Đôi mắt con người - thách thức của công nghệ AI

Đạt được sự đa dạng trong tầm nhìn của con người là một trong những thách thức lớn đối với nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI). Trong phần lớn các trường hợp, chúng ta giỏi hơn máy móc trong việc hiểu thế giới xung quanh. Nhưng máy móc đang bắt kịp - chậm mà chắc.

Michael Felsberg, giáo sư Đại học Linkping và là một trong những nhà nghiên cứu hàng đầu của Thụy Điển về thị giác máy tính và trí tuệ nhân tạo(AI), cho biết: “Trong vòng một ngày, con người chúng ta có thể đi từ lái ô tô đến lặn tự do, vừa đọc báo vừa điều hướng trong một khu rừng rậm - tất cả đều không cần nỗ lực nhiều. Đối với robot, làm những điều tương tự hiện tại là điều không thể”. Con người chúng ta có thể làm được tất cả những điều này, và hơn thế nữa, phần lớn là nhờ vào đôi mắt. Đó là giác quan quan trọng nhất để nhận thức những gì xảy ra xung quanh chúng ta.

image001.jpg -0
Xe tự hành và máy bay không người lái là một số lĩnh vực ứng dụng hiện tại cho nghiên cứu của Michael Felsberg và nhóm của ông thực hiện

Nghiên cứu của Michael Felsberg chủ yếu tập trung vào hệ thống thị giác nhân tạo, với mục đích là giúp máy tính có thể nhìn tốt như con người. “Các hệ thống sinh học hoạt động đơn giản. Con người có kỹ năng đáng kể trong nhận thức và phân tích nói chung, những kỹ năng mà chúng ta muốn mô phỏng trong máy tính. Ngày nay, chúng ta có thể xây dựng các hệ thống kỹ thuật thực hiện tốt một nhiệm vụ cụ thể, chẳng hạn như ôtô tự lái. Tầm nhìn máy tính nói chung đã phát triển thành một trong những thách thức nổi bật nhất trong nghiên cứu AI”.

Michael Felsberg và đồng nghiệp thử nghiệm nhiều giải pháp mà họ phát triển trong phòng thí nghiệm thị lực ở Campus Valla ở Linkoping. Ví dụ, giữa những bức tường kính khổng lồ, máy bay không người lái và ôtô tự lái nhỏ trang bị cảm biến và camera tiên tiến đang được lái thử. Nhưng bộ não thực tế trong tầm nhìn máy tính nằm sau ống kính.

Đã có nhiều nỗ lực mô phỏng bộ não con người - với nhiều kết quả khác nhau. Ngày nay, phương pháp học máy được gọi là học sâu thường được sử dụng. Nói một cách đơn giản, nó có nghĩa là máy tính học các mô hình của nó được tổ chức trong mạng nơ-ron từ một lượng lớn dữ liệu. Thuật toán được cung cấp với lượng dữ liệu khổng lồ, được phân tích ở nhiều cấp độ. Điều này nghe có vẻ phức tạp, và đúng là như vậy.

Michael Felsberg vẽ ra những điểm tương đồng với bộ não con người: “Khi quét não, bạn có thể thấy phần nào của não đang hoạt động trong một số kích thích khác nhau. Nhưng chúng ta vẫn chưa biết điều gì thực sự xảy ra và cách hình thành ý nghĩ trong não. Học sâu hoạt động theo cách tương tự. Chúng ta thấy nó hoạt động, nhưng không phải cách hoạt động chi tiết”. Nhưng tại sao máy tính lại khó nhìn thấy những gì chúng ta thấy? Câu trả lời nằm ở khả năng thích ứng nhanh chóng với mọi tình huống khác nhau và vòng lặp phản hồi giữa nhận thức về môi trường xung quanh cũng như khả năng nhận thức tích cực liên tục của chúng ta.

Nhìn ra ngoài qua ô cửa sổ là ví dụ hàng ngày về tình huống máy tính gặp khó khăn nhưng con người chúng ta lại xoay sở một cách dễ dàng. Chúng ta nhìn thấy ngay những gì đang diễn ra bên ngoài cửa sổ, mặc dù tầm nhìn hơi bị che khuất. Mặt khác, trước tiên máy tính sẽ tự động lấy nét vào bụi bẩn trên khung. Nhưng một khi đã tìm đúng trọng tâm - vào cảnh bên ngoài - thì nó vẫn sẽ không hiểu hết chuyện gì đang xảy ra, bởi vì một số tầm nhìn đã bị che bởi bụi bẩn.

Tuy nhiên, có những lĩnh vực mà máy tính nhìn thấy tốt hơn con người - đặc biệt khi nói đến những phép tính và đánh giá chính xác về khoảng cách, nhiệt độ và các mẫu. Trong những trường hợp này, thị giác máy tính có thể bổ sung cho tầm nhìn của chính chúng ta, thay vì tự rút ra kết luận và hành động theo chúng. Michael Felsberg bình luận: “Một hệ thống kỹ thuật hoạt động tốt miễn là mọi thứ đều như mong đợi. Nhưng đối mặt với điều gì đó không mong muốn, nó sẽ có vấn đề. Chúng ta phải nghiên cứu giúp cho hệ thống mạnh mẽ hơn”.

Nhưng việc phát triển phần mềm có thể vượt qua sự linh hoạt của thị giác con người cần có thời gian. Và theo Michael Felsberg, nghiên cứu đòi hỏi mất thời gian nếu muốn nó trở nên mạnh mẽ. Khoa học là một quá trình, và mỗi bài báo nghiên cứu mới lại thêm một phần nhỏ khác vào câu đố lớn. Những đột phá mang lại cho nghiên cứu bước tiến nhảy vọt là rất hiếm. Khi thị giác máy tính tổng quát tồn tại, Felsberg tin rằng sẽ có nhiều ứng dụng khác nhau - ví dụ như robot xã hội, phương tiện tự hành an toàn hơn và sản xuất hiệu quả hơn.

Nhưng AI lại vấp phải một vấn đề khác. Nhiều lĩnh vực sử dụng có nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư cá nhân khi khối lượng lớn dữ liệu cá nhân được xử lý. Vì lý do này, Michael Felsberg và nhóm nghiên cứu của ông đang tập trung vào cách AI có thể cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về cách chúng ta ngăn chặn biến đổi khí hậu: “Biến đổi khí hậu là một trong những mối đe dọa lớn nhất của nhân loại. Sử dụng tầm nhìn máy tính tiên tiến, chúng ta sẽ có thể nhanh chóng phân tích những vùng đất rộng lớn và tầm quan trọng của chúng đối với khí hậu. Con người sẽ mất vài năm để vạch ra một cách thủ công có thể hoàn thành vài tuần với sự trợ giúp của AI”.

Trang Thuần (Tổng hợp)

Các tin khác

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.