Vì sao vũ khí mạng của Mỹ "vô hại" với IS?

Từ trước đến giờ, các vũ khí công nghệ mạng của Mỹ luôn rất lợi hại và từng tấn công hiệu quả các lò phản ứng hạt nhân của Iran và CHDCND Triều tiên. Thế nhưng, trong cuộc chiến chống IS, loại vũ khí lợi hại này bỗng trở nên "vô hại" một cách lạ thường, mang lại những kết quả đáng thất vọng.

Đó cũng là lý do vì sao Mỹ và phương Tây đã không ngăn chặn được IS tuyển mộ chiến binh qua mạng Internet.

Đã hơn một năm kể từ khi Lầu Năm Góc tuyên bố mở một chiến tuyến mới chống Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), đã chỉ đạo Bộ Chỉ huy chiến tranh mạng (thành lập được hơn 6 năm) tiến hành các cuộc tấn công mạng máy tính. Nhiệm vụ của đơn vị này là kiềm chế IS trong việc phát tán các thông tin, thu hút chiến binh mới, trả lương cho chiến binh và lan truyền mệnh lệnh khủng bố từ các chỉ huy.

Hơn một năm sau tuyên bố đó, IS vẫn tiếp tục thực hiện được những cuộc tấn công bằng mệnh lệnh điều khiển từ xa. Những vụ tấn công mới nhất ở Anh và Iran do IS tự nhận trách nhiệm tiến hành đã cho người ta thấy một thực tế rằng các nỗ lực chiêu mộ chiến binh và các đầu mối thông tin tái xuất hiện cũng mau chóng như lúc chúng bị dẹp.

Thất bại trong cuộc chiến chống IS trên Internet là nguyên nhân chính khiến Giám đốc NSA Michael Rogers bị Tổng thống Obama sa thải.
Thất bại trong cuộc chiến chống IS trên Internet là nguyên nhân chính khiến Giám đốc NSA Michael Rogers bị Tổng thống Obama sa thải.

Điều này buộc các quan chức tình báo Mỹ tính toán lại rằng các kỹ thuật chiến tranh mạng, vốn được thiết kế để chống lại các mục tiêu cố định như các lò hạt nhân của Iran, phải được thiết kế lại phù hợp với cuộc chiến chống các nhóm khủng bố tinh ranh, sành sỏi trong việc sử dụng mạng Internet làm vũ khí chiến tranh.

Chiến thuật và lịch trình hoạt động của IS đã gây nhiều khó khăn cho công tác chiến tranh mạng của Mỹ. Các chiến binh IS đã sử dụng máy tính và mạng xã hội không phải để phát triển hay triển khai các hệ thống vũ khí mà để chiêu mộ, huy động tài chính và điều phối các vụ tấn công trong tương lai. Những hoạt động như thế không bó buộc ở một nơi cố định như các cơ sở hạt nhân của Iran mà phân bố khắp nơi trên thế giới. Các chiến binh IS còn có khả năng lợi dụng các công nghệ mã hóa khá tiên tiến, chi phí thấp để phục vụ cho hoạt động khủng bố.

Chẳng hạn, giới chức tình báo cho rằng các chiến binh IS đã biết cách lợi dụng hệ thống tin nhắn Telegram do người Đức sáng chế như một phương tiện an toàn để nhắn tin cho nhau.

Chiến dịch tấn công mạng chống IS phức tạp nhất của Mỹ nhằm phá hoại các video và thông tin tuyên truyền trực tuyến của IS đã được triển khai từ tháng 11-2016. Chiến dịch mang tên Glowing Symphony (Bản giao hưởng rực lửa), trong đó NSA và Bộ Chỉ huy chiến tranh mạng (USCC) đã thu thập được mật khẩu của một số tài khoản quản trị của IS và sử dụng chúng để chặn các chiến binh và xóa các nội dung tuyên truyền trên mạng. Lúc đầu, hoạt động này tỏ ra thành công vì đã làm biến mất các video của IS quay lại cảnh chiến trường.

Bên trong Bộ Chỉ huy chiến tranh mạng chống IS của Mỹ.
Bên trong Bộ Chỉ huy chiến tranh mạng chống IS của Mỹ.

Nhưng các kết quả chỉ mang tính tạm thời. Theo tờ báo Washington Post, giới chức an ninh mạng Mỹ sau đó phát hiện rằng các dữ liệu bị xóa không những đã được phục hồi mà còn được di chuyển sang các máy chủ mới.

Vụ đó không có gì lạ đối với các chuyên gia chiến tranh mạng kỳ cựu, vì họ biết rõ rằng các vũ khí chiến tranh mạng có thể phát huy hiệu quả nhanh chóng, nhưng không phải là giải pháp lâu bền. Chiến dịch mang tên Thế vận hội (Olympic Games) tấn công vào cơ sở hạt nhân Natanz của Iran diễn ra thời Tổng thống George W. Bush, phá hủy khoảng 1.000 thiết bị ly tâm và làm cho chương trình nghiên cứu hạt nhân của Iran bị chậm lại khoảng một năm.

Nhưng vụ tấn công đó cũng đồng thời tạo ra "khoảng trống" cho đàm phán ngoại giao dẫn đến thỏa thuận hạt nhân Mỹ-Iran. Còn các cuộc tấn công vào chương trình nghiên cứu chế tạo tên lửa của CHDCND Triều Tiên, cũng bắt đầu dưới thời Tổng thống W. Bush, được Tổng thống Barack Obama tăng tốc vào năm 2014 dẫn đến một loạt vụ thử tên lửa thất bại của Triều Tiên. Nhưng gần đây, người ta phát hiện ra CHDCND Triều Tiên đang ngày càng trở nên nguy hiểm hơn.

Những hạn chế của chiến dịch Glowing Symphony đồng thời cũng là thách thức lớn đối với chính phủ Mỹ trong cuộc chiến tranh mạng chống IS. Cuộc tấn công Glowing Symphony đã buộc các chiến binh IS phải chuyển sang sử dụng các hình thức thông itn kém an toàn hơn, khiến chúng càng dễ bị tấn công hơn.

Nhưng, bởi vì các chiến binh IS rất cơ động, và các thiết bị của chúng cũng không quá phức tạp, nên việc xây dựng lại kênh thông tin liên lạc mới và đổ dữ liệu lên các máy chủ mới không quá khó đối với chúng. Một số dữ liệu còn được mã hóa và lưu trữ trên công nghệ đám mây và có thể tải xuống ở một nơi khác.

Những kết quả kém cỏi trong cuộc chiến chống IS trên mạng Internet là một yếu tố quan trọng khiến Tổng thống Obama quyết định sa thải Giám đốc NSA Michael Rogers và Chỉ huy trưởng USCC. Chính phủ Mỹ đánh giá nhược điểm lớn nhất của NSA và USCC chính là quá chú trọng vào tình báo truyền thống và các hoạt động phức tạp sử dụng mạng Internet để phá hoại cơ sở vật chất của Iran và CHDCND Triều Tiên mà bỏ quên một chiến tuyến mới chống kẻ thù nguy hiểm thường trực là IS.

Bộ trưởng Quốc phòng khi đó là Ashton Carter đã vài lần thân chinh đến tổng hành dinh NSA ở Fort Meade, bang Maryland, để bày tỏ sự không hài lòng với hiệu quả kém cỏi của các chiến dịch chống IS trên không gian ảo.

Một năm sau khi chính quyền Mỹ xây dựng lực lượng phối hợp giữa chuyên gia mạng Internet và các đơn vị quân đội truyền thống để chống IS, hoạt động tuyên truyền của IS trên mạng Internet vẫn còn nguyên, thậm chí mở rộng hơn, ra khắp thế giới, mà Đông Nam Á đang là điểm nóng. Đó là vì vấn đề cơ bản nhất của cuộc chiến chống IS vẫn còn, chừng nào chính quyền Mỹ và các nước chưa tiêu diệt được các ổ nhóm cơ động của IS.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.