Vùng Vịnh lại chao đảo trên không gian mạng

Những vụ tấn công mạng mới nhất giữa Israel và Iran tuy không gây ra thiệt hại nào đáng kể về cơ sở vật chất hay con người nhưng cũng làm dấy lên lo ngại về một cuộc “chiến tranh mạng” có nguy cơ bùng nổ trong tương lai tại khu vực Trung Đông.

Vụ tấn công Stuxnet 2.0

Báo chí Israel và khu vực Trung Đông vừa đưa tin về việc Israel công khai thừa nhận đứng sau một vụ tấn công mạng nhắm vào hệ thống máy tính tại thương cảng Shahid Rajaee nằm trong eo biển chiến lươc Hormuz. Vụ tấn công, được giới chức an ninh Iran gọi đây là vụ tấn công Stuxnet 2.0, có quy mô nhỏ và không gây thiệt hại đáng kể.

Tuy nhiên, các chuyên gia tình báo khu vực cho rằng vụ tấn công này mang một thông điệp rõ ràng nhắm vào Iran. Thật vậy, vụ tấn công được cho là nhằm đáp trả trực tiếp cho một vụ tấn công mạng bất thành trước đó do các lực lượng chiến tranh mạng của Iran phát động nhằm vào hệ thống cấp nước sinh hoạt - hạ tầng vô cùng thiết yếu của Israel.

Vụ việc xảy ra vào ngày 24-4, một máy bơm của hệ thống cấp nước đô thị ở vùng Sharon thuộc miền Trung Israel đột ngột dừng hoạt động. Hệ thống máy tính của cơ sở cấp nước đã hoạt động lại ngay sau đó, không có thiệt hại nào. Một công ty an ninh mạng được mời điều tra sự cố và phát hiện phần mềm mã độc là thủ phạm gây ra sự cố, và giới chức an ninh Israel nhanh chóng xác định do một đơn vị tình báo mạng của Iran gây ra.

Do tầm quan trọng của hệ thống cấp nước nên vụ việc được báo cáo cho Ban Giám đốc An ninh mạng Quốc gia Israel (NCD) và cộng đồng tình báo Israel. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Naftali Bennett cho rằng Israel cần phải “trả đũa” Iran bằng hình thức tương xứng.

Công nhân kiểm tra hoạt động tại Nhà máy lọc nước Eshkol, vùng Sharon, sau vụ tấn công mạng ngày 24-4.
Công nhân kiểm tra hoạt động tại Nhà máy lọc nước Eshkol, vùng Sharon, sau vụ tấn công mạng ngày 24-4.

Hai vụ tấn công mạng qua lại giữa Irsael và Iran có quy mô khiêm tốn cho thấy mức độ kiềm chế của cả hai bên. Nhưng điều đó cho thấy cuộc chiến trên không gian mạng vẫn đang âm ỉ và có nguy cơ bùng phát vào bất cứ lúc nào, nếu một trong các bên liên quan không kiểm soát được.

Trong những năm qua, nhiều vụ tấn công mạng đã xảy ra tại nhiều nước trong khu vực Trung Đông, từ đó kích hoạt một cuộc “chạy đua vũ trang” trên không gian mạng, trong đó chính phủ các nước và các đơn vị tư nhân đã mạnh tay đầu tư để gia tăng năng lực chiến tranh mạng.

Cuộc chạy đua vũ trang trên không gian mạng

“Năm số 0” của thời kỳ chạy đua vũ trang trên không gian mạng đã được đánh dấu bằng vụ tấn công lớn đầu tiên xảy ra vào năm 2010. Tháng 6-2012, truyền thông Mỹ đưa tin về một vụ tấn công mạng quy mô lớn do Mỹ-Israel phối hợp nhắm vào các cơ sở hạt nhân của Iran, sử dụng virus máy tính Stuxnet. Đây được xem là lần đầu tiên một “sâu” máy tính phức tạp được sử dụng làm vũ khí chiến tranh mạng.

Vụ tấn công nhằm mục tiêu phá hủy 20% năng lực hạt nhân của Iran nhưng đã gây thiệt hại nặng cho một cơ sở công nghiệp nước này. Năm 2011 và 2012, công ty an ninh mạng Kaspersky Lab của Nga đã phát hiện thêm 2 công cụ tình báo khác (tên gọi là Duqu và Flame) có liên quan đến Stuxnet.

Từ sau vụ tấn công Stuxnet năm 2010, Iran bắt đầu dành nguồn lực đáng kể để đầu tư củng cố kho “vũ khí” an ninh mạng. Trong khoảng thời gian này, hoạt động chiến tranh mạng đã dần dần biến thành một trụ cột của khái niệm an ninh quốc gia Iran, với sự ra đời của Hội đồng Tối cao Không gian ảo (SCC) vào năm 2012 do Đại giáo chủ Khamenei chủ trì.

Tháng 8-2012, nhóm tin tặc Shamoon của Iran đã phát động một cuộc tấn công mạng vào cơ sở lọc hóa dầu Aramco của Saudi Arabia để trả đũa một vụ tấn công mạng nhắm vào Bộ Dầu mỏ Iran trước đó 4 tháng. Năm 2014, Iran được cho là đã tấn công vào lực lượng quốc phòng Israel (IDF) nhưng bất thành. So với Iran và các nước trong khu vực Trung Đông, Israel có năng lực chiến tranh mạng mạnh nhất, với đơn vị tình báo quân đội 8.200 chuyên trách chiến tranh mạng dẫn dắt một đội quân các đơn vị nhỏ hơn và hơn 300 công ty an ninh mạng chuyên nghiệp.

Từ sau vụ tấn công Aramco năm 2012, Iran và Saudi Arabia liên tục “đấu pháo” trên không gian mạng. Đỉnh điểm là cuộc khủng hoảng Qatar vào tháng 6-2017, khơi mào bằng một vụ tấn công mạng. Các tin tặc sử dụng thiết bị đặt tại UAE tấn công trang Web của hãng thông tấn Chính phủ Qatar, cướp quyền và ghi những câu bình luận nhạy cảm của Quốc vương Qatar khiến các quốc gia trong khu vực nổi giận. Vụ tấn công nhanh chóng biến thành cuộc tẩy chai Qatar của các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC). Sau đó UAE bị tấn cộng trả đũa, nghi do Qatar nhưng Chính phủ Qatar đã bác bỏ thông tin này.

Sau những vụ việc tấn công mạng, các quốc gia Vùng Vịnh đã bắt đầu tăng cường nguồn lực đầu tư mạnh vào không gian ảo. Đến đầu năm 2020, các quốc gia GCC đã đầu tư 800 tỉ USD cho kỹ thuật số, một phần không nhỏ trong đó dành cho an ninh mạng, chạy đua vũ trang trên không gian ảo.

Năm 2013, một năm sau vụ Aramco, Saudi Arabia ban hành Chiến lược An ninh thông tin quốc gia đầu tiên. Tiếp theo, tháng 2-2017, Ryiadh khai trương Trung tâm An ninh mạng quốc gia (NCSC) trực thuộc Bộ Nội vụ nhằm điều phối kỹ thuật phòng vệ mạng. Năm 2019, thị trường an ninh mạng của Saudi Arabia đã tăng trưởng đến 60%, trị giá đến 3,48 tỉ USD.

Tương tự, UAE cũng thành lập Cơ quan Quản lý an ninh thông tin điện tử quốc gia (NESA) đặt tại Abu Dhabi vào năm 2012, năm 2013 thành lập Ủy ban An ninh mạng quốc gia và năm 2017 ban hành Chiến lược An ninh mạng quốc gia.

Sự gia tăng đầu tư cho an ninh mạng đã giúp Iran nhanh chóng bắt kịp “đối thủ truyền kiếp” trong khu vực là Israel. Đồng thời, các công cụ mạng cũng đang trở thành vũ khí để Tehran có thể phát động những đợt tấn công nhắm vào Israel và cả Mỹ. Bên cạnh đó, Iran còn phát triển một lực lượng đồng minh quan trọng có khả năng triển khai chiến thuật tấn công bao vây Israel, bao gồm Cyber Hezbollah, Quân đội điện tử Syria, Quân đội mạng Yemen và Hamas,...

Nguyên Khang (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.