Lời nhắn nhủ cuối cùng của nhà tình báo Lev Manevich

Thời trẻ, ông đã gặp lãnh tụ của giai cấp vô sản Vladimir Lenin ở Thụy Sĩ, còn trong suốt cả cuộc chiến tranh, ông đã thu thập các bản vẽ và thông tin mật ở châu Âu. Ngay trước khi qua đời, Anh hùng Liên Xô, nhà tình báo Lev Manevich đã cứu sống 16.000 tù nhân ở trại tập trung Ebensee.

Ông sinh năm 1898 tại thành phố nhỏ Chausy thuộc tỉnh Mogilyov của Belarus trong gia đình luật sư người Do Thái Efim Manevich. Năm lên 7 tuổi, mẹ qua đời, và chẳng bao lâu Lev được gửi đến Zurich với anh trai Yakov và học tại Trường Cao đẳng Bách khoa  Zurich. Năm 1905, Yakov bị đày đi lao động khổ sai vì tham gia phong trào cách mạng, nhưng đã trốn ra nước ngoài và định cư ở Thụy Sĩ.

Tại Zurich, Lev Manevich bắt đầu học tiếng Đức và sau vài tháng, ông đã có thể giao tiếp bằng tiếng Đức với các giáo viên và bạn cùng lớp. Sau đó, ông chuyển sang học tiếng Pháp và tiếng Ý. Lev chỉ học các ngôn ngữ quốc gia của đất nước nơi ông sống và không ngờ rằng chính những kiến thức này sẽ quyết định sự nghiệp tình báo của ông.

Lời nhắn nhủ cuối cùng của nhà tình báo Lev Manevich -0
Nhà tình báo Lev Manevich.

Cùng với học ngoại ngữ ở Thụy Sĩ, Lev Manevich đã tiếp thu các quan điểm cách mạng của anh trai mình, người vẫn giữ liên lạc với những người Bolshevik từ nước ngoài. Năm 1916, Lev và Yakov thường đến nghe  Vladimir Lenin diễn thuyết tại các cuộc họp của chi bộ đảng, khi Người sống ở Zurich. Không có gì  ngạc nhiên là hai anh em nhà Manevich ngay lập tức trở về Nga khi nghe tin cuộc Cách mạng tháng Hai xảy ra. Cả hai đều háo hức xây dựng một tương lai cách mạng mới. Ngày 20/6/1917, hai anh em Manevich trở về Tổ quốc.  Vừa đặt chân đến nước Nga, Lev Manevich tình nguyện gia nhập Hồng quân.

Tuy nhiên, mùa xuân năm 1920, ông phải rời mặt trận. Ngành tình báo quân sự Liên Xô vừa ra đời, rất thiếu cán bộ có trình độ chuyên môn. Cần những người biết ngoại ngữ và am hiểu cuộc sống ở nước ngoài. Trước hết, họ là những kiều dân yêu nước trở về tổ quốc sau cuộc cách mạng. Vì vậy, ban lãnh đạo đảng đã cử Lev Manevich đến Moscow, nơi ông tốt nghiệp Học viện Quân sự Hồng quân và phục vụ tại Tổng cục Tình báo thuộc Bộ Tổng tham mưu của Hồng quân Liên Xô.

Thủ trưởng trực tiếp của Lev Manevich là Yan Berzin, “cha đẻ” của ngành tình báo quân đội Liên Xô. Ngay từ cuối những năm 1920, ông đã dự báo Thế chiến thứ hai sẽ xảy ra dựa trên thông tin tình báo thu thập được. Berzin thậm chí còn xuất bản một cuốn sách, nơi ông viết rằng chiến tranh có thể nổ ra trong thập kỷ tới mà không được tuyên bố trước và sẽ trở thành cuộc “chiến tranh động cơ”. Vì vậy, nhiệm vụ ưu tiên của các nhân viên tình báo Liên Xô là thu thập thông tin về các công nghệ quân sự tiên tiến nhất.

Lời nhắn nhủ cuối cùng của nhà tình báo Lev Manevich -0
Lenin diễn thuyết ở Zurich.

Học vấn kỹ thuật của Lev Manevich trở nên rất hữu ích, vì vậy, năm 1925, ông được cử sang Đức hai năm. Chuyến đi này giống như một đợt "thực tập tốt nghiệp", nơi nhà tình báo phải trau dồi kỹ năng của mình. Nhiệm vụ chính ông phải thực hiện  là thiết lập các mối quan hệ và làm quen với những người có liên quan đến ngành công nghiệp quân sự. Dự kiến, sau đó Lev Manevich sẽ được cử sang Mỹ để hoạt động ngoại giao, và dưới vỏ bọc này, ông sẽ thu thập thông tin.

Để thực hiện điều đó, năm 1927, Lev Manevich trở lại Liên Xô và nhận được lời đề nghị bất ngờ của Yan Berzin: trở thành nhân viên tình báo mật ở châu Âu. Dù đây được coi là lời “đề nghị”, chứ không phải mệnh lệnh, nhưng Manevich hiểu rằng việc từ chối chẳng khác nào bản án tử hình. Đầu tiên, ông được cử đi học lái máy bay, còn sau đó đến Vienna dưới vỏ bọc của doanh nhân người Áo Konrad Kortner. Tuy nhiên, trong lưới tình báo, ông mang mật danh Étienne.

Thời gian đó, Lev Manevich đã có gia đình: năm 1921, ông kết hôn, và một năm sau, con gái Tatyana chào đời. Viễn cảnh chuyến đi mới và một cuộc chia tay dài tiếp theo khiến vợ ông rất buồn, và nhà tình báo đã đề nghị Yan Berzin cho phép vợ con ông đi cùng. Berzin hiểu rõ những rủi ro có thể xảy ra, nhưng miễn cưỡng đồng ý. Sau này cả hai đều thừa nhận quyết định này là sai lầm. Bà Nadezhda, vợ của Manevich, tới Vienna bằng hộ chiếu mang tên công dân Phần Lan Maria Westerholm, còn con gái Tatyana đổi tên thành Aino.

Rắc rối xảy ra ngay lập tức: cô con gái được bố dạy nói tiếng Đức từ khi còn nhỏ, suýt làm lộ bí mật của bố mẹ ngay tại nhà ga. Aino bắt đầu hỏi tại sao món súp được đựng trong bát, chứ không phải trong đĩa và tại sao người ta  lại cho quả trứng vào đó. Ông bố ngay lập tức bảo con nói nhỏ và cố gắng đừng tỏ ra ngạc nhiên. Ít lâu sau, cô bé lại làm cho bố mẹ sợ mất hồn khi trên hành lang khách sạn, cô hát một bài hát bằng tiếng Nga về quân đội Liên Xô.

Kết quả là cô bé Tanya (tên thân mật của Tatyana) đã vô tình gây ra nhiều rắc rối cho bố mẹ. Một lần, bà hàng xóm đưa cô đến nhà thờ. Vốn theo đạo Lutheran và sinh ra ở Liên Xô, Aino không biết Chúa Giêsu là ai, chứ đừng nói đến cầu nguyện và nghi lễ Kitô giáo. Bà hàng xóm ngạc nhiên đến gặp mẹ cô để hỏi, và sau đó đã báo cho cơ quan an ninh về cái gia đình kỳ lạ này. Hai mẹ con bị theo dõi. May mắn thay, Nadezhda đã liên lạc được với đại sứ quán và họ được khẩn cấp đưa về Liên Xô. Từ đó, Lev Manevich không bao giờ gặp lại vợ con nữa.

Lời nhắn nhủ cuối cùng của nhà tình báo Lev Manevich -0
Lev Manevich với chị gái.

Ít lâu sau, Lev Manevich chuyển đến Ý theo nguyện vọng. Mục tiêu của ông là các doanh nghiệp chế tạo máy bay - vào những năm 1930,  Ý là nước có ngành công nghiệp máy bay phát triển  nhất châu Âu. Và không chỉ máy bay, Ý còn chế tạo ra những chiếc tàu ngầm tốt nhất và súng cầm tay tiên tiến. Với cái tên Konrad Kortner, chủ sở hữu văn phòng cấp bằng sáng chế “Eureka”, Manevich đã may mắn ký được các hợp đồng với công ty “Neptune” của Đức. Công ty này sản xuất pin cho tàu ngầm. Đây là một thành công của ông, nhưng quan trọng hơn là cơ hội được đến Ý với tư cách là đại diện chính thức của công ty này.                                                                                                                                                      

Thế là năm 1931, Manevich đến Milan để mở chi nhánh của “Eureka” và nhanh chóng gia nhập giới kinh doanh bản địa. Ông trở thành thành viên của phòng thương mại địa phương, sống xa hoa, nổi tiếng là một người sành âm nhạc cổ điển và thường xuyên đến nhà hát La Scala. Ông đi xem opera với một nữ sinh viên nhạc viện trẻ tên là Ingrid. Những người xung quanh cho rằng họ yêu nhau, đặc biệt là kể từ khi Kortner hay lui tới căn hộ của cô. Những lúc ông đến chơi, đôi tình nhân thường mở máy hát đĩa than nghe nhạc opera.

Lời nhắn nhủ cuối cùng của nhà tình báo Lev Manevich -0
Yan Berzin - “cha đẻ” của ngành tình báo quân đội Liên Xô.

Thực ra, trong cái vỏ máy hát đắt tiền giấu một máy bộ đàm và Ingrid là nhân viên điện đài làm việc dưới mật danh Traviata. Cô chuyển tới Liên Xô những thông tin nhận được từ Lev Manevich về các sản phẩm mới của các nhà chế tạo quân sự Ý. Nhờ có cặp đôi “hâm mộ opera”, tình báo Liên Xô đã nhận được khoảng 200 bản vẽ và tài liệu bí mật, bao gồm thông tin về các cuộc thử nghiệm máy bay chiến đấu Caproni, máy bay ném bom Fiat BR, tàu ngầm lớp Mameli và nhiều công nghệ bí mật khác.

Tuy nhiên, lực lượng phản gián Ý vẫn lần ra dấu vết của một trong những điệp viên của Manevich, kỹ sư Pasquale Esposito, người đã cung cấp thông tin  mật cho Manevich. Esposito bị bắt khi đang mang các bản vẽ ra khỏi nhà máy. Sau khi bị cảnh sát tra tấn dã man và dọa giết con gái của mình, Esposito đã thú nhận. Cảm thấy mình bị theo dõi, Manevich kịp thời báo cho nữ nhân viên điện đài: Ingrid đã phá hủy chiếc máy hát cùng bộ đàm và trốn sang Thụy Sĩ trung lập. Năm 1932, Lev Manevich bị bắt và bị điều tra gần 5 năm. Nhưng ông dứt khoát phủ nhận quan hệ của mình với tình báo Liên Xô. Konrad Kortner khẳng định rằng với tư cách là chủ sở hữu của một văn phòng cấp bằng sáng chế, ông săn lùng các cải tiến kỹ thuật để làm giàu bằng phát minh của người khác.

Năm 1937, Lev Manevich bị kết án 16 năm tù vì hoạt động tình báo công nghiệp và bị giam giữ cùng những chuyên gia trong lĩnh vực công nghiệp quân sự. Điều này có lợi cho ông, vì nó cho phép ông khai thác được những thông tin có giá trị ngay cả khi ở trong tù và bí mật chuyển về Liên Xô.

Năm 1941, Manevich bị bệnh lao và được chuyển đến một nhà tù khác trên đảo San Stefano. Hai năm sau, quân Mỹ đổ bộ vào đảo và giải phóng toàn bộ tù nhân. Nhà tình báo trở lại đất liền, nhưng không may lại rơi vào khu vực bị quân Đức chiếm đóng. Mấy ngày sau, ông lại bị bắt và đưa vào trại tập trung.

Lần này, ông không khai tên mình là Konrad Kortner nữa, vì sợ bị đưa trở lại Áo và nhanh chóng bị lộ. Ông lấy tên một người có thật - Đại tá Liên Xô Ykov Starostin, đồng đội của ông trong cuộc Nội chiến. Manevich biết rõ tiểu sử của Starostin, nên không lo bị nghi ngờ.

Lời nhắn nhủ cuối cùng của nhà tình báo Lev Manevich -0
Con gái Tatyana bên mộ bố.

Sau một thời gian bị giam tại trại tập trung Mauthausen, đến cuối chiến tranh ông chuyển đến trại Ebensee, “chi nhánh” của Mauthausen. Và một ngày trước khi quân Đồng minh giải phóng trại tập trung, ông đã cứu được 16.000 tù nhân ở đây. Số là trước khi rút lui, quân Đức định dồn hàng nghìn tù nhân vào một hầm mỏ bị gài mìn và cho nổ tung. Nhờ thông thạo tiếng Đức, Manevich nắm được kế hoạch của Đức Quốc xã và cảnh báo cho các tù nhân không vào hầm mỏ. Quân Đức không dám nổ súng vì sợ tù nhân nổi loạn.

Đến thời gian này sức khỏe của Lev Manevich hoàn toàn suy sụp. Ngày 6/5/1945, sau khi được trả tự do, ông đã bộc bạch với một đồng đội đáng tin cậy trong trại tập trung, sĩ quan Liên Xô Grant Airapetov. “Hãy nói với cấp trên rằng tôi là Étienne”, - nhà tình báo thỉnh cầu, - “và bảo họ đừng làm hại gia đình tôi, vì tôi đã làm tất cả những gì có thể”. Lời nhắn nhủ của Lev Manevich đã được thực hiện. Không ai  làm hại vợ và con gái ông - ngược lại, họ được đối xử tử tế và bố trí công việc trong các cơ quan nhà nước.

Lev Manevich qua đời ngày 12/5/1945 và được chôn cất tại Áo với cái  tên Ykov Starostin. Chỉ đến năm 1965, danh tính của ông mới được phục hồi. Hài cốt của ông được cải táng tại nghĩa trang St. Martin ở thành phố Linz, nơi chôn cất những người lính Xôviết đã ngã xuống. Đồng thời ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô và Huân chương Lenin.

Anh Duy

Các tin khác

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.