Xã hội hóa sự kiện thể thao ở Việt Nam: Xu thế tất yếu

Những sự kiện thể thao diễn ra tại Việt Nam đang xuất hiện với tần suất ngày một lớn, ở cả quy mô quốc gia và quốc tế. Đi cùng xu hướng đó là sự xuất hiện của những đơn vị tư nhân đứng ra tổ chức với cơ chế mở, tháo gỡ những vướng mắc vốn tồn tại ở cơ quan quản lý nhà nước.

Ngân sách và cơ chế

Ngày 20-9, tại cuộc họp giữa Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch và Tổng cục Thể dục Thể thao (TDTT), ông Đặng Hà Việt, tân Tổng cục trưởng Tổng cục TDTT đã báo cáo một thông tin bất ngờ: Công tác chuẩn bị tổ chức Đại hội Thể thao toàn quốc 2022 đang gặp khó khăn bởi kinh phí tổ chức chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Xã hội hóa sự kiện thể thao ở Việt Nam: Xu thế tất yếu -0
Esport là một trong những môn tham dự SEA Games bằng nguồn xã hội hóa.

Câu chuyện Đại hội Thể thao toàn quốc 2022 chưa được duyệt kinh phí tổ chức diễn ra trong bối cảnh môn thi đấu đầu tiên khởi tranh vào giữa tháng 11. Từ bây giờ đến Đại hội chỉ còn chưa đầy 45 ngày, nhưng những vướng mắc trong kinh phí có thể khiến sự kiện thể thao chỉ có 4 năm một lần không được diễn ra trọn vẹn.

Trước Đại hội Thể thao toàn quốc 2022, SEA Games 31 cũng phải gấp rút xây dựng nhiều công trình sát giờ khai mạc. Nhiều khán giả hẳn vẫn còn nhớ hình ảnh của các thành viên đội tuyển Nhảy cầu Việt Nam phải tập cạn suốt hàng tháng trời bởi Cung thể thao dưới nước bị chậm trễ trong quá trình sửa chữa, nâng cấp.

Phải đến sát thời điểm SEA Games 31 chính thức khởi tranh, các công trình cuối cùng của Cung thể thao dưới nước mới được hoàn tất. Tuy nhiên, điều đó cũng khiến cho giải bơi tiền SEA Games phải hủy. Rất may cho thể thao Việt Nam là chuyện này không ảnh hưởng xấu đến kết quả của các thành viên đội tuyển bơi Việt Nam khi thi đấu chính thức.

Xã hội hóa sự kiện thể thao ở Việt Nam: Xu thế tất yếu -0
Các đơn vị tổ chức sự kiện thể thao theo nguồn vốn xã hội hóa không bị ràng buộc bởi cơ chế.

Có nhiều nguyên nhân khiến kinh phí tổ chức một sự kiện thể thao lớn như Đại hội Thể thao toàn quốc và SEA Games chậm được xét duyệt. Một vấn đề khác khiến những người công tác trong ngành thể thao gặp khó trước những sự kiện lớn là cơ chế liên quan đến duyệt chi ngân sách, bao gồm quy định đấu thầu với những gói chi lớn.

Thông tư số 58/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định về việc sử dụng vốn nhà nước để mua sắm nhằm duy trì hoạt động thường xuyên của cơ quan nhà nước có ghi rõ: Ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt, chỉ được áp dụng chỉ định thầu với những gói thầu mua sắm có giá không quá 100 triệu đồng. Những gói mua sắm lớn hơn bắt buộc phải chào hàng cạnh tranh.

Quy định trên được đưa ra nhằm ngăn ngừa những trường hợp sử dụng sai ngân sách, hạn chế nguy cơ thất thoát vốn nhà nước. Nhưng ở một góc độ nào đó, nó tồn tại một vài điểm bất cập mỗi khi xuất hiện một sự kiện thể thao lớn.

Xu thế xã hội hóa

Tại SEA Games 31, thể thao Việt Nam có 2 đội tuyển tham dự bằng nguồn kinh phí xã hội hóa hoàn toàn là Esports và 3 môn phối hợp. Với 90 thành viên tham dự Đại hội (tuyển Esports có 79 người, 3 môn phối hợp là 21 người), việc xã hội hóa kinh phí của 2 đội tuyển nói trên giúp cơ quan quản lý tiết kiệm đáng kể một khoản ngân sách lẽ ra phải chi.

Xã hội hóa sự kiện thể thao ở Việt Nam: Xu thế tất yếu -0
VBA đặt ra quy định chặt chẽ cho đội mới tham dự để tránh những ông bầu bỏ giải như bóng đá.

Trước Esports và 3 môn phối hợp, các đội tuyển Golf, Bóng rổ cũng từng có thời gian tham dự SEA Games bằng nguồn kinh phí xã hội hóa, không sử dụng ngân sách nhà nước. Bên cạnh việc xã hội hóa đội tuyển thể thao, những đơn vị tổ chức sự kiện tại Việt Nam còn không ngại chi tiêu lớn để mua sắm, xây dựng cơ sở vật chất nhằm đăng cai giải đấu.

Thay vì tổ chức tại Hà Nội như dự kiến, môn quần vợt thuộc SEA Games 31 đã diễn ra ở cụm sân quần vợt Hanaka thuộc thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Các đơn vị quản lý đưa đến quyết định này sau khi Tập đoàn Hanaka chủ động đầu tư xây dựng hệ thống sân quần vợt chuẩn quốc tế, giữa bối cảnh việc thi công sân ở Hà Nội gặp khó khăn giữa dịch COVID-19.

Trên thực tế, Việt Nam từng có nhiều sự kiện thể thao lớn được tổ chức bằng nguồn kinh phí xã hội hóa, thậm chí bằng nguồn vốn tư nhân. Bản thân đơn vị quản lý nhà nước cũng luôn hoan nghênh việc các doanh nghiệp tư nhân, cũng như cá nhân bỏ tiền tổ chức; bởi điều đó giúp họ tiết kiệm đáng kể khoản ngân sách phải bỏ ra.

Dấu ấn lớn nhất của xã hội hóa trong thể thao Việt Nam được thể hiện ở 3 môn bóng: Bóng đá, Bóng rổ và Bóng chuyền. Việc thành lập những giải vô địch quốc gia ở 3 môn thể thao này giúp nâng cao chất lượng đội tuyển quốc gia, tạo thêm món ăn tinh thần cho người hâm mộ, đồng thời giúp những vận động viên, huấn luyện viên, trọng tài... thực sự sống với nghề của mình.

Những cái khó của xã hội hóa

"Chúng tôi luôn hoan nghênh, tạo điều kiện tối đa cho các liên đoàn thể thao hoạt động bằng nguồn vốn xã hội hóa. Nhưng thực tế là không nhiều liên đoàn, hiệp hội thể thao ở Việt Nam có nguồn xã hội hóa và kinh phí mạnh nên vẫn phải dựa vào kinh phí nhà nước". Đó là lời giãi bày từ ông Trần Đức Phấn, Phó tổng cục trưởng Tổng cục TDTT, qua đó phần nào phản ánh đúng thực trạng của các Mạnh Thường Quân trong thể thao.

Xã hội hóa sự kiện thể thao ở Việt Nam: Xu thế tất yếu -0
Đại hội thể thao toàn quốc có quy mô lớn hơn nhiều so với SEA Games.

Môn thể thao hiếm hoi có các Mạnh Thường Quân đủ vững chắc về tiềm lực tài chính là bóng rổ. Nhưng trên thực tế, giải bóng rổ nhà nghề Việt Nam vẫn còn ở quy mô khá nhỏ với 7 đội bóng chuyên nghiệp nằm ở 5 tỉnh thành: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ và Khánh Hòa. Với VBA, việc siết chặt quy định tham dự là điều cần thiết để tránh xuất hiện những ông bầu bỏ giải như bóng đá.

Bên cạnh câu chuyện tài chính, một vấn đề khác khiến những đơn vị tổ chức sự kiện thể thao gặp khó là thủ tục xin giấy phép, cấp phép. Theo quy định hiện hành, một sự kiện thể thao cần phải xin 2 giấy phép từ Liên đoàn thể thao chuyên trách của môn đó và Sở Văn hóa - Thể thao tại địa phương, nơi sự kiện diễn ra.

Điều kiện lý tưởng nhất với đơn vị tổ chức sự kiện thể thao là môn thi đấu họ xin giấy phép có liên đoàn ở cấp tỉnh thành nơi họ tổ chức. Trong trường hợp địa phương đó không có liên đoàn chuyên trách, họ phải xin giấy phép từ liên đoàn cấp quốc gia. Nếu môn đó chưa có liên đoàn chuyên trách, đơn vị đó sẽ phải xin giấy phép từ Tổng cục TDTT.

Quy định phức tạp về việc cấp giấy phép tổ chức một sự kiện thể thao khiến thủ tục chỉ được hoàn tất trong vòng 2-3 tháng. Việc này khiến cho các sự kiện thể thao được thực hiện bằng nguồn vốn xã hội hóa khó có khả năng diễn ra trường kỳ. Với những ai đang muốn thực hiện những sự kiện thể thao lớn trong dài hạn, đây là một điểm hạn chế lớn khiến họ không tổ chức được những giải đấu liên tục như giải vô địch quốc gia.

Đại hội thể thao toàn quốc 2022 có quy mô lớn gấp đôi SEA Games 31

Kỳ Đại hội thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 là một trong những sự kiện SEA Games được tổ chức với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, với 526 bộ huy chương ở 40 môn thi đấu. Với cương vị nước chủ nhà, đoàn Việt Nam đến SEA Games 31 với 965 vận động viên. Tuy nhiên, những con số kể trên vẫn thua kém nhiều so với Đại hội Thể thao toàn quốc 2022.

Được tổ chức 4 năm 1 lần và ví von như Olympic Việt Nam, Đại hội Thể thao toàn quốc 2022 có 43 môn thi đấu cùng 941 nội dung tranh chấp huy chương. Nếu như SEA Games 31 chỉ có 11 đoàn của 11 quốc gia Đông Nam Á tham dự, thì Đại hội Thể thao toàn quốc 2022 có tới 65 đơn vị góp mặt, gồm đoàn thể thao của 63 tỉnh thành và 2 lực lượng Quân đội, Công an nhân dân.

Xét về số vận động viên tham dự, chỉ riêng đoàn Hà Nội đã có lượng vận động viên đến tranh tài ở Đại hội Thể thao toàn quốc 2022 nhiều hơn số tuyển thủ Việt Nam ở SEA Games 31 khi đoàn Hà Nội dự kiến đưa 1.100 vận động viên đến kỳ Đại hội tổ chức vào cuối năm nay. Nếu tính cả huấn luyện viên, chuyên gia, bác sĩ, cán bộ chuyên trách... nhân sự của đoàn Hà Nội sẽ xấp xỉ 1.500 người.

Nhằm phục vụ mục tiêu đứng nhất toàn đoàn Đại hội Thể thao toàn quốc 2022, Hà Nội đã cử nhiều đội thể thao đi tập huấn nước ngoài trong thời gian qua. Một số đoàn như Hải Phòng cũng cử vận động viên đi tập huấn tại Thái Lan với mục tiêu chinh phục huy chương vàng Đại hội Thể thao toàn quốc. Những đơn vị có ngân sách thấp hơn thì được du đấu trong nước để tăng cường cọ xát, nâng cao kinh nghiệm thi đấu.

Đơn Ca

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.