Với Mỹ - châu Âu liệu có còn là đồng minh?

Chưa bao giờ Mỹ và các đồng minh phương Tây lại rơi vào tình cảnh bi đát như hiện giờ. Ngoài cuộc chiến thương mại công khai đang có nguy cơ leo thang, mỗi bên đang cố tìm cách phá bên kia bằng mọi cách...

Ngày 15-7, Thủ tướng Anh Theresa May tiết lộ rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề nghị với bà là để cho tiến trình nước Anh rời Liên minh châu Âu (Brexit) được thành công, London đừng thương lượng nữa mà phải “kiện Liên minh châu Âu ra tòa”.

Bà May đã tiết lộ như trên trong một chương trình phát thanh mỗi Chủ nhật “The Andrew Marr Show” trên đài BBC. Thủ tướng May trả lời câu hỏi về một tuyên bố của Tổng thống Trump trong cuộc họp báo chung hôm 13-7 vừa qua. Hôm đó, ông Trump cho biết đã đề nghị với Thủ tướng Anh một phương pháp để thực hiện thành công Brexit, nhưng bà Theresa May cho là phương pháp này quá “thô bạo”.

Trong bài trả lời phỏng vấn được đăng trên tờ The Sun hôm 15-7, ông Donald Trump cũng tuyên bố, nếu ở vị trí của Thủ tướng Anh, ông sẽ thương lượng một cách “khác hơn rất nhiều”. Đối với Tổng thống Mỹ, bà Theresa May đã đi theo một con đường không đúng với lá phiếu của cử tri Anh trong cuộc trưng cầu dân ý về Brexit năm 2016.

Việc ông bạn Mỹ chĩa mũi dùi vào kế hoạch Brexit vừa được bà Theresa May công bố khiến quan hệ đặc biệt Mỹ - Anh rơi vào khủng hoảng. Rời thượng đỉnh NATO ở Bruxelles, Tổng thống Trump tuyên bố, ông viếng thăm quê hương của Winston Churchill trong bối cảnh "nước Anh đang khổ tâm" và có ý định gặp riêng Boris Johnson, người vừa từ chức ngoại trưởng do bất đồng với bà May về chính sách Brexit.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn một tờ báo ở London, chủ nhân Nhà Trắng cho rằng, bà May nhượng bộ quá nhiều EU trên hồ sơ Brexit. Vào lúc Vương quốc Anh rời khỏi EU và cần tìm kiếm một điểm tựa về kinh tế, thương mại thì ông Donald Trump đã dội cho London một gáo nước lạnh khi tuyên bố thỏa thuận thương mại song phương Anh - Mỹ coi như bị khai tử vì chính sách Brexit của bà May quá "gần gũi với EU".

Thái độ này trái ngược hoàn toàn so với hồi tháng 11-2016. Ông Donald Trump, sau khi đắc cử Tổng thống Mỹ, từng phấn khởi tuyên bố: London từ bỏ EU, Anh và Mỹ sẽ "rất nhanh chóng" đạt được "một thỏa thuận tuyệt vời" và ông tin tưởng rằng nước Anh sẽ đặt ưu tiên cho quan hệ với Mỹ, hai quốc gia cùng có chủ trương cô lập, sẽ chóng tìm được một ngôn ngữ chung.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk (trái), Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (giữa) và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker tại thượng đỉnh EU - Trung Quốc.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk (trái), Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (giữa) và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker tại thượng đỉnh EU - Trung Quốc.

Theo giới quan sát, từ đó tới nay, ông Donald Trump đã thất vọng về chủ trương "mềm yếu" của bà May với Bruxelles.

Với nước Đức, ông Donald không tiếc lời chỉ trích. Ngày 11-7, trong một bữa ăn sáng với Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg trước khi khai mạc hội nghị thượng đỉnh của NATO, Tổng thống Mỹ nói: "Đức đang bị mắc kẹt ở Nga vì nước này tham gia vào nhiều dự án năng lượng của Nga". "Họ trả hàng tỷ đôla cho Nga để đổi lấy năng lượng và chúng ta phải bảo vệ họ chống lại Nga (...)", ông Trump nói.

"Nước Đức hoàn toàn bị Nga kiểm soát. Họ mua 60% năng lượng từ Nga. Tôi nghĩ rằng đây là một điều rất xấu cho NATO, đáng lý điều này không nên xảy ra", Tổng thống Mỹ lặp lại. Ngoài ra, ông Trump cũng tấn công các thành viên NATO vì họ "không đóng góp các chi phí quân sự cho nhóm, hoặc đóng góp quá ít.

"Chúng tôi bảo vệ Đức, Pháp... Chúng tôi bảo vệ tất cả các nước này" và Hoa Kỳ đã "trả quá nhiều", "Đó là điều không công bằng với người nộp thuế ở Mỹ", ông Trump nói.

Trước đó, trong khi nội bộ nước Đức đang bên bờ vực khủng hoảng về nạn nhập cư, thay vì đứng ngoài, ông Trump lại đổ thêm dầu vào lửa. Ông Trump khi đó đã lặp đi lặp lại rằng chính những người nhập cư đã làm cho một làn sóng tội phạm dâng cao ở Đức, bất chấp thực tế là nhìn chung, tình trạng tội phạm ở đó đang suy giảm. Có điều là một số sự cố nổi cộm liên quan đến người mới nhập cư, trong đó có các vụ tấn công tình dục tập thể, đã làm công chúng Đức phẫn nộ.

Với Pháp, ngày 29-6, báo Washington Post viết rằng chủ nhân Nhà Trắng đã khuyên Tổng thống Pháp rời Liên minh châu Âu. “Trong một cuộc gặp kín tại Nhà Trắng vào cuối tháng 4-2018, ông Trump đã tranh luận rất sôi nổi với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Có lúc, ông Trump đã hỏi lãnh đạo Pháp: Sao ông không rời EU? và nói thêm rằng nếu Pháp ra khỏi Liên minh châu Âu, ông sẽ tặng cho nước Pháp một hiệp định thương mại song phương với nhiều ưu ái hơn rất nhiều so với EU hiện nay”.

Trong bài “Trump tháo gỡ trật tự thế giới”, tờ The New York Times đưa giả thuyết: Donald Trump có ý đồ đánh phá liên minh Tây phương. Từ các cuộc thượng đỉnh G7 ở Canada, NATO tại Bruxelles và hội nghị Mỹ-Nga tại Phần Lan... Tổng thống Mỹ không bỏ lỡ một cơ hội nào để làm lung lay nền móng của khối EU.

Vấn đề là không ai biết ông Trump tính gì, có chiến lược cao siêu hay chỉ vì tính cách? Nhưng hành động từ hơn một năm nay của ông Donald Trump không khác chi là một kế hoạch mật để làm tan NATO. Cây bút David Leonhardt nêu giả thuyết: Có thể ông Trump thích phá, thích làm ngược lại những tổng thống tiền nhiệm.

Với những gì đang diễn ra, rõ ràng Mỹ không còn là bạn của châu Âu. Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire cảnh báo Washington đang tìm cách “chia rẽ Pháp và Đức” - 2 đầu tàu của EU. Kinh tế gia Jacques Attali khẳng định là đối với Mỹ, châu Âu giờ không còn là đồng minh mà là “con mồi”. Không khoanh tay đứng nhìn Tổng thống Trump muốn làm gì thì làm, lãnh đạo Liên minh châu Âu chấp nhận bắt tay với Trung Quốc và Nhật Bản để đối phó với chính sách thương mại của Mỹ. Thượng đỉnh EU-Trung Quốc mở ra trong 2 ngày 16 và 17-7-2018 tại Bắc Kinh.

Trong buổi làm việc với Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker chủ yếu tập trung vào vế thương mại. Hai bên, một lần nữa khẳng định lập trường bảo vệ mô hình kinh tế mở rộng, bảo vệ trật tự thế giới, trong đó bao hàm cả trật tự thương mại, chống các biện pháp bảo hộ.

Cả châu Âu và Trung Quốc đều trong tầm ngắm của chính sách thương mại Mỹ. Sau 2 ngày làm việc ở Bắc Kinh, lãnh đạo châu Âu sẽ bay sang Tokyo, cùng với Thủ tướng Shinzo Abe ký kết hiệp định thương mại Âu-Nhật.

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?