Vụ án gián điệp công nghiệp quốc phòng "dài tập" tại nước Nga

Sau cả chục năm điều tra và xét xử, vụ án gián điệp liên quan đến việc thu thập và mua bán trái phép thông tin mật về các trang thiết bị công nghiệp quốc phòng của Nga về cơ bản đã đi đến hồi kết. Tòa án Moskva mới đây đã chính thức tuyên án Alekxander Georgievich (công dân Serbia 63 tuổi) phạm tội hoạt động gián điệp.

Các kết quả điều tra cho thấy, Georgievich trong suốt 20 năm qua đã trao cho các cơ quan mật vụ Mỹ nhiều tài liệu mật về các phương tiện kỹ thuật quân sự hiện đại của Nga...

AlekXander Georgievich chính là nhân vật cuối cùng trong một đường dây gián điệp quốc phòng mà các thành viên của nó đã bị xét xử từ năm 2000. Khi đó, nhân vật người Serbia này đã kịp thời chạy khỏi Nga trở về ẩn náu tại quê hương mình. Vụ án của Alexander Georgievich đã được các cơ quan có thẩm quyền Nga nghiên cứu khá kỹ lưỡng, với không ít các tài liệu mật được đưa ra làm bằng chứng trong chế độ đặc biệt hạn chế những người có thể tiếp xúc.

Manh mối đầu tiên của vụ án được bắt nguồn từ tháng 10/1998, khi các nhân viên Cơ quan An ninh liên bang Nga (FSB) tổ chức theo dõi Victor Kaliadin, một quan chức lãnh đạo của Hãng Alers Electron Ltd. Là một hãng chuyên buôn bán các sản phẩm điện tử dân dụng, nhưng Alers Electron Ltd cũng có nhiều hợp đồng cung cấp linh kiện cho các tổ hợp công nghiệp quân sự của Nga. Chính vì vậy, Kaliadin là người có quan hệ chặt chẽ với những nhân vật có thể tiếp cận với những nghiên cứu của Ban Thiết kế và chế tạo máy Solomen (KBM), bộ phận chuyên đảm trách nghiên cứu chế tạo vũ khí quốc phòng của Nga.

Chính những tiết lộ trên từ Kaliadin, các đối tác mua bán của ông ta tại Mỹ bắt đầu quan tâm tìm hiểu về khả năng khai thác thông tin tình báo quân sự từ nguồn này. Trên thực tế, Kaliadin đã xây dựng được mối quan hệ làm ăn kiểu "hai bên cùng có lợi" với người Mỹ kể từ năm 1983, khi ông ta là một chuyên viên về điện tử trong Bộ Ngoại thương Liên Xô. Trong số những "người bạn" này của Kaliadin có Farid Rafia (một công dân Mỹ gốc Arập), người về sau đã trực tiếp đứng ra móc nối và đảm nhiệm vai trò liên lạc giữa thương gia Nga với Cơ quan Tình báo quân đội Mỹ (DIA). 

Trong chuyến đi tới Paris, Kaliadin được phát hiện đã gặp gỡ Farid Rafia (nhân viên của Hãng General Dynamics), chuyển giao cho nhân vật này các tài liệu kỹ thuật về tổ hợp có vai trò bảo vệ chủ động cho loại xe tăng Arena. Đổi lại, Kaliadin nhận được hai thẻ tín dụng Visa và American Express với những tài khoản lớn. Kaliadin về sau còn thu thập thông tin về một số loại vũ khí quan trọng khác như tổ hợp tên lửa tự hành chống tăng Hrizantema-C, tổ hợp tên lửa tác chiến - chiến thuật Iskander, tên lửa P-500 v.v... nhưng chưa kịp trao cho phía Mỹ thì đã bị các cơ quan mật vụ Nga bắt giữ.

Trong quá trình theo dõi Kaliadin, các nhân viên an ninh đã xác định được rằng, nhân vật này đã nhận được các tài liệu về loại xe tăng trên từ hai anh em thương gia Alexander và Peter Ivanov, những người về phần mình đã kiếm được từ Peter Xerikov - chỉ huy bộ phận phòng chống tình báo kỹ thuật của KBM.

Tháng 12/1998, tất cả các đối tượng có liên quan đến vụ án đều bị bắt giữ. Anh em nhà Ivanov bị buộc tội tiết lộ bí mật quốc gia, còn Viktor Kaliadin - tội hoạt động gián điệp phản bội Tổ quốc. Riêng nhân viên KBM Xerikov đã được đình chỉ điều tra và ân xá. Đầu năm 2001, tòa án chính thức thừa nhận các tội danh trên đối với anh em nhà Ivanov và Viktor Kaliadin. Nhờ thái độ hợp tác và giúp đỡ tích cực trong quá trình điều tra, anh em Ivanov chỉ phải nhận bản án đúng bằng thời gian họ đã bị giam giữ cách ly trước đó.

Còn Kaliadin - trong quá trình điều tra đã phải chịu 3 cơn đột quị - phải nhận bản án 14 năm tù. Sau khi trở thành doanh nhân Nga đầu tiên bị kết án vì tội hoạt động gián điệp, vào tháng 9/2004 Kaliadin đã chết trong tù do một cơn đau tim. Còn Farid Rafia không phải chịu truy tố hình sự, được phép trở về Mỹ sau khi cung cấp lời khai cho FSB.

Nhân vật chính trong vụ xét xử lần này - Alexander Georgievich - theo các giả thuyết điều tra đã trực tiếp tham gia vào việc thu thập thông tin về tổ hợp vũ khí quân sự Arena của Nga. Cụ thể trong năm 1998, ông ta đã hai lần tới Moskva và Kolomna để nhận tài liệu mật từ Kaliadin (trước khi những tài liệu tương tự được trao cho Rafia). Quá trình điều tra vụ án gián điệp mới này cũng xác định thêm được mối quan hệ của Kaliadin với Cơ quan Tình báo quân đội Mỹ (DIA). 

Vào thời điểm năm 1998 khi đó, Georgievich đã may mắn rời khỏi Nga để trở về quê hương. Tuy nhiên đến năm 2007, Cơ quan Phản gián LB Nga đã thành công trong chiến dịch "nhử" nhân vật này quay trở lại nước Nga, sau khi đề xuất qua một trung gian về một thương vụ cung cấp thông tin về một số mẫu vũ khí mới nhất của Nga - các tổ hợp tên lửa Hrizantema-C, Iskander và tổ hợp vũ khí Blokada.

Đặt chân tới sân bay Sheremetevo-2 ngày 3/11/2007 sau một chuyến bay từ Belgrad, Georgievich đã bị bắt giữ ngay tại cửa làm thủ tục hải quan. Cũng ngay hôm đó, công dân Serbia này bị cáo buộc vi phạm điều khoản 276 Hiến pháp LB Nga vì tội hoạt động gián điệp, và một ngày sau được tòa án chính thức ra trát bắt giữ.

Trong quá trình xét xử, Alexander Georgievich chỉ thừa nhận một phần tội trạng của mình khi khẳng định, ông ta quả thật có quan tâm tới thông tin về tổ hợp Arena nhưng không biết thông tin trên được xếp vào loại bí mật quốc gia. Theo đánh giá từ trước đó dựa trên các điều khoản buộc tội, Georgievich rất có thể phải nhận bản án từ 12 đến 20 năm tù.

Nhưng xét tới thái độ hợp tác khi điều tra cũng như những căn bệnh nặng mà bị cáo đang mắc phải (huyết áp cao và tiểu đường), Tòa án Moskva đã chính thức tuyên án 8 năm tù đối với Georgievich. Luật sư của Georgievich cho biết đang chuẩn bị nộp đơn kháng án lên các cấp cao hơn

Thái Quân (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.