Vùng Vịnh lại chao đảo trên không gian mạng

Những vụ tấn công mạng mới nhất giữa Israel và Iran tuy không gây ra thiệt hại nào đáng kể về cơ sở vật chất hay con người nhưng cũng làm dấy lên lo ngại về một cuộc “chiến tranh mạng” có nguy cơ bùng nổ trong tương lai tại khu vực Trung Đông.

Vụ tấn công Stuxnet 2.0

Báo chí Israel và khu vực Trung Đông vừa đưa tin về việc Israel công khai thừa nhận đứng sau một vụ tấn công mạng nhắm vào hệ thống máy tính tại thương cảng Shahid Rajaee nằm trong eo biển chiến lươc Hormuz. Vụ tấn công, được giới chức an ninh Iran gọi đây là vụ tấn công Stuxnet 2.0, có quy mô nhỏ và không gây thiệt hại đáng kể.

Tuy nhiên, các chuyên gia tình báo khu vực cho rằng vụ tấn công này mang một thông điệp rõ ràng nhắm vào Iran. Thật vậy, vụ tấn công được cho là nhằm đáp trả trực tiếp cho một vụ tấn công mạng bất thành trước đó do các lực lượng chiến tranh mạng của Iran phát động nhằm vào hệ thống cấp nước sinh hoạt - hạ tầng vô cùng thiết yếu của Israel.

Vụ việc xảy ra vào ngày 24-4, một máy bơm của hệ thống cấp nước đô thị ở vùng Sharon thuộc miền Trung Israel đột ngột dừng hoạt động. Hệ thống máy tính của cơ sở cấp nước đã hoạt động lại ngay sau đó, không có thiệt hại nào. Một công ty an ninh mạng được mời điều tra sự cố và phát hiện phần mềm mã độc là thủ phạm gây ra sự cố, và giới chức an ninh Israel nhanh chóng xác định do một đơn vị tình báo mạng của Iran gây ra.

Do tầm quan trọng của hệ thống cấp nước nên vụ việc được báo cáo cho Ban Giám đốc An ninh mạng Quốc gia Israel (NCD) và cộng đồng tình báo Israel. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Naftali Bennett cho rằng Israel cần phải “trả đũa” Iran bằng hình thức tương xứng.

Công nhân kiểm tra hoạt động tại Nhà máy lọc nước Eshkol, vùng Sharon, sau vụ tấn công mạng ngày 24-4.
Công nhân kiểm tra hoạt động tại Nhà máy lọc nước Eshkol, vùng Sharon, sau vụ tấn công mạng ngày 24-4.

Hai vụ tấn công mạng qua lại giữa Irsael và Iran có quy mô khiêm tốn cho thấy mức độ kiềm chế của cả hai bên. Nhưng điều đó cho thấy cuộc chiến trên không gian mạng vẫn đang âm ỉ và có nguy cơ bùng phát vào bất cứ lúc nào, nếu một trong các bên liên quan không kiểm soát được.

Trong những năm qua, nhiều vụ tấn công mạng đã xảy ra tại nhiều nước trong khu vực Trung Đông, từ đó kích hoạt một cuộc “chạy đua vũ trang” trên không gian mạng, trong đó chính phủ các nước và các đơn vị tư nhân đã mạnh tay đầu tư để gia tăng năng lực chiến tranh mạng.

Cuộc chạy đua vũ trang trên không gian mạng

“Năm số 0” của thời kỳ chạy đua vũ trang trên không gian mạng đã được đánh dấu bằng vụ tấn công lớn đầu tiên xảy ra vào năm 2010. Tháng 6-2012, truyền thông Mỹ đưa tin về một vụ tấn công mạng quy mô lớn do Mỹ-Israel phối hợp nhắm vào các cơ sở hạt nhân của Iran, sử dụng virus máy tính Stuxnet. Đây được xem là lần đầu tiên một “sâu” máy tính phức tạp được sử dụng làm vũ khí chiến tranh mạng.

Vụ tấn công nhằm mục tiêu phá hủy 20% năng lực hạt nhân của Iran nhưng đã gây thiệt hại nặng cho một cơ sở công nghiệp nước này. Năm 2011 và 2012, công ty an ninh mạng Kaspersky Lab của Nga đã phát hiện thêm 2 công cụ tình báo khác (tên gọi là Duqu và Flame) có liên quan đến Stuxnet.

Từ sau vụ tấn công Stuxnet năm 2010, Iran bắt đầu dành nguồn lực đáng kể để đầu tư củng cố kho “vũ khí” an ninh mạng. Trong khoảng thời gian này, hoạt động chiến tranh mạng đã dần dần biến thành một trụ cột của khái niệm an ninh quốc gia Iran, với sự ra đời của Hội đồng Tối cao Không gian ảo (SCC) vào năm 2012 do Đại giáo chủ Khamenei chủ trì.

Tháng 8-2012, nhóm tin tặc Shamoon của Iran đã phát động một cuộc tấn công mạng vào cơ sở lọc hóa dầu Aramco của Saudi Arabia để trả đũa một vụ tấn công mạng nhắm vào Bộ Dầu mỏ Iran trước đó 4 tháng. Năm 2014, Iran được cho là đã tấn công vào lực lượng quốc phòng Israel (IDF) nhưng bất thành. So với Iran và các nước trong khu vực Trung Đông, Israel có năng lực chiến tranh mạng mạnh nhất, với đơn vị tình báo quân đội 8.200 chuyên trách chiến tranh mạng dẫn dắt một đội quân các đơn vị nhỏ hơn và hơn 300 công ty an ninh mạng chuyên nghiệp.

Từ sau vụ tấn công Aramco năm 2012, Iran và Saudi Arabia liên tục “đấu pháo” trên không gian mạng. Đỉnh điểm là cuộc khủng hoảng Qatar vào tháng 6-2017, khơi mào bằng một vụ tấn công mạng. Các tin tặc sử dụng thiết bị đặt tại UAE tấn công trang Web của hãng thông tấn Chính phủ Qatar, cướp quyền và ghi những câu bình luận nhạy cảm của Quốc vương Qatar khiến các quốc gia trong khu vực nổi giận. Vụ tấn công nhanh chóng biến thành cuộc tẩy chai Qatar của các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC). Sau đó UAE bị tấn cộng trả đũa, nghi do Qatar nhưng Chính phủ Qatar đã bác bỏ thông tin này.

Sau những vụ việc tấn công mạng, các quốc gia Vùng Vịnh đã bắt đầu tăng cường nguồn lực đầu tư mạnh vào không gian ảo. Đến đầu năm 2020, các quốc gia GCC đã đầu tư 800 tỉ USD cho kỹ thuật số, một phần không nhỏ trong đó dành cho an ninh mạng, chạy đua vũ trang trên không gian ảo.

Năm 2013, một năm sau vụ Aramco, Saudi Arabia ban hành Chiến lược An ninh thông tin quốc gia đầu tiên. Tiếp theo, tháng 2-2017, Ryiadh khai trương Trung tâm An ninh mạng quốc gia (NCSC) trực thuộc Bộ Nội vụ nhằm điều phối kỹ thuật phòng vệ mạng. Năm 2019, thị trường an ninh mạng của Saudi Arabia đã tăng trưởng đến 60%, trị giá đến 3,48 tỉ USD.

Tương tự, UAE cũng thành lập Cơ quan Quản lý an ninh thông tin điện tử quốc gia (NESA) đặt tại Abu Dhabi vào năm 2012, năm 2013 thành lập Ủy ban An ninh mạng quốc gia và năm 2017 ban hành Chiến lược An ninh mạng quốc gia.

Sự gia tăng đầu tư cho an ninh mạng đã giúp Iran nhanh chóng bắt kịp “đối thủ truyền kiếp” trong khu vực là Israel. Đồng thời, các công cụ mạng cũng đang trở thành vũ khí để Tehran có thể phát động những đợt tấn công nhắm vào Israel và cả Mỹ. Bên cạnh đó, Iran còn phát triển một lực lượng đồng minh quan trọng có khả năng triển khai chiến thuật tấn công bao vây Israel, bao gồm Cyber Hezbollah, Quân đội điện tử Syria, Quân đội mạng Yemen và Hamas,...

Nguyên Khang (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?