Viễn Đông Nga: Mòn mỏi mong “trái ngọt” từ đầu tư Trung Quốc

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhiều lần gọi việc thúc đẩy phát triển kinh tế ở vùng Viễn Đông của Nga là “ưu tiên quốc gia của toàn thế kỷ 21”. Và trong phần lớn thập niên qua, ông đã tìm cách tranh thủ sự giúp đỡ của Trung Quốc.

Tuy nhiên, các chuyên gia nói rằng những nỗ lực của Điện Kremlin nhằm thu hút đầu tư và thương mại lớn hơn của Trung Quốc đến khu vực xa xôi này đã thất bại. Nhiều dự án đầu tư được hứa hẹn của Trung Quốc ở Viễn Đông vẫn chỉ nằm trên giấy tờ. Trong khi đó, đại dịch COVID-19 đã làm gián đoạn quan hệ thương mại giữa hai bên.

Viễn Đông Nga: Mòn mỏi mong “trái ngọt” từ đầu tư Trung Quốc -0
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin tham dự Diễn đàn Kinh tế Phương Đông ở Vladivostok, Nga (tháng 9-2018).

Vùng Viễn Đông của Nga lẽ ra sẽ trở thành một trong những khu vực hưởng lợi lớn nhất từ quan hệ đối tác đang phát triển giữa Moscow và Bắc Kinh. Khu vực rộng lớn này có đường biên giới dài 4.000 km với Trung Quốc và ngập tràn các nguồn tài nguyên thiên nhiên như khí đốt tự nhiên, than đá, vàng, kim cương, gỗ và hải sản. Kể từ khi tuyến đường sắt xuyên Siberia được xây dựng vào cuối thế kỷ 19, Viễn Đông cũng trở thành một trung tâm trung chuyển chính cho hàng hóa đi lại giữa châu Âu và châu Á.

Tuy nhiên, bất luận những lợi thế này, trong những thập niên sau khi Liên Xô sụp đổ, khu vực này đã trải qua một đợt di dân do kinh tế trì trệ. Tổng thống Putin đã cam kết hồi sinh “vận mệnh” của vùng Viễn Đông, một phần nhờ sự trợ giúp của đầu tư thương mại và đầu tư lớn hơn từ Trung Quốc. Trong một bài viết trước khi quay trở lại vị trí Tổng thống Nga vào năm 2012, ông Putin tuyên bố khu vực này phải đón được “luồng gió Trung Quốc” trên cánh buồm kinh tế của mình.

Kể từ đó, Điện Kremlin đã thiết lập hơn một chục “khu vực phát triển ưu tiên” ở Viễn Đông. Các khu này tìm cách lôi kéo các nhà đầu tư nước ngoài thành lập các cơ sở sản xuất trong khu vực bằng cách cung cấp cho họ mức thuế ưu đãi và chi phí tiện ích thấp hơn.

Ngoài ra, vào năm 2018, trong chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới cảng Vladivostok của Viễn Đông, Nga và Trung Quốc đã ký một lộ trình hợp tác 6 năm ở Viễn Đông. Tài liệu đã cung cấp cho Trung Quốc một danh sách các dự án đầu tư được khuyến nghị trong các lĩnh vực như nông nghiệp, du lịch và cơ sở hạ tầng giao thông.

Điện Kremlin cũng đã theo đuổi một loạt các dự án năng lượng lớn với Trung Quốc ở Viễn Đông. Vào tháng 12-2019, Nga khởi động đường ống dẫn khí đốt tự nhiên Power of Siberia trị giá 55 tỷ USD đến Trung Quốc. Dự án đại diện cho đường ống dẫn khí đốt đầu tiên giữa hai nước và là một phần của hợp đồng trị giá 400 tỷ USD được ký năm 2014 để cung cấp khí đốt cho Trung Quốc trong 30 năm. Trong khi đó, tại thị trấn Svobodny, các tập đoàn năng lượng khổng lồ của Nga đã bắt đầu xây dựng khu phức hợp sản xuất polyme lớn nhất thế giới và gần đây đã mở một trong những nhà máy xử lý khí đốt lớn nhất thế giới. Các cơ sở này nhằm cung cấp cho thị trường Trung Quốc các thành phần nhựa và khí thiên nhiên tinh chế.

Một ưu tiên khác là cải thiện cơ sở hạ tầng trên biên giới chung của họ. Vào năm 2019, Nga và Trung Quốc đã hoàn thành việc xây dựng một cây cầu dài 1.080m bắc qua sông Amur, nối hai thành phố Blagoveshchensk và Hắc Hà. Hai nước mới đây đã hoàn thành xây dựng một dự án lớn khác trên sông Amur: một cây cầu đường sắt dài 2.200m giữa vùng Nizhneleninskoye và huyện Đồng Giang thuộc tỉnh Hắc Long Giang. Mặc dù việc khai trương hai cây cầu đã bị trì hoãn do đại dịch nhưng chúng được kỳ vọng sẽ cho phép thêm 25 triệu tấn hàng hóa qua biên giới Nga-Trung mỗi năm.

Tuy nhiên, gần một thập niên sau khi ông Putin kêu gọi vùng Viễn Đông hướng tới hợp tác với Trung Quốc, có rất ít dấu hiệu cho thấy sự đột phá trong khu vực này.

Denis Suslov, một nhà kinh tế tại Chi nhánh Viễn Đông của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cho biết hầu hết các dự án đầu tư của Trung Quốc vào khu vực này chỉ tồn tại trên giấy. Suslov giải thích rằng nhiều công ty Trung Quốc không muốn đầu tư vào Viễn Đông do cơ sở hạ tầng giao thông kém của khu vực và điều kiện khí hậu khó khăn, điều làm tăng thêm chi phí đáng kể cho bất kỳ dự án nào. Ngoài ra, quy mô dân số nhỏ của Viễn Đông có nghĩa là việc thành lập các nhà máy sản xuất hàng hóa cho thị trường địa phương là không có lợi.

Đại dịch COVID-19 đã làm dấy lên những rào cản mới giữa Viễn Đông và Trung Quốc. Kể từ khi Nga đóng cửa biên giới với Trung Quốc vào cuối tháng 1-2020, việc đi lại giữa các doanh nhân và khách du lịch giữa hai nước láng giềng đã ngừng lại. Đồng thời, các công ty Viễn Đông đã bị buộc phải giao tất cả hàng hóa của họ đến Trung Quốc thông qua các container đóng kín để tuân thủ các hạn chế dịch tễ của Bắc Kinh.

Yêu cầu này đã tạo ra những rào cản đáng kể về mặt hậu cần cho các công ty trong khu vực. Vasily Chervenetsky, giám đốc hậu cần của Soya ANK, một nhà xuất khẩu đậu nành Viễn Đông, cho biết tuyến đường sắt xuyên Siberia đã trở nên quá tải với các chuyến hàng than, dầu và khí đốt đến mức đầu năm nay công ty của ông đã phải đợi cả tuần mới có thể nhận hàng hóa.

Tuy nhiên, việc vượt qua những trở ngại dịch tễ học có thể còn dễ dàng hơn những trở ngại về chính trị. Artyom Lukin, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Liên bang Viễn Đông, nói rằng không giống như nhiều đối tác của Bắc Kinh trong Sáng kiến Vành đai và Con đường, Nga không sẵn sàng hy sinh chủ quyền của mình để đổi lấy đầu tư lớn hơn của Trung Quốc ở Viễn Đông.

Ông nói: “Cho đến nay, Moscow vẫn miễn cưỡng cho phép các nhà đầu tư nước ngoài, bao gồm cả Trung Quốc, giành quyền kiểm soát đối với một số tài nguyên chiến lược hoặc cơ sở hạ tầng như cảng, do lo ngại về an ninh quốc gia và mong muốn để dành quyền sở hữu tài sản quý giá nhất của Nga cho các công ty Nga. Tuy nhiên, điều đó có thể thay đổi nếu tình hình kinh tế của Nga bị ảnh hưởng nghiêm trọng”.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.