Vua hề Sác Lô: Đường tình trắc trở

Làm sao kể hết được những vùng đất mà Chaplin đã đặt chân: Mỹ, Pháp, Đức, Thụy Sĩ, Trung Quốc, Mexico, Australia... cũng như có thể biết và liệt kê được tường tận tên tuổi của những phụ nữ mà người nghệ sĩ đào hoa này đã tán tỉnh, đã quen thân và đã có quan hệ tình cảm. Chỉ chắc chắn một điều: Trong cuộc đời đằng đẵng 88 năm của mình, Chaplin đã cưới cả thảy 4 lần, đã có tới 10 mặt con...

Nhắc đến nhà nghệ sĩ vĩ đại Charlie Chaplin (người được công chúng yêu điện ảnh Việt Nam gọi bằng cái tên đầy trìu mến: Vua hề Sác Lô), hẳn chúng ta dễ dàng hình dung ra ngay một người đàn ông có vóc dáng nhỏ nhắn, có gương mặt thông minh, bước đi lập bập mà nhanh và chốc chốc lại va vấp (hình ảnh chúng ta thường thấy trong những bộ phim hài mà ông vừa là người viết kịch bản, vừa là đạo diễn kiêm diễn viên chính). Liên hệ với những bước phiêu lưu tình ái của Chaplin, chúng ta sẽ thấy có những điểm tương tự: Nó xảy ra một cách bốp chốp, bất ngờ, và thường xuyên... va vấp! Sự thực, người nghệ sĩ lão luyện trong nghệ thuật gây cười này đã có thời kỳ trở thành "con mồi" của báo giới chỉ bởi những bước tình duyên lập bập của mình...

Dường như trời sinh ra Chaplin là để đi, để gặp gỡ, để biểu diễn, để yêu và để... chia tay.

Làm sao kể hết được những vùng đất mà Chaplin đã đặt chân: Mỹ, Pháp, Đức, Thụy Sĩ, Trung Quốc, Mexico, Australia... cũng như có thể biết và liệt kê được tường tận tên tuổi của những phụ nữ mà người nghệ sĩ đào hoa này đã tán tỉnh, đã quen thân và đã có quan hệ tình cảm. Chỉ chắc chắn một điều: Trong cuộc đời đằng đẵng 88 năm của mình, Chaplin đã cưới cả thảy 4 lần, đã có tới 10 mặt con. Trình tự của các mối quan hệ đó như sau:

Người đầu tiên mà Chaplin kết hôn là nữ diễn viên nổi tiếng kiều diễm tên gọi Mildred Harris. Cuộc tình của hai người đã đổ vỡ vào năm 1920, sau khi đứa con chung của họ ra đời được mấy tiếng thì tắt thở! Là một nghệ sĩ bắt đầu có tên tuổi và thu nhập cao, từ nước Mỹ trở về London (Anh), Chaplin có ý định nối lại mối quan hệ với người bạn gái năm xưa của mình là Kennington Pat.

Thuở ấy, cách đó 10 năm, chàng mới 22 tuổi và nàng vừa mới chớm 16, hứa hẹn tương lai sẽ là một nữ diễn viên thành đạt. Bấy giờ, bởi Chaplin còn quá nghèo, thành thử ông không dám "đặt vấn đề". Bây giờ, khi tiền đã dư dật rồi thì thật đen đủi cho Chaplin, trong quá trình tìm lại dấu xưa, ông đã hay tin người "trong mộng" của mình đã từ giã cõi đời khi tuổi còn rất trẻ.

Ba năm sau, trong quá trình đi tìm diễn viên phụ cho bộ phim "Đổ xô đi tìm vàng", Chaplin đã gặp Lita Grey, và ngay lập tức, sắc đẹp thiên thần của nàng đã làm cho ông choáng váng. Người nghệ sĩ đa tình có hay đâu ông đã bị bà mẹ vợ tương lai đưa vào bẫy. Vốn là người đàn bà đầy ham hố về địa vị và tiền tài, bà này đã tìm mọi cách để ép Chaplin lấy con mình. Mặc dù lễ cưới đã được chính thức tổ chức, rồi tiếp đến là việc hai cậu con trai lần lượt ra đời, song không khí gia đình họ vẫn có cái gì đó gượng gạo, nhiều lúc trở nên rất đỗi căng thẳng. Điều này rõ ràng ảnh hưởng nhiều đến quá trình tư duy nghệ thuật của Chaplin. Và thế là, vì chán nản, Chaplin tìm cớ bỏ đi rong ruổi khắp đó đây. Mặc nhiên, phần tài sản ở nhà của ông lần lượt nằm dưới sự quản lý và sử dụng của bà mẹ vợ.

Mặc dù trước tòa (xử vụ ly hôn của ông), Chaplin đã rất tích cực bảo vệ quyền lợi của mình, song vì trước đấy, Lita Grey và mẹ cô ta đã chu đáo lo lót những người cầm cân nảy mực, thành thử Chaplin bị thua kiện. Tòa buộc ông phải bồi thường cho Lita khoản tiền tới một triệu USD.

Vua hề Sác Lô (Charlie Chaplin) bên người vợ cuối - bà Oona O'Neill.
Vua hề Sác Lô (Charlie Chaplin) bên người vợ cuối - bà Oona O'Neill.

Hơn mười năm sau, trong một lần trở lại California (Mỹ), Chaplin đã gặp và bị quyến rũ bởi một thiếu nữ xinh đẹp, mới 16 tuổi (Chaplin có đặc điểm là thường yêu và lấy những cô gái tuổi đời còn rất trẻ, kém ông khá nhiều tuổi) và ngày 1 tháng 6 năm 1936, hôn lễ của họ đã được bí mật tổ chức trên một chiếc tàu ở giữa Thái Bình Dương. Ngỡ tưởng sau cuộc hôn nhân ấy, đôi trai tài gái sắc này sẽ mãi sánh bước bên nhau trên mọi nẻo đường nghệ thuật. Nhưng không! Một lần nữa số phận lại cợt đùa với Chaplin! Sống với nhau chưa đầy mười năm, Pauletta Goddard (tên cô gái, một ngôi sao sáng giá của Hollywood thời ấy) đã bỏ mặc Chaplin ngơ ngác bên đám người cuồng mộ để chạy theo một người tình khác!

Thấm thoắt, Charlie Chaplin đã ở tuổi ngoài năm mươi.

Đây là giai đoạn thử thách đối với toàn thế giới. Chiến tranh đang lan rộng và ngày càng trở nên khốc liệt. Dẹp nỗi buồn riêng, Chaplin lao vào sáng tác và dàn dựng những bộ phim mang tinh thần phản chiến, với những tình tiết hài hước nhằm đả phá những tên đầu đảng phát xít như Hitler, Mussolini... những tưởng người nghệ sĩ đào hoa có tiếng của Hollywood này từ nay sẽ giữ chặt trái tim từng rạn nứt vì bị bội phản của mình, không bao giờ chịu trao cho một người đàn bà nào nữa. Tất cả tâm trí ông dồn hết cho hoạt động sáng tác và biểu diễn.

Nhưng rồi, cánh cửa tâm hồn rộng lớn đã lại bất chợt mở ra, để rồi từ đây cho tới khi từ giã cõi đời, nó không ngừng xôn xao, dào dạt...

Vào một ngày của năm 1942, có cô gái tên gọi Oona đã chủ động tìm gặp Chaplin xin được thử một vai trong bộ phim "Ảo ảnh và thực tại" của ông. Ngay từ phút đầu tiên, cô gái 17 tuổi xinh đẹp này - với ánh mắt đen nhánh mê hoặc, ẩn chứa sự thông minh, cương nghị - đã làm xáo động tâm hồn Chaplin. Người nghệ sĩ tài hoa này từng nhiều lần phải lẩn trốn đám đông hâm mộ, đã hết sức nhiệt tình mời cô gái trẻ đang trong quá trình tập việc ấy đến chơi nhà mình.

"Mình vừa gặp Charlie Chaplin xong. Đôi mắt của ông ta mới xanh biếc làm sao" - Ít ngày sau cuộc gặp gỡ đó, Oona O'Neill đã viết thư tâm sự với bạn gái.

Như đã nói, trong quá trình chung sống với người vợ thứ hai, Chaplin đã có với bà hai cậu con trai. Khi Chaplin gặp Oona thì hai cậu con trai của ông cũng bắt đầu trưởng thành. Vì cùng trang lứa với Oona, nên thoạt đầu, khi cô gái này đến chơi nhà Chaplin thì cả hai cậu con trai của ông đều có "cảm tình đặc biệt" với cô. Sự thể thật trớ trêu khi họ phát hiện ra rằng ông bố của họ cũng yêu cô gái này say đắm.

"Đó là một mối tình lý tưởng, thật tuyệt vời, không chỉ là một cảm xúc mãnh liệt mà còn là một cảm xúc lâu dài" - Chứng kiến cuộc tình của Chaplin và Oona, một người bạn gái của cô đã nhận xét.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có thiện chí như cô bạn nói trên. Sau khi Oona gặp Chaplin ít lâu, hãng Herst - một hãng báo chí có ảnh hưởng rất rộng suốt dọc miền duyên hải nước Mỹ đã tung tin làm dấy lên dư luận đòi buộc tội Chaplin. Báo chí liên tiếp đăng bài với loạt tít lớn liên quan đến ông, đến việc nữ diễn viên Joan Bery, 24 tuổi đột nhiên gây giật gân bằng tuyên bố Chaplin là bố của đứa bé trong bụng cô và đòi ông phải có trách nhiệm đối với hiện tại và tương lai của nó. Với Chaplin, đây rõ là chuyện bịa tạc trắng trợn, bởi thế, trong một cuộc mít tinh quần chúng đông đảo, ông đã lên tiếng tuyên chiến với báo chí và đòi vụ việc phải được xác minh. Ông hứa sẵn sàng tạo điều kiện để cơ quan y tế xét nghiệm máu nhằm chứng thực ông là người vô tội.

Để tránh những xáo trộn không cần thiết về mặt tâm lý, Chaplin đã đưa Oona về miền quê gần Santa Barbara, bang California và tổ chức lễ cưới tại đó. Bấy giờ là vào năm 1943.

Nghe tin này, ông Eugene O'Neill, bố của Oona đã vô cùng phẫn nộ. Ngay lập tức, ông tuyên bố truất bỏ quyền thừa kế của con gái. Điều này làm cho Chaplin rất buồn khổ, tinh thần suy giảm. Tiền bạc đối với Chaplin vào thời điểm ấy không còn nhiều ý nghĩa. Điều ông day dứt là danh dự liên tiếp bị bôi nhọ. Vả chăng, O'Neill đâu phải là một người bố bình thường. Đó là một nhà soạn nhạc trứ danh của nước Mỹ, người từng đoạt giải Nobel văn học năm 1936. Là người đồng lứa với Chaplin (O'Neill sinh năm 1888, Chaplin sinh năm 1889), lại đều là những người đạt thành tựu lớn trong sáng tạo nghệ thuật, chưa kể, về đời tư họ ít nhiều cũng có điểm giống nhau (đã từng ly hôn), đáng ra O'Neill phải là người có sự trân trọng, cảm thông với Chaplin hơn ai hết.

Bất chấp những điều tiếng từ phía công luận và sự ngáng trở của gia đình, Oona luôn tìm cách an ủi chồng. Sau này, chính Chaplin đã thổ lộ trong "Quyển tự thuật của tôi" rằng Oona đã "không ngừng khích lệ tinh thần cho tôi", và rằng nàng là người "luôn luôn hiểu được ý nghĩ của người khác".

Sự gắn bó, chăm sóc "thái quá" của Oona đối với chồng đã phần nào khiến các con của bà phải lấy làm ghen tị. "Đôi khi tôi có cảm tưởng như mình là người thừa thãi trong mối tình của họ" - Cô con gái tên Jane đã phát biểu như vậy. Nhưng cô cũng không quên nói thêm: "Bây giờ tôi mới hiểu rằng đó chính là tình yêu, là lẽ sống".

Với Oona, tình yêu, lẽ sống của cô chính là việc ở bên Chaplin, cô "cảm thấy mình chín chắn hơn", và ngược lại, cô luôn làm cho Chaplin cảm thấy ở bên cô, ông "trẻ trung hơn". Không dưng năm 1959, nhân dịp kỷ niệm lần thứ 70 ngày sinh của mình, Chaplin đã phấn chấn khẳng định với các nhà báo: "Nhờ sự chăm sóc của Oona, nhờ niềm vui bên các con, tôi không còn biết tuổi già là gì".

Charlie Chaplin mất vào dịp lễ Giáng sinh (25/12/ 1977), tại một điền trang rộng bên cạnh hồ Genève (Thụy Sĩ), nơi ông cư ngụ hơn hai mươi năm, thọ 88 tuổi

Phạm Mạnh Hoàng

Các tin khác

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.