“Vở kịch” đưa ngành thép Mỹ vĩ đại trở lại

Bất chấp sự phản đối quyết liệt trong Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1-3 đã tuyên bố áp mức thuế nhập khẩu mới 25% đối với sản phẩm thép và 10% đối với nhôm.

Tuyên bố đang kích động cuộc chiến tranh thương mại tiềm tàng với các nhà sản xuất lớn trên thế giới ở châu Âu, Bắc Mỹ và Trung Quốc, làm rung chuyển tình hình chính trị nước Mỹ cũng như trật tự kinh tế toàn cầu.

Châm ngòi cuộc chiến thương mại toàn cầu

Tuyên bố trên là sự hậu thuẫn mạnh mẽ của Tổng thống Mỹ đối với thuế quan nhằm giữ vững cam kết trong chiến dịch tranh cử về việc bảo vệ người lao động Mỹ khỏi sự biến động của thương mại toàn cầu. Trên trang cá nhân Twitter, Tổng thống Trump khẳng định, ngành công nghiệp thép và nhôm của Mỹ từ nhiều năm nay chịu thiệt hại nặng nề do có những chính sách thương mại “tồi” và “không công bằng” với các nước khác trên thế giới.

Ông Trump nhắc lại những chỉ trích của mình về chính sách thương mại của Mỹ, nhấn mạnh rằng các nhà lãnh đạo thế giới đã "lợi dụng" nền kinh tế lớn nhất thế giới trong nhiều năm.

Động thái này được cho là phù hợp với chính sách thương mại "Nước Mỹ trên hết" của ông Trump với mục đích bảo vệ các nhà sản xuất trong nước khỏi sự cạnh tranh quyết liệt từ nước ngoài. Đây được xem là bước đi quyết liệt của Tổng thống Trump trong lộ trình đưa ngành thép Mỹ vĩ đại trở lại.

Tổng thống Donald Trump lý giải, hành động này là nhằm giải quyết hiện tượng gian lận trong thị trường. Ông nói thêm: “Chúng ta sẽ khiến các công ty hoạt động tích cực hơn nữa. Nếu bạn có thể đưa ngành thép của Mỹ trở lại như xưa, chúng ta sẽ vô cùng hài lòng. Tôi cho rằng điều này là có thể”.

Ngày 2-3, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Wilbur Ross cho biết, kế hoạch tăng mức áp thuế đối với thép và nhôm nhập khẩu sẽ bao gồm tất cả các đối tác thương mại của Mỹ. Trả lời phỏng vấn kênh truyền hình CNBC, Bộ trưởng Ross cho biết, những gì mà Tổng thống Trump đã công bố vừa qua sẽ không đẩy giá cả leo thang, cũng như nguy cơ các nước đề ra biện pháp trả đũa. Ông nêu rõ bất kỳ đối tác thương mại nào quyết định cắt giảm nhập khẩu từ Mỹ trong các lĩnh vực khác cũng sẽ đều tăng giá và tạo cơ hội cho các nhà xuất khẩu Mỹ.

Trong khi đó, dư luận trong nước và quốc tế tiếp tục bày tỏ quan ngại về kế hoạch áp thuế cao đối với các sản phẩm thép và nhôm nhập khẩu của chính quyền Tổng thống Trump. Trong buổi điều trần trước Quốc hội, tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell cho biết ông không ủng hộ việc sử dụng thuế quan để hỗ trợ những ai bị tổn hại bởi thương mại tự do.

Ông Powell nói: “Cách giải quyết bằng thuế quan không phải giải pháp tốt nhất. Giải pháp tốt nhất là thỏa thuận trực tiếp với những ai bị ảnh hưởng, hơn là phải dựa vào thuế quan”.

Thủ tướng Canada Justin Trudeau cũng chỉ trích kế hoạch của Tổng thống Mỹ là "hoàn toàn không thể chấp nhận", đồng thời cảnh báo nguy cơ chia rẽ kinh tế "nghiêm trọng và đáng kể" đối với cả Mỹ và Canada. Bộ trưởng Kinh tế và Năng lượng Đức Brigitte Zypries cũng đã lên tiếng phản đối mức thuế đánh vào các sản phẩm thép nhập khẩu. Theo bà, việc nhập khẩu thép từ châu Âu hay Đức không thể đe dọa an ninh quốc gia của Mỹ. Bởi vậy, không có bất kỳ căn cứ nào để Mỹ đưa ra biện pháp đơn phương này.

Trong khi đó, Giám đốc Điều hành Trung tâm Thương mại quốc tế (ITC) Arancha Gonzalez bày tỏ quan ngại về nguy cơ xảy ra một cuộc chiến thương mại sau khi Mỹ nâng thuế nhập khẩu đối với các mặt hàng thép và nhôm. Bà Gonzalez cảnh báo chiến tranh thương mại là cuộc chiến mà không ai giành chiến thắng. Chung tâm lý lo ngại, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo kế hoạch tăng thuế của Mỹ có thể đe dọa các nền kinh tế Mỹ nói riêng và thế giới nói chung...

Tuyên bố của Tổng thống Mỹ có thể châm ngòi một cuộc chiến thương mại trên quy mô toàn cầu. Ảnh: USA Weekly.
Tuyên bố của Tổng thống Mỹ có thể châm ngòi một cuộc chiến thương mại trên quy mô toàn cầu. Ảnh: USA Weekly.

Câu hỏi đặt ra Mỹ đang muốn nhắm trực tiếp vào nền kinh tế nào? Phải chăng là mũi tên bắn vào 2 đối thủ cạnh tranh mạnh nhất là Trung Quốc và châu Âu? Bởi ai cũng biết rất rõ, phần lớn sản phẩm nhôm, thép nhập khẩu của Mỹ đến từ Trung Quốc.

Chưa hết, ngày 5-3, giới phân tích càng thêm lo ngại khi Tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ đánh thuế nhập khẩu đối với xe hơi từ Liên minh châu Âu (EU). Những quyết định của Tổng thống Mỹ đang thực sự làm leo thang cuộc chiến thương mại toàn cầu, gia tăng nguy cơ xảy ra một cuộc chiến tranh thương mại giữa Mỹ và các nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Đợi... tới lúc hạ màn

Trước nguy cơ trên, Cơ quan Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) đã cảnh báo tình trạng rút vốn ồ ạt có thể diễn ra do kế hoạch cải cách thuế của Mỹ. Song, có nhiều ý kiến khác lại cho rằng, tất cả đều chỉ là một màn kịch trong đó “diễn viên chính” đang được hỗ trợ rất đắc lực bởi những diễn viên phụ rất am hiểu luật chơi là các nền kinh tế lớn khác. Mọi thứ, nếu phân tích sâu hơn, thì có vẻ như chỉ là một sự hù dọa của Tổng thống Mỹ.

Theo đó, những lời đe dọa về việc sẽ tăng mức áp thuế đối với các mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu vào thị trường Mỹ của Tổng thống Donald Trump đang khiến cả thế giới bất an. Những dòng tweet mang tính bảo hộ và khiêu khích các nước cho thấy Mỹ đã sẵn sàng cho một cuộc chiến tranh thương mại của ông Trump lại càng như đổ thêm dầu vào lửa, khi Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU), Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc đã lên tiếng chỉ trích khá dữ dội.

Thoạt nhìn, những kế hoạch tăng mức áp thuế mới lên các mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu của Tổng thống Donald Trump hiện nay rất giống với điều mà một người tiền nhiệm của ông là Tổng thống George W. Bush đã làm trước đây. Tổng thống Bush cũng đã tăng mức áp thuế nhập khẩu thép trong năm thứ hai nhậm chức của mình.

Và một trong những lý do khiến ông Trump xem xét kế hoạch tăng thuế nhập khẩu thép và nhôm hiện nay là để thực hiện lời hứa trong chiến dịch tranh cử của mình hồi năm 2016. Vì vậy, có thể thấy về lý thuyết những lời đe dọa tăng thuế nhập khẩu thép và nhôm, cũng như về một cuộc chiến tranh thương mại của Tổng thống Trump chỉ là một bước đi mang tính nước đôi nhằm đổi lấy các quyền lợi khác cho kinh tế Mỹ.

Bức màn sẽ hạ xuống khi Tổng thống Trump có thời hạn đến ngày 11-4 để giải quyết hồ sơ thép và đến ngày 19-4 về hồ sơ nhập khẩu nhôm.

Nguyễn Hòa

Các tin khác

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.