôi nghe nhiều nét tiêu biểu của đời sống đồng bào ít người ở đây. Như người Khùa rất sợ ma. Đã chôn cất người chết rồi họ ít khi dám quay lại. Lúc đi tìm chỗ chôn cất người qua đời họ mang theo một quả trứng gà. Quả trứng ném xuống chỗ nào mà vỡ thì chọn đất để đào huyệt.

Cửa khẩu quốc tế Cha Lo hôm nay đã khang trang về mặt xây dựng nhưng buôn bán giữa hai bên chưa sầm uất cho lắm. Có chợ trung tâm nhưng hàng hóa trao đổi còn thưa vắng ngoài mấy hàng giải khát. Hàng hóa hai bên là thạch cao, gỗ, gạo nếp, phế liệu chiến tranh... nhập nội. Xuất ngoại là vật liệu xây dựng... Có cả ớt khô nữa.

Cửa khẩu vẫn đang trong dạng tiềm năng, tiềm lực. Thiết nghĩ với lợi thế địa lý ấy, không gian ấy nếu được đầu tư đúng mức chả mấy chốc mà cửa khẩu quốc tế Cha Lo trở nên sầm uất như một số cửa khẩu khác.

Tạm biệt Cha Lo, tôi không sao quên được hình ảnh cùng nỗi vất vả của cô giáo NguyễnThị Thuyết. Cô dạy lớp mẫu giáo ở Cha Lo, đã 8 năm liền. Cũng tám năm liền ấy, mới đầu lương tập sự là 100.000 đồng sau đó là lương hợp đồng 380.000 đồng cho một tháng. Bây giờ vẫn đang lúc cô chờ quyết định mới và lương mới. Thu nhập eo hẹp vậy mà tiếng nói của cô vẫn dịu dàng cùng nụ cười có gì còn e lệ khi kể chuyện nghề của mình cho khách nghe.

Cũng chẳng thể quên được Trưởng bản Hồ Nhuận người dân tộc Sách, 61 tuổi, kém tôi tới mấy tuổi mà khi mới đầu thưa chuyện tôi đã định gọi bằng cụ vì ông quá già.

Cuộc sống nơi đây sẽ mỗi ngày mỗi khác bởi con đường ấy bắt đầu từ đại lộ Hồ Chí Minh thắm đỏ màu hoa Trạng Nguyên cùng sự gắng sức của mỗi người.

Tháng 12/2007

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.