Ứng dụng AI trong kỹ thuật quân sự

Một cuộc đua ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự đang diễn ra với sự góp mặt của hàng chục quốc gia trên toàn thế giới, từ những quốc gia nhỏ bé đến những quốc gia được coi là cường quốc. Tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, cuộc đua này diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ-Trung leo thang, với suy nghĩ đã “ăn sâu bén rễ” rằng nước đầu tiên ứng dụng một công nghệ mới sẽ giành được lợi thế về địa kinh tế và địa chiến lược.

Tuy nhiên, khi sự cạnh tranh luôn đi kèm với những đòn kiềm chế lẫn nhau giữa những kẻ mạnh cùng với những định hướng chiến lược khác nhau của “người chơi”, cuộc đua này có thể dẫn tới cái kết ít ai ngờ tới.

AI được coi là một công nghệ ứng dụng tổng quát (GPT) mới nổi và sẽ được sử dụng rộng rãi giống như điện ngày nay. Do đó, trên toàn thế giới, AI là một vấn đề mang tính quốc gia, trong đó không thể bỏ qua việc ứng dụng công nghệ này trong lĩnh vực quốc phòng. Trong cuộc đua ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Trung Quốc đang nổi lên là thế lực mạnh, cùng với Australia, Singapore, Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản và Ấn Độ cũng đang nhập cuộc.   

antg -nh 2 bài ai.png -0
AI và các mô hình ngôn ngữ lớn để huấn luyện hệ thống AI quân sự.

Trung Quốc muốn giành vị trí dẫn đầu thì phải đổi mới công nghệ quốc gia và chiến lược này tập trung vào AI. Động thái chính sách mới nhất của Trung Quốc là thành lập các liên minh đổi mới nhằm tập hợp các nguồn lực nghiên cứu ở đầu chuỗi đổi mới cùng các doanh nghiệp và khách hàng sử dụng cuối ở cuối chuỗi đó. Ứng dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng của Trung Quốc được lồng ghép trong nỗ lực quốc gia tổng hợp rất lớn này, trên nền tảng địa kinh tế mạnh mẽ và theo định hướng nhu cầu của người tiêu dùng. Quân đội Trung Quốc được tin là vẫn tích cực thử nghiệm để tìm được thế mạnh dẫn đầu của AI, thường trực lo ngại về các mối đe dọa mà những phát triển AI của Mỹ có thể gây ra.    

Trong khi đó, Singapore và Australia dường như ít đi theo công thức hơn. Hai nước này khởi tạo - chứ không điều hướng - một hệ thống đổi mới ứng dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng, được lồng ghép trong các chiến lược AI quốc gia nhằm phát triển hệ sinh thái AI quốc gia đáng tin cậy và có trách nhiệm, dựa trên xu hướng phát triển quốc tế.

 Đối với Singapore, trọng tâm ứng dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng là tích hợp đổi mới quốc phòng trong nước vào các ứng dụng quân sự thông qua một khuôn khổ hợp tác. Ý tưởng của Singapore là kết hợp sự hiểu biết sâu sắc về hoạt động, chuyên môn công nghệ và văn hóa hợp tác giữa các chủ thể khác nhau trong hệ sinh thái quốc phòng của nước này, trong đó có cả các đối tác nước ngoài được lựa chọn.      

Australia cũng đua nhưng không quyết liệt. Quy trình Tăng tốc năng lực chiến lược nâng cao (ASCA) mới của nước này có trọng tâm là phòng thủ chứ không phải công nghệ. ASCA bắt đầu với việc xác định nhu cầu quân sự, tìm kiếm các công nghệ mới nổi để đáp ứng nhu cầu này rồi tiếp đến là mua thiết bị và đưa vào sử dụng. So với Trung Quốc, ASCA của Australia được rút ngắn ở phần đầu và phần cuối của chuỗi đổi mới, tức là cả nghiên cứu cơ bản và sản xuất hàng loạt đều chưa được tính đến một cách toàn diện. Với ASCA, Australia sẽ khai thác những đổi mới của các nước khác, chứ phải tìm cách tạo ra một thứ hoàn toàn mới.          

Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đang áp dụng các chiến lược chính sách khoa học và công nghệ do nhà nước đi đầu. Vốn có ngành công nghệ thông tin thương mại rất mạnh, sử dụng quy hoạch công nghiệp sâu rộng, Hàn Quốc và Đài Loan đã đưa ra các chiến lược AI quốc gia và phát triển các kế hoạch ứng dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng, nhưng vẫn rời rạc.

Nhật Bản và Ấn Độ có chiến lược chính sách khoa học và công nghệ do xã hội dẫn dắt. Từ năm 2016, Nhật Bản đã đưa ra một loạt kế hoạch và chương trình quốc gia về AI, chủ yếu tập trung vào giáo dục và công nghiệp dân sự. Ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản đang nghiên cứu AI, nhưng chủ yếu là để đáp ứng nhu cầu dân sự. Ứng dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng gần đây đã bắt đầu được Nhật Bản khám phá, với kế hoạch quốc phòng ứng dụng AI đầu tiên mới được công bố ngày 2/7, nhưng ngân sách phân bổ còn ít.     

Tương tự, các chiến lược AI quốc gia của Ấn Độ chủ yếu tập trung vào ngành công nghiệp dân sự và công nghệ với các ứng dụng dành cho người tiêu dùng. Các hoạt động nhằm đưa AI vào ứng dụng trong lĩnh vực quốc phòng còn hạn chế và bị phân mảnh mà không có định hướng tập trung. Thiết kế, phát triển và triển khai ứng dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng Ấn Độ được thực hiện dàn trải trong Bộ Quốc phòng, 16 tập đoàn quốc phòng khu vực công, Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển quốc phòng và 3 đơn vị dịch vụ. Cũng có một số cơ quan chính phủ phối hợp với khu vực tư nhân và giới học thuật, nhưng sự tương tác này nhìn chung còn hạn chế và phần lớn là một chiều.   

Trong bức tranh chung, vẫn có những điểm tương đồng quan trọng đó là các nước đều đã bắt nhịp AI lấy dữ liệu làm trung tâm nên nhanh chóng đón làn sóng AI thứ hai, trong đó sử dụng học máy kiểm tra các kho dữ liệu khổng lồ để có kết quả đầu ra cần thiết. Trung Quốc dường như ở vị trí thuận lợi cho một số đổi mới ứng dụng AI thực sự trong lĩnh vực quốc phòng nhưng cũng đang phải đối mặt với các lệnh trừng phạt công nghệ cứng rắn hơn của Mỹ. Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan có thể ở vị trí tốt hơn so với lúc đầu nhưng đều cần cải cách chuỗi đổi mới AI trong lĩnh vực quốc phòng.

Ngược lại, Singapore và Ấn Độ khả năng cao sẽ là những nước sử dụng công nghệ AI quốc phòng của các nước khác. Australia có thể là ngoại lệ khi tận dụng những tiến bộ AI của Mỹ thông qua Trụ cột II trong khuôn khổ Hiệp ước Đối tác an ninh tăng cường ba bên Australia-Anh-Mỹ (AUKUS). Khi đó, những ứng dụng AI quốc phòng của nước này như Ghost Bat and Ghost Shark vẫn có thể sẽ dẫn đầu đường đua.

Minh Châu

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.