Trung Quốc với “Con đường tơ lụa kỹ thuật số”

Tại diễn đàn BRI lần thứ 3 diễn ra tại Bắc Kinh vào tháng 10/2023, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết Trung Quốc đã ký bản ghi nhớ liên quan đến BRI với hơn 150 quốc gia và 30 tổ chức quốc tế, đồng thời thiết lập hơn 20 nền tảng đa phương để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các dự án BRI trên toàn thế giới.

Và nói về sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI), thì “Con đường tơ lụa kỹ thuật số” (DSR) đã trở thành trụ cột với sự tham gia rộng rãi của các công ty công nghệ Trung Quốc, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung ngày càng tăng.

Trung Quốc với “Con đường tơ lụa kỹ thuật số” -0
Một phụ nữ giao tiếp với robot thông tin tại triển lãm “Con đường tơ lụa kỹ thuật số” tại Tây An, Trung Quốc.

DSR được ra mắt lần đầu dưới dạng khía cạnh kỹ thuật số của BRI vào năm 2015 và được Chủ tịch Tập Cận Bình công bố chính thức tại Diễn đàn BRI năm 2017. Sau đó, tại Hội nghị Internet thế giới lần thứ 4 năm 2017, Trung Quốc, Lào, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ, Thái Lan và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã cùng nhau ký thỏa thuận tham gia Sáng kiến Hợp tác quốc tế và kinh tế kỹ thuật số BRI, đánh dấu một chương mới trong sự phát triển của DSR. DSR được quảng bá như một sáng kiến độc lập tại Diễn đàn BRI lần thứ 2 vào năm 2019 và sau đó trở thành một phần quan trọng trong chương trình nghị sự chính sách đối ngoại của Trung Quốc.

Thời điểm đại dịch COVID-19 toàn cầu, vai trò quan trọng của DSR càng được nâng cao vì nó cho phép vượt qua rào cản vật lý biên giới quốc gia và duy trì sự tăng trưởng ổn định của các dự án BRI ở nước ngoài mà không bị tổn thất đáng kể về đầu tư. Theo Sách trắng về BRI mới được công bố, tính đến cuối năm 2022, Trung Quốc đã ký 17 thỏa thuận hợp tác cụ thể về DSR và 30 bản ghi nhớ thương mại điện tử trên toàn cầu, đồng thời ký Biên bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác đầu tư kinh tế kỹ thuật số với 18 quốc gia và khu vực.

Nhìn chung, vị thế của DSR trong chiến lược toàn cầu của Trung Quốc được nâng cao chủ yếu nhờ 2 yếu tố. Yếu tố thúc đẩy là sự tăng trưởng nhanh chóng của nền kinh tế kỹ thuật số Trung Quốc trong những năm gần đây, thúc đẩy các công ty công nghệ nước này khám phá thị trường nước ngoài. Theo Báo cáo chỉ số phát triển thương mại kỹ thuật số BRI năm 2022 do Viện Huaxin, một tổ chức tư vấn trực thuộc nhà nước công bố, quy mô nền kinh tế kỹ thuật số của Trung Quốc năm 2022 đạt 45.500 tỷ nhân dân tệ (6.370 tỷ USD), chiếm 49,8% GDP của Trung Quốc, với mức tăng hàng năm là 16,2%.

Yếu tố kìm hãm là nhận thức của Trung Quốc về “khoảng cách kỹ thuật số” ở các nước đang phát triển cản trở sự phát triển của nền kinh tế kỹ thuật số ở những nước này. Trung Quốc nhận thấy cơ sở hạ tầng kỹ thuật số kém phát triển cản trở nhiều nước đang phát triển tham gia làn sóng chuyển đổi kỹ thuật số toàn cầu. Do đó, DSR là nỗ lực có hệ thống của Trung Quốc nhằm lấp đầy “khoảng trống kỹ thuật số” bằng cách xây dựng và nâng cấp cơ sở hạ tầng kỹ thuật số ở các quốc gia tham gia sáng kiến này.

Tuy nhiên, khái niệm DSR có phần mơ hồ do thiếu định nghĩa chính thức. Hầu hết các học giả Trung Quốc đều coi DSR là “nỗ lực xây dựng thương hiệu bao trùm và là câu chuyện để Bắc Kinh thúc đẩy tầm nhìn toàn cầu về một loạt lĩnh vực và dự án công nghệ”. Do đó, DSR bao gồm các thành phần quy chuẩn ngoài việc xuất khẩu cơ sở hạ tầng kỹ thuật số. Một trong những ví dụ là “Giải pháp Trung Quốc” cho quản trị mạng toàn cầu được Bắc Kinh tích cực thúc đẩy trong thời gian gần đây. Thành phần cốt lõi của giải pháp này là “chủ quyền mạng” - nghĩa là “tất cả các quốc gia đều có quyền lựa chọn con đường phát triển mạng và mô hình quản trị của riêng mình, cũng như có quyền tham gia một cách bình đẳng vào hệ thống quản trị quốc tế trong không gian mạng”.

“Giải pháp Trung Quốc” khiến phương Tây lo ngại về sự bành trướng của “chủ nghĩa độc tài kỹ thuật số” thông qua bộ dữ liệu lớn và công nghệ giám sát. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy “nhu cầu về những công nghệ này và cách sử dụng chúng phụ thuộc nhiều vào tình hình chính trị địa phương hơn là đại chiến lược của Trung Quốc”. Ngoài ra, Trung Quốc cũng có những bước tiến vượt bậc trong việc thiết lập tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu thông qua các tổ chức thiết lập tiêu chuẩn khu vực và quốc tế, cũng như các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật số ở nước ngoài nhờ lợi thế về công nghệ tiên tiến như 5G và trí tuệ nhân tạo (AI).

Điều đáng chú ý là tuy DSR nổi lên như một phần của BRI, nhưng nó khác với BRI ở chỗ các công ty nhà nước là các bên liên quan chính của BRI trong khi các bên liên quan chính của DSR lại là các công ty công nghệ tư nhân như Huawei, Tencent, Alibaba và ZTE, vốn thường xuyên nhận được sự hỗ trợ về chính sách để mở rộng hoạt động kinh doanh ở nước ngoài. Hơn nữa, các công ty công nghệ Trung Quốc đã thâm nhập thị trường nước ngoài từ lâu trước khi DSR xuất hiện. Do đó, không nên phóng đại động cơ địa chính trị đằng sau DSR vì đó chỉ là sự tiếp nối và mở rộng chiến lược hiện tại của đất nước tỷ dân nhằm mở rộng thị trường cho các công ty công nghệ và củng cố vị thế lãnh đạo toàn cầu của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ. Quan điểm này trái ngược với quan điểm thường thấy ở các nhà quan sát phương Tây, vốn cho rằng DSR là nỗ lực của Trung Quốc nhằm định hình lại trật tự kỹ thuật số toàn cầu.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.