Vụ MQ-9 Reaper rơi trên biển Đen: Ai có lỗi?

Vụ máy bay không người lái Mỹ rơi trên biển Đen đang là đề tài quan tâm hàng đầu trong dư luận quốc tế bởi tính chất nghiêm trọng và những hệ lụy có thể có. Vụ việc đánh dấu sự leo thang mới trong đối đầu giữa Mỹ và Nga xung quanh khu vực chiến sự Ukraine, khiến cộng đồng quốc tế lo ngại sự leo thang này có thể dẫn đến những tính toán sai lầm nguy hiểm.

Bộ Tư lệnh châu Âu của Mỹ cho biết vụ rơi máy bay không người lái diễn ra sau khi 2 tiêm kích Su-27 Nga tiếp cận, bay cắt mặt và xả dầu vào UAV MQ-9 Reaper trên vùng biển ngoài khơi Crimea hôm 14/3, rồi sau đó một chiếc Su-27 va vào cánh quạt UAV và buộc không quân Mỹ điều khiển UAV lao xuống biển.

Trong khi đó, câu chuyện từ phía Bộ Quốc phòng Nga thì khác, cho rằng máy bay Su-27 của Nga không sử dụng vũ khí trên không, chỉ tiếp cận ở cự ly gần để giám sát hoạt động của chiếc MQ-9 Reaper và không có sự va chạm nào xảy ra, còn việc chiếc máy bay không người lái này rơi là do lỗi kỹ thuật của phía Mỹ khi vận hành dẫn tới những thay đổi đột ngột về tốc độ và cao độ.

Vụ MQ-9 Reaper rơi trên biển Đen: Ai có lỗi? -0
Máy bay không người lái MQ-9 Reaper của Mỹ.

Hai bên đã công bố các video để chứng minh cho lập luận của mình. Video của Bộ Quốc phòng Nga công bố đã cho thấy rõ chiếc Su-27 của Nga tiếp cận máy bay MQ-9 Reaper của Mỹ và nhanh chóng vượt qua vì chênh lệch tốc độ - tốc độ của chiếc Su-27 Nga cao hơn rất nhiều lần so với tốc độ chiếc MQ-9 Reaper của Mỹ. Trong khi đó, video của Bộ Quốc phòng Mỹ công bố thể hiện một chiếc Su-27 bay cắt mặt chiếc MQ-9 Reaper và xả dầu vào không trung. Hành động xả dầu được thực hiện khi máy bay cần giảm trọng lượng toàn thân trong tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, trong lịch sử đối đầu giữa Mỹ và Liên Xô (nay là Nga), hành động xả dầu được sử dụng như một động tác nhằm khống chế hướng bay của đối phương trong một cuộc chạm trán trên không.

Vụ rơi máy bay không người lái MQ-9 Reaper hôm 14/3 là lần đầu tiên xảy ra một cuộc chạm trán như thế giữa hai cường quốc hạt nhân hàng đầu thế giới xung quanh vùng chiến sự Ukraine. Tuy nhiên, trong quá khứ cũng từng có nhiều vụ va chạm khác xảy ra tại các vùng trời khác nhau giữa máy bay Nga-Mỹ. Đã có một loạt các trường hợp va chạm gần kể từ khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea vào năm 2014. Năm 2017, một chiếc Su-27 đã bay gần một cách nguy hiểm máy bay giám sát RC-135 Rivet Joint. Năm 2018, một máy bay chiến đấu của Nga đã bay ngang mũi máy bay do thám EP-3 của Mỹ và vào năm 2020, một chiếc Su-27 đã bay thẳng trước máy bay ném bom B-52 của Mỹ.

Một nghiên cứu của Rand Corporation năm 2021 khi phân tích hàng chục sự cố cọ xát đã kết luận rằng đó là một vấn đề về chính sách và Rand gọi là “tín hiệu cưỡng chế”. Rand Corpora[1]tion cho rằng Nga áp dụng chính sách này là nhằm giữ cho máy bay và tàu thuyền của Mỹ tránh xa vùng ranh giới của cuộc chiến Ukraine và hạn chế việc các lực lượng Ukraine đang được hưởng lợi từ sự hỗ trợ tình báo của Mỹ. Mary Ellen O’- Connell, giáo sư tại Trường Luật Notre Dame cũng cho rằng việc Nga xả dầu và khiến cho máy bay không người lái của Mỹ rơi trên Biển Đen là hành động không bị xem là vi phạm pháp luật quốc tế. Chiếc MQ-9 Reaper của Mỹ khi đó đang tiến hành hoạt động thu thập tình báo khu vực bán đảo Crimea để giúp Ukraine chuẩn bị cho cuộc tấn công vào bán đảo này, vì thế Nga có quyền ngăn chặn hoạt động này. Nếu Nga có trực tiếp va chạm làm rơi chiếc MQ-9 Reaper thì Mỹ cũng khó lòng buộc Nga phải chịu trách nhiệm hoặc có hành động nào đó để trả đũa.

Với việc một chiếc máy bay không người lái của Mỹ rơi xuống khu vực Biển Đen gần bán đảo Crimea, dư luận cho rằng đây là dấu hiệu của sự leo thang đối đầu giữa hai cường quốc. Từ khi cuộc chiến Ukraine bắt đầu cách đây hơn 1 năm, sự đối đầu giữa Mỹ và các đồng minh phương Tây với Nga cũng gia tăng. Mỹ và đồng minh triển khai chính sách thù địch, bao vây, cấm vận Nga trên nhiều lĩnh vực, thậm chí cấm vận cả dầu khí, tịch thu tài sản của các tỉ phú người Nga,... Đặc biệt, trên chiến trường Ukraine, Mỹ và đồng minh đã ồ ạt cung cấp vũ khí và khí tài quân sự hiện đại để giúp Ukraine chống lại Nga. Sự hỗ trợ này là gián tiếp đối đầu với Nga. Gần đây, Mỹ và đồng minh châu Âu đã hứa cung cấp cho Ukraine xe tăng công nghệ cao với hy vọng tạo điều kiện cho Ukraine xoay chuyển cục diện chiến trường khi Nga triển khai đợt tấn công mới. Hiện tại, Ukraine đang vận động Mỹ và đồng minh cung cấp máy bay chiến đấu hiện đại để triển khai chiến dịch phản công nhằm thu hồi các vùng đất bị chiếm. Người ta xem việc cung cấp xe tăng công nghệ cao đã là một bước leo thang mang tính chất đối đầu của Mỹ và đồng minh đối với Nga trong cuộc chiến Ukraine. Nếu Mỹ và đồng minh tiếp tục leo thang trợ giúp Ukraine bằng cách gửi máy bay chiến đấu, có nguy cơ Mỹ và đồng minh bị lôi kéo sâu vào cuộc chiến và sự leo thang sẽ dẫn đến đối đầu trực tiếp giữa Mỹ và Nga - hai cường quốc hạt nhân hàng đầu thế giới. Sự đối đầu này thời gian qua đã nhiều lần được các chuyên gia lên tiếng cảnh báo khả năng xảy ra Chiến tranh Thế giới lần III nếu Mỹ và các đồng minh NATO không kiềm chế trong chính sách đối đầu với Nga thông qua việc hỗ trợ vũ khí hiện đại cho Ukraine.

Ngày 16/3, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Nga Nikolai Patrushev cho biết Nga đang có kế hoạch trục vớt chiếc MQ-9 Reaper để nghiên cứu. Sergei Naryshkin, người đứng đầu Cơ quan Tình báo đối ngoại Nga cho rằng Nga có đủ năng lực về công nghệ để trục vớt chiếc máy bay cho dù đáy Biển Đen khu vực máy bay rơi có độ sâu lên đến gần 1.500 mét. Người Mỹ không tin rằng Nga có thể làm được việc đó, cho rằng với độ sâu như thế sẽ không có đủ thiết bị cần thiết để trục vớt.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.