Với Mỹ - châu Âu liệu có còn là đồng minh?

Chưa bao giờ Mỹ và các đồng minh phương Tây lại rơi vào tình cảnh bi đát như hiện giờ. Ngoài cuộc chiến thương mại công khai đang có nguy cơ leo thang, mỗi bên đang cố tìm cách phá bên kia bằng mọi cách...

Ngày 15-7, Thủ tướng Anh Theresa May tiết lộ rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề nghị với bà là để cho tiến trình nước Anh rời Liên minh châu Âu (Brexit) được thành công, London đừng thương lượng nữa mà phải “kiện Liên minh châu Âu ra tòa”.

Bà May đã tiết lộ như trên trong một chương trình phát thanh mỗi Chủ nhật “The Andrew Marr Show” trên đài BBC. Thủ tướng May trả lời câu hỏi về một tuyên bố của Tổng thống Trump trong cuộc họp báo chung hôm 13-7 vừa qua. Hôm đó, ông Trump cho biết đã đề nghị với Thủ tướng Anh một phương pháp để thực hiện thành công Brexit, nhưng bà Theresa May cho là phương pháp này quá “thô bạo”.

Trong bài trả lời phỏng vấn được đăng trên tờ The Sun hôm 15-7, ông Donald Trump cũng tuyên bố, nếu ở vị trí của Thủ tướng Anh, ông sẽ thương lượng một cách “khác hơn rất nhiều”. Đối với Tổng thống Mỹ, bà Theresa May đã đi theo một con đường không đúng với lá phiếu của cử tri Anh trong cuộc trưng cầu dân ý về Brexit năm 2016.

Việc ông bạn Mỹ chĩa mũi dùi vào kế hoạch Brexit vừa được bà Theresa May công bố khiến quan hệ đặc biệt Mỹ - Anh rơi vào khủng hoảng. Rời thượng đỉnh NATO ở Bruxelles, Tổng thống Trump tuyên bố, ông viếng thăm quê hương của Winston Churchill trong bối cảnh "nước Anh đang khổ tâm" và có ý định gặp riêng Boris Johnson, người vừa từ chức ngoại trưởng do bất đồng với bà May về chính sách Brexit.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn một tờ báo ở London, chủ nhân Nhà Trắng cho rằng, bà May nhượng bộ quá nhiều EU trên hồ sơ Brexit. Vào lúc Vương quốc Anh rời khỏi EU và cần tìm kiếm một điểm tựa về kinh tế, thương mại thì ông Donald Trump đã dội cho London một gáo nước lạnh khi tuyên bố thỏa thuận thương mại song phương Anh - Mỹ coi như bị khai tử vì chính sách Brexit của bà May quá "gần gũi với EU".

Thái độ này trái ngược hoàn toàn so với hồi tháng 11-2016. Ông Donald Trump, sau khi đắc cử Tổng thống Mỹ, từng phấn khởi tuyên bố: London từ bỏ EU, Anh và Mỹ sẽ "rất nhanh chóng" đạt được "một thỏa thuận tuyệt vời" và ông tin tưởng rằng nước Anh sẽ đặt ưu tiên cho quan hệ với Mỹ, hai quốc gia cùng có chủ trương cô lập, sẽ chóng tìm được một ngôn ngữ chung.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk (trái), Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (giữa) và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker tại thượng đỉnh EU - Trung Quốc.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk (trái), Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (giữa) và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker tại thượng đỉnh EU - Trung Quốc.

Theo giới quan sát, từ đó tới nay, ông Donald Trump đã thất vọng về chủ trương "mềm yếu" của bà May với Bruxelles.

Với nước Đức, ông Donald không tiếc lời chỉ trích. Ngày 11-7, trong một bữa ăn sáng với Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg trước khi khai mạc hội nghị thượng đỉnh của NATO, Tổng thống Mỹ nói: "Đức đang bị mắc kẹt ở Nga vì nước này tham gia vào nhiều dự án năng lượng của Nga". "Họ trả hàng tỷ đôla cho Nga để đổi lấy năng lượng và chúng ta phải bảo vệ họ chống lại Nga (...)", ông Trump nói.

"Nước Đức hoàn toàn bị Nga kiểm soát. Họ mua 60% năng lượng từ Nga. Tôi nghĩ rằng đây là một điều rất xấu cho NATO, đáng lý điều này không nên xảy ra", Tổng thống Mỹ lặp lại. Ngoài ra, ông Trump cũng tấn công các thành viên NATO vì họ "không đóng góp các chi phí quân sự cho nhóm, hoặc đóng góp quá ít.

"Chúng tôi bảo vệ Đức, Pháp... Chúng tôi bảo vệ tất cả các nước này" và Hoa Kỳ đã "trả quá nhiều", "Đó là điều không công bằng với người nộp thuế ở Mỹ", ông Trump nói.

Trước đó, trong khi nội bộ nước Đức đang bên bờ vực khủng hoảng về nạn nhập cư, thay vì đứng ngoài, ông Trump lại đổ thêm dầu vào lửa. Ông Trump khi đó đã lặp đi lặp lại rằng chính những người nhập cư đã làm cho một làn sóng tội phạm dâng cao ở Đức, bất chấp thực tế là nhìn chung, tình trạng tội phạm ở đó đang suy giảm. Có điều là một số sự cố nổi cộm liên quan đến người mới nhập cư, trong đó có các vụ tấn công tình dục tập thể, đã làm công chúng Đức phẫn nộ.

Với Pháp, ngày 29-6, báo Washington Post viết rằng chủ nhân Nhà Trắng đã khuyên Tổng thống Pháp rời Liên minh châu Âu. “Trong một cuộc gặp kín tại Nhà Trắng vào cuối tháng 4-2018, ông Trump đã tranh luận rất sôi nổi với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Có lúc, ông Trump đã hỏi lãnh đạo Pháp: Sao ông không rời EU? và nói thêm rằng nếu Pháp ra khỏi Liên minh châu Âu, ông sẽ tặng cho nước Pháp một hiệp định thương mại song phương với nhiều ưu ái hơn rất nhiều so với EU hiện nay”.

Trong bài “Trump tháo gỡ trật tự thế giới”, tờ The New York Times đưa giả thuyết: Donald Trump có ý đồ đánh phá liên minh Tây phương. Từ các cuộc thượng đỉnh G7 ở Canada, NATO tại Bruxelles và hội nghị Mỹ-Nga tại Phần Lan... Tổng thống Mỹ không bỏ lỡ một cơ hội nào để làm lung lay nền móng của khối EU.

Vấn đề là không ai biết ông Trump tính gì, có chiến lược cao siêu hay chỉ vì tính cách? Nhưng hành động từ hơn một năm nay của ông Donald Trump không khác chi là một kế hoạch mật để làm tan NATO. Cây bút David Leonhardt nêu giả thuyết: Có thể ông Trump thích phá, thích làm ngược lại những tổng thống tiền nhiệm.

Với những gì đang diễn ra, rõ ràng Mỹ không còn là bạn của châu Âu. Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire cảnh báo Washington đang tìm cách “chia rẽ Pháp và Đức” - 2 đầu tàu của EU. Kinh tế gia Jacques Attali khẳng định là đối với Mỹ, châu Âu giờ không còn là đồng minh mà là “con mồi”. Không khoanh tay đứng nhìn Tổng thống Trump muốn làm gì thì làm, lãnh đạo Liên minh châu Âu chấp nhận bắt tay với Trung Quốc và Nhật Bản để đối phó với chính sách thương mại của Mỹ. Thượng đỉnh EU-Trung Quốc mở ra trong 2 ngày 16 và 17-7-2018 tại Bắc Kinh.

Trong buổi làm việc với Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker chủ yếu tập trung vào vế thương mại. Hai bên, một lần nữa khẳng định lập trường bảo vệ mô hình kinh tế mở rộng, bảo vệ trật tự thế giới, trong đó bao hàm cả trật tự thương mại, chống các biện pháp bảo hộ.

Cả châu Âu và Trung Quốc đều trong tầm ngắm của chính sách thương mại Mỹ. Sau 2 ngày làm việc ở Bắc Kinh, lãnh đạo châu Âu sẽ bay sang Tokyo, cùng với Thủ tướng Shinzo Abe ký kết hiệp định thương mại Âu-Nhật.

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.