Với Mỹ - châu Âu liệu có còn là đồng minh?

Chưa bao giờ Mỹ và các đồng minh phương Tây lại rơi vào tình cảnh bi đát như hiện giờ. Ngoài cuộc chiến thương mại công khai đang có nguy cơ leo thang, mỗi bên đang cố tìm cách phá bên kia bằng mọi cách...

Ngày 15-7, Thủ tướng Anh Theresa May tiết lộ rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề nghị với bà là để cho tiến trình nước Anh rời Liên minh châu Âu (Brexit) được thành công, London đừng thương lượng nữa mà phải “kiện Liên minh châu Âu ra tòa”.

Bà May đã tiết lộ như trên trong một chương trình phát thanh mỗi Chủ nhật “The Andrew Marr Show” trên đài BBC. Thủ tướng May trả lời câu hỏi về một tuyên bố của Tổng thống Trump trong cuộc họp báo chung hôm 13-7 vừa qua. Hôm đó, ông Trump cho biết đã đề nghị với Thủ tướng Anh một phương pháp để thực hiện thành công Brexit, nhưng bà Theresa May cho là phương pháp này quá “thô bạo”.

Trong bài trả lời phỏng vấn được đăng trên tờ The Sun hôm 15-7, ông Donald Trump cũng tuyên bố, nếu ở vị trí của Thủ tướng Anh, ông sẽ thương lượng một cách “khác hơn rất nhiều”. Đối với Tổng thống Mỹ, bà Theresa May đã đi theo một con đường không đúng với lá phiếu của cử tri Anh trong cuộc trưng cầu dân ý về Brexit năm 2016.

Việc ông bạn Mỹ chĩa mũi dùi vào kế hoạch Brexit vừa được bà Theresa May công bố khiến quan hệ đặc biệt Mỹ - Anh rơi vào khủng hoảng. Rời thượng đỉnh NATO ở Bruxelles, Tổng thống Trump tuyên bố, ông viếng thăm quê hương của Winston Churchill trong bối cảnh "nước Anh đang khổ tâm" và có ý định gặp riêng Boris Johnson, người vừa từ chức ngoại trưởng do bất đồng với bà May về chính sách Brexit.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn một tờ báo ở London, chủ nhân Nhà Trắng cho rằng, bà May nhượng bộ quá nhiều EU trên hồ sơ Brexit. Vào lúc Vương quốc Anh rời khỏi EU và cần tìm kiếm một điểm tựa về kinh tế, thương mại thì ông Donald Trump đã dội cho London một gáo nước lạnh khi tuyên bố thỏa thuận thương mại song phương Anh - Mỹ coi như bị khai tử vì chính sách Brexit của bà May quá "gần gũi với EU".

Thái độ này trái ngược hoàn toàn so với hồi tháng 11-2016. Ông Donald Trump, sau khi đắc cử Tổng thống Mỹ, từng phấn khởi tuyên bố: London từ bỏ EU, Anh và Mỹ sẽ "rất nhanh chóng" đạt được "một thỏa thuận tuyệt vời" và ông tin tưởng rằng nước Anh sẽ đặt ưu tiên cho quan hệ với Mỹ, hai quốc gia cùng có chủ trương cô lập, sẽ chóng tìm được một ngôn ngữ chung.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk (trái), Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (giữa) và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker tại thượng đỉnh EU - Trung Quốc.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk (trái), Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (giữa) và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker tại thượng đỉnh EU - Trung Quốc.

Theo giới quan sát, từ đó tới nay, ông Donald Trump đã thất vọng về chủ trương "mềm yếu" của bà May với Bruxelles.

Với nước Đức, ông Donald không tiếc lời chỉ trích. Ngày 11-7, trong một bữa ăn sáng với Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg trước khi khai mạc hội nghị thượng đỉnh của NATO, Tổng thống Mỹ nói: "Đức đang bị mắc kẹt ở Nga vì nước này tham gia vào nhiều dự án năng lượng của Nga". "Họ trả hàng tỷ đôla cho Nga để đổi lấy năng lượng và chúng ta phải bảo vệ họ chống lại Nga (...)", ông Trump nói.

"Nước Đức hoàn toàn bị Nga kiểm soát. Họ mua 60% năng lượng từ Nga. Tôi nghĩ rằng đây là một điều rất xấu cho NATO, đáng lý điều này không nên xảy ra", Tổng thống Mỹ lặp lại. Ngoài ra, ông Trump cũng tấn công các thành viên NATO vì họ "không đóng góp các chi phí quân sự cho nhóm, hoặc đóng góp quá ít.

"Chúng tôi bảo vệ Đức, Pháp... Chúng tôi bảo vệ tất cả các nước này" và Hoa Kỳ đã "trả quá nhiều", "Đó là điều không công bằng với người nộp thuế ở Mỹ", ông Trump nói.

Trước đó, trong khi nội bộ nước Đức đang bên bờ vực khủng hoảng về nạn nhập cư, thay vì đứng ngoài, ông Trump lại đổ thêm dầu vào lửa. Ông Trump khi đó đã lặp đi lặp lại rằng chính những người nhập cư đã làm cho một làn sóng tội phạm dâng cao ở Đức, bất chấp thực tế là nhìn chung, tình trạng tội phạm ở đó đang suy giảm. Có điều là một số sự cố nổi cộm liên quan đến người mới nhập cư, trong đó có các vụ tấn công tình dục tập thể, đã làm công chúng Đức phẫn nộ.

Với Pháp, ngày 29-6, báo Washington Post viết rằng chủ nhân Nhà Trắng đã khuyên Tổng thống Pháp rời Liên minh châu Âu. “Trong một cuộc gặp kín tại Nhà Trắng vào cuối tháng 4-2018, ông Trump đã tranh luận rất sôi nổi với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Có lúc, ông Trump đã hỏi lãnh đạo Pháp: Sao ông không rời EU? và nói thêm rằng nếu Pháp ra khỏi Liên minh châu Âu, ông sẽ tặng cho nước Pháp một hiệp định thương mại song phương với nhiều ưu ái hơn rất nhiều so với EU hiện nay”.

Trong bài “Trump tháo gỡ trật tự thế giới”, tờ The New York Times đưa giả thuyết: Donald Trump có ý đồ đánh phá liên minh Tây phương. Từ các cuộc thượng đỉnh G7 ở Canada, NATO tại Bruxelles và hội nghị Mỹ-Nga tại Phần Lan... Tổng thống Mỹ không bỏ lỡ một cơ hội nào để làm lung lay nền móng của khối EU.

Vấn đề là không ai biết ông Trump tính gì, có chiến lược cao siêu hay chỉ vì tính cách? Nhưng hành động từ hơn một năm nay của ông Donald Trump không khác chi là một kế hoạch mật để làm tan NATO. Cây bút David Leonhardt nêu giả thuyết: Có thể ông Trump thích phá, thích làm ngược lại những tổng thống tiền nhiệm.

Với những gì đang diễn ra, rõ ràng Mỹ không còn là bạn của châu Âu. Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire cảnh báo Washington đang tìm cách “chia rẽ Pháp và Đức” - 2 đầu tàu của EU. Kinh tế gia Jacques Attali khẳng định là đối với Mỹ, châu Âu giờ không còn là đồng minh mà là “con mồi”. Không khoanh tay đứng nhìn Tổng thống Trump muốn làm gì thì làm, lãnh đạo Liên minh châu Âu chấp nhận bắt tay với Trung Quốc và Nhật Bản để đối phó với chính sách thương mại của Mỹ. Thượng đỉnh EU-Trung Quốc mở ra trong 2 ngày 16 và 17-7-2018 tại Bắc Kinh.

Trong buổi làm việc với Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker chủ yếu tập trung vào vế thương mại. Hai bên, một lần nữa khẳng định lập trường bảo vệ mô hình kinh tế mở rộng, bảo vệ trật tự thế giới, trong đó bao hàm cả trật tự thương mại, chống các biện pháp bảo hộ.

Cả châu Âu và Trung Quốc đều trong tầm ngắm của chính sách thương mại Mỹ. Sau 2 ngày làm việc ở Bắc Kinh, lãnh đạo châu Âu sẽ bay sang Tokyo, cùng với Thủ tướng Shinzo Abe ký kết hiệp định thương mại Âu-Nhật.

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.