50 năm Chiến thắng Ấp Bắc (2/1/1963 - 2/1/2013)

Ấp Bắc thuộc xã Tân Phú, huyện Cai Lậy (Tiền Giang) - nơi diễn ra trận đánh lớn nhất miền Nam kể từ sau Hiệp định Giơnevơ vào ngày 2/1/1963, báo hiệu sự sụp đổ của chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" mà Mỹ áp dụng trong chiến tranh xâm lược Việt Nam. Từ chiến thắng lẫy lừng, Ấp Bắc giờ đã trở thành tên đường, tên trường, tên một tờ báo,… là niềm tự hào của bao thế hệ không chỉ ở Tiền Giang.

Cũng như nhiều người khi đặt chân đến địa danh linh thiêng này, tôi thật sự xúc động khi thấy 3 ngôi mộ nằm cận kề nhau; trước mộ luôn nghi ngút khói hương. Đó là nơi an nghỉ của 3 Chiến sĩ gang thép. Chuyện về tinh thần quả cảm góp phần làm nên chiến thắng Ấp Bắc của 3 Anh hùng – liệt sĩ nằm dưới mộ đã thật sự níu chân tôi lại giữa trưa ngày cuối năm.

Theo lời kể của ông Phạm Văn Thư (Tám Thư), khi nổ ra trận Ấp Bắc, ông mới 35 tuổi, và được phân công làm Chính trị viên Đại đội 1, Tiểu đoàn chủ lực 261 Khu Trung Nam Bộ (Khu 8). Trong Đại đội 1, có tổ chức một Tiểu đội quyết tử với nhiệm vụ đúng như tên gọi của nó… Ngoài tiêu chuẩn chính trị (thành phần gia đình, lập trường tư tưởng và quá trình chiến đấu), người được chọn vào Tiểu đội quyết tử còn phải là những tay súng thiện xạ.

Ông Lê Hùng Hưởng (Sáu Huẩn) – nguyên Chính trị viên, kiêm Trung đội trưởng Trung đội 3, Đại đội 1, Tiểu đoàn 261, kể thêm do ở chung đại đội nên ông khá rành về 3 Chiến sĩ gang thép: Nguyễn Văn Đừng, Đỗ Văn Trạch (bí danh Công) và Hùng. “Anh Đừng và anh Trạch có mặt ngay từ những ngày đầu Tiểu đoàn 261 được thành lập (1961); còn anh Hùng đến năm 1962 mới vào. Anh Đừng đã được kết nạp Đảng, còn hai anh Trạch, Hùng là đoàn viên” – ông Sáu Huẩn nhớ lại.

Theo lời kể, anh Đừng xuất thân trong gia đình nghèo, có truyền thống cách mạng. Trước khi phong trào Đồng khởi nổ ra thì anh thanh niên giữ trâu, ở đợ ngày nào ở làng Phong Mỹ, Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay là Đồng Tháp) thoát ly gia đình, tham gia bộ đội. Còn anh Trạch thì xuất thân từ gia đình nghèo, đông anh em ở Lộc Thuận, huyện Bình Đại (Bến Tre). Cha anh Trạch hy sinh khi anh mới tròn 1 tuổi. Từ bé anh Trạch đã phải trông em, đốn củi, mò cua, bắt ốc, giăng câu… để giúp mẹ. Sau thời gian lén gia đình tham gia trong đội du kích xã, năm 1962, khi mới 18 tuổi, anh Trạch thủ thỉ với người chị ruột: “Chị ở nhà chăm sóc má, em đi trả thù cho cha!”.

Nơi an nghỉ của 3 AHLLVTND – 3 Chiến sĩ gang thép trong Khu di tích.
Nơi an nghỉ của 3 AHLLVTND – 3 Chiến sĩ gang thép trong Khu di tích.

Còn anh Hùng là con út trong gia đình nông dân ở Long An, sớm tham gia du kích rồi thoát ly, tham gia Tiểu đoàn 261. Nhà nghèo, học ít nhưng tinh thần cách mạng của anh thì tuyệt vời.

“Điểm giống nhau nhất ở cả 3 anh Đừng, Trạch và Hùng là kiên trì, xạ kích giỏi trong lớp học quân sự; đặc biệt, cả ba đều hạ quyết tâm sẵn sàng hy sinh, quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” - Ông Tám Thư cho biết.

Trong trận đánh Ấp Bắc, Tiểu đội 1 của anh Đừng nằm ngay cửa chính đánh xe tăng. Trưa 2/1/1963, xe tăng của địch tiến vào địa hình của ta tổng cộng 5 lần lần lượt bị đánh bật ra. Trong đợt tấn công cuối cùng, phía địch cho pháo binh, phi cơ, xe tăng M.113 tiến vào địa hình của ta. Do ta không có vũ khí chống tăng nên chỉ huy cấp trên lệnh cho Tiểu đội 1: Súng trường nhắm vào xích xe tăng mà bắn, lựu đạn cũng phải ném dưới lườn xe!

Ông Sáu Huẩn kể: Lúc ấy, khẩu trung liên của Tiểu đội anh Đừng bị kẹt đạn. Anh Đừng lệnh cho một đồng chí lùi về phía sau để sửa chữa. Xe tăng của địch vẫn hung hãn trườn tới, gần sát đến công sự của Tiểu đội 1. Hỏa lực của ta nã đạn nhưng vẫn không đủ mạnh để kiềm chế bước tiến của xe tăng địch. Nghĩ rằng nếu để xe tăng địch càn lên công sự thì không chỉ nhiều anh em phải hy sinh mà địa hình cũng không được giữ vững nên khi xe tăng địch chỉ cách công sự trong gang tấc, anh Đừng bật dậy, rời khỏi công sự, tay cầm thủ pháo tự chế, lao về phía xe tăng… Một tiếng nổ lớn làm rung chuyển đất trời; chiếc xe tăng bốc cháy, khói nghi ngút.

Không thể để những chiếc xe tăng còn lại của địch rút lui một cách dễ dàng, lại thấy đồng đội mình trúng đạn ngã xuống, anh Hùng bật dậy nhắm vào xích xe tăng, siết cò. Thêm 1 xe tăng bị hạ; 1 xe tăng khác bị đứt xích. Nhưng trước làn bom, bão đạn của quân thù, anh Hùng, anh Trạch lần lượt ngã xuống. Anh Trạch lúc ấy chưa tròn 19 tuổi…

Tượng đài mang tên “Tiểu đội gang thép” tại Khu di tích Lịch sử - Văn hóa quốc gia Chiến thắng Ấp Bắc.
Tượng đài mang tên “Tiểu đội gang thép” tại Khu di tích Lịch sử - Văn hóa quốc gia Chiến thắng Ấp Bắc.

Sau khi trận đánh Ấp Bắc kết thúc, cảm phục sự hy sinh anh dũng, nhân dân gọi các anh là 3 Chiến sĩ gang thép. Và Tiểu đội 1 là Tiểu đội gang thép.

Người dân Tân Phú kể rằng, sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đặc biệt khi khu di tích đã được quan tâm đầu tư xây dựng ngày càng khang trang, cách nay khoảng chục năm, các mẹ, các chị làm cỏ trong Khu di tích gặp nhau ở suy nghĩ: “Cả 3 Chiến sĩ gang thép hy sinh không vợ con, vì vậy mình của ít lòng nhiều, mỗi người một ít hùn lại làm giỗ cho các anh!”.

Vậy là năm ấy, nhà ông Chinh – nhân viên bảo vệ Khu di tích, trở thành điểm nấu nướng, phục vụ việc thờ cúng 3 Chiến sĩ gang thép. Chính quyền địa phương thấy việc làm của bà con có ý nghĩa giáo dục truyền thống nên ngoài hoạt động kỷ niệm Chiến thắng, đến ngày mùng 7 tháng Chạp còn  đứng ra tổ chức lễ giỗ cho các anh. Từ đó, không chỉ có bà con ở Tân Phú, mà bà con nhiều địa phương khác, trong đó có gia đình của 3 Chiến sĩ gang thép ở Bến Tre, Long An và Đồng Tháp cũng tụ hội về mỗi năm một đông; người nấu xôi, người gói bánh, cùng tổ chức lễ giỗ các anh. Lễ giỗ này đã trở thành nếp sinh hoạt văn hóa, thể hiện sinh động đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.

Nửa thế kỷ trôi qua, 3 Chiến sĩ gang thép vẫn sống mãi trong lòng người dân miền Tây. Chiến thắng Ấp Bắc vẫn mãi là mốc son trong lịch sử của dân tộc, vẫn mãi là niềm tự hào cho các thế hệ cháu con…

Thái Bình

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.