Vì sao tội phạm hay nhắm đến các Phòng giao dịch?

• Thủ phạm gây ra vụ cướp ngân hàng ở Vĩnh Long đã tự sát1
• Xác định danh tính nghi phạm vụ cướp ngân hàng tại Vĩnh Long

Từ hình ảnh camera, vụ cướp diễn ra khoảng 3 phút đồng hồ, thủ phạm cầm súng (chưa rõ súng thật hay giả - PV) khống chế các nhân viên, cướp 207 triệu đồng, rồi lấy xe tay ga tẩu thoát.

Cơ quan điều tra tìm thấy trang phục, chiếc túi xách, mũ bảo hiểm, bao tay, giày thể thao của nghi phạm được vứt rải rác, từ xã Hòa Phú (Long Hồ) đến xã Tân Lộc (huyện Tam Bình), cách hiện trường vụ cướp khoảng 10 km.

Cơ quan điều tra tiến hành công tác khám nghiệm.

Cướp có súng giữa ban ngày

Quá trình điều tra ban đầu xác định, khoảng 15h20 ngày 27-9, phòng giao dịch tại Khu Công nghiệp Hòa Phú đang tiến hành giao dịch với khách hàng thì nghi phạm lạ mặt, đeo khẩu trang kín mặt đẩy cửa bước vào, móc súng khống chế bảo vệ. Lúc này, bên trong phòng giao dịch có 9 người, gồm: 3 khách hàng đang giao dịch, 6 nhân viên (2 nhân viên nữ, 3 nhân viên nam và 1 một bảo vệ) bị tên cướp khống chế, dồn vào một góc.

Nghi phạm ném cặp xách về phía nữ nhân viên, buộc gom tiền bỏ vào trong. Nhanh chóng, nghi phạm tay trái cầm súng, tay phải cầm túi xách bước ra khỏi phòng giao dịch, lấy xe máy tẩu thoát ra hướng QL1, về hướng Cần Thơ. Tên cướp vừa đi khỏi, nhân viên ngân hàng mới chạy ra ngoài quan sát và sau đó gọi điện thoại trình báo Cơ quan công an.

Vụ cướp diễn ra trong vài phút, những người dân sống xung quanh phòng giao dịch cũng không hề hay biết, cho đến khi lực lượng công an đến hiện trường thì mới hay vừa xảy ra vụ cướp ngân hàng.

Trong chiều 27-9, trực tiếp Đại tá Phạm Văn Ngân, Phó Giám đốc - Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Vĩnh Long cùng với lực lượng nghiệp vụ phong tỏa hiện trường, tiến hành công tác khám nghiệm. Qua kiểm đếm của ngân hàng, số tiền bị cướp là 207 triệu đồng.

Công an Vĩnh Long cũng thông tin về vụ cướp cho công an các tỉnh, thành lân cận đón lõng, theo các hướng nghi phạm có thể tẩu thoát. Đại tá Phạm Văn Ngân đã chủ trì cuộc họp, phân tích, đánh giá về vụ cướp và tiến hành các bước điều tra. Quá trình trích xuất, 3 camera của ngân hàng đã ghi lại toàn bộ diễn biến của vụ cướp, từ lúc nghi phạm chạy xe máy vào dựng trước cửa phòng giao dịch, bước vào trong khống chế bảo vệ, nhân viên buộc gom tiền vào túi xách và ôm tiền tẩu thoát.

Anh Trầm Bá Thịnh (35 tuổi), nhân viên bảo vệ ngân hàng kể lại: thời điểm xảy ra vụ cướp, anh đang ngồi cạnh chiếc bàn ngay cửa ra vào. Lúc nhìn thấy nghi phạm bước vào, trên người còn đội mũ bảo hiểm, đeo khẩu trang thì anh vẫn nghĩ là khách hàng đến giao dịch và toan đứng dậy mở cửa. Tên cướp đẩy cửa bước vào, tay trái móc súng chĩa vào mặt anh Thịnh, rồi hất về phía các nhân viên và khách đang giao dịch.

“Lần đầu tiên nó chĩa súng vào mặt thì em không có sợ. Nhưng lần thứ hai, nó chĩa súng rồi lên cò cái rốp, nạt lớn “đi vào trong”. Lúc đó, ai cũng hoảng sợ, vì súng đã lên cò”, anh Thịnh kể lại phút đối mặt với tên cướp.

Hiện trường xảy ra vụ cướp và nhân viên bảo vệ kể lại phút đối mặt với họng súng tên cướp (ảnh nhỏ).

Theo lời nhân viên bảo vệ, khi đó, tên cướp chĩa súng về phía những người đang có mặt, yêu cầu tất cả mọi người giơ tay lên và không được sử dụng điện thoại rồi dồn tất cả vào trong góc. Sau đó, tên cướp ném túi xách về phía 2 nhân viên nữ và ra lệnh: “Gom tiền bỏ vào trong”.

Nhân viên gom tiền trong hộc bàn xong, tên cướp tiếp tục yêu cầu phải mở két sắt lấy tiền cho tiếp vào. Các nhân viên gom xong, tên cướp hỏi dồn: “Gom hết tiền chưa?” và yêu cầu mở kho của phòng giao dịch. Lúc này, nhân viên nhanh trí viện cớ lãnh đạo đi công tác nên không có chìa khóa. Tên cướp nhanh chóng giằng lấy túi xách, tay trái cầm súng và bước ra ngoài lấy xe tẩu thoát.

“Lúc đó, trời còn đang nắng nên rất ít người. Tên cướp đi rồi, mọi người cũng không có la gì hết, vì rất vắng người. 3 người khách chờ giải ngân cũng chưa được giải ngân thì xảy ra cướp”, anh Thịnh nói tiếp.

Ghi nhận của phóng viên, vị trí phòng giao dịch xảy ra vụ cướp nằm trên đường song hành với QL1, trước cổng khu Công nghiệp Hòa Phú. Đây là đường nội bộ, tương đối vắng người và ít phương tiện qua lại. Khi xảy ra vụ cướp, kế bên có công trình xây dựng dân dụng nhà nghỉ và có một toán thợ xây đang làm việc nhưng cũng không ai hay biết. Chủ quán cơm, bán nước phía đối diện với phòng giao dịch cũng không hề hay biết xảy ra vụ cướp cho đến khi lực lượng công an đến hiện trường.

Từ hình ảnh camera cho thấy, thủ phạm có khả năng là người thuận tay trái (tay cầm súng), liên tục chĩa về phía nhân viên để dọa nạt, khống chế. Công an Vĩnh Long cũng phát đi thông báo, hình ảnh trích xuất từ camrera để người dân nhận diện thủ phạm. Thủ phạm cao khoảng 1m65, trên 30 tuổi, dáng mập, mặc áo thun sọc, quần kaki, chân đi giày thể thao, đội nón bảo hiểm màu đỏ, đeo găng tay, bịt khẩu trang kín và đi xe tay ga hiệu AirBlade màu xám trắng.

Hình ảnh thủ phạm gây án và tang vật thu giữ (ảnh nhỏ).

Những manh mối đầu tiên

Theo Đại tá Phạm Văn Ngân, khi gây án thủ phạm đã che chắn rất kỹ và sử dụng xe tay ga không biển số và đã lên trước kế hoạch để đối phó lực lượng truy bắt một cách tinh vi. Với sự hỗ trợ của tổ công tác Cục Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Vĩnh Long đã huy động toàn lực lượng và thông báo đến công an các địa phương lân cận truy bắt đối tượng.

Công an tỉnh Vĩnh Long cũng công bố 3 đoạn clip ghi lại cảnh thủ phạm gây án, đặc điểm nhận dạng và phát động phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, kêu gọi người dân tố giác, cung cấp thông tin về nghi phạm, truy bắt thủ phạm cướp ngân hàng.

Khu công nghiệp hòa Phú.

Đến sáng 28-9, Công an tỉnh Vĩnh Long nhận được tin báo của người dân tại ấp 2 (xã Tân Lộc, huyện Tam Bình) về việc có người dân nhìn thấy một thanh niên đội mũ bảo hiểm màu đỏ, chạy xe AirBlade. Theo lời kể của người này, nam thanh niên trên mở túi xách lấy tiền bỏ trong cốp xe. Sau đó bỏ túi xách và nón bảo hiểm tại bãi đất trống và tẩu thoát về hướng TP Cần Thơ.

Cơ quan Công an cũng đã xác minh và khẳng định những tang vật trên của thủ phạm gây ra vụ cướp ngân hàng đã vứt bỏ. Đại tá Phạm Văn Ngân thông tin, sau khi khám nghiệm, cơ quan điều tra xác định đây là những manh mối quý giá đầu tiên về chân dung nghi phạm. Đồng thời khẩn trương rà soát, sàng lọc các đối tượng nghi vấn, truy bắt thủ phạm.

Cơ quan điều tra đã trích xuất hình ảnh camera của người dân, dấu vết nghi vấn tên cướp tẩu thoát và thu được nhiều kết quả quan trọng, bước đầu dựng lên chân dung và hành trình trốn chạy của tên cướp. Theo nhận định ban đầu, sau khi gây ra vụ cướp, nghi phạm lên xe tay ga tẩu thoát về hướng chợ Phước Yên. Sau đó, lại vòng qua xã Phú Quới ra QL1, di chuyển về hướng TP Cần Thơ.

Trên đường đi đến quán karaoke 68 tại ấp Phú Hưng (xã Hòa Phú, huyện Long Hồ), nghi phạm vứt bỏ đôi giày, găng tay rồi tiếp tục tẩu thoát về hướng ấp 2 (xã Tân Lộc, huyện Tam Bình), vứt bỏ cặp xách màu đen, nón bảo hiểm màu đỏ sọc đen. Sau đó, nghi phạm thay đổi trang phục, gắn lại biển số xe, đội nón bảo hiểm màu trắng, mặc áo sơ-mi trắng ngắn tay và tiếp tục tẩu thoát. Camera của người dân ghi lại hình ảnh này vào khoảng 15h44, tức khoảng 20 phút sau khi gây ra vụ cướp.

Vì sao các phòng giao dịch hay bị cướp?

Thông tin các vụ cướp ngân hàng có vũ khí luôn khiến người dân hoang mang. Trước khi xảy ra vụ cướp tại phòng giao dịch ngân hàng ở Khu công nghiệp Hòa Phú, vào tháng 4-2017, tại phòng giao dịch của một ngân hàng khác ở Duyên Hải cũng xảy ra vụ cướp có vũ khí, khống chế 6 nhân viên, 1 một bảo vệ cướp 1,6 tỷ đồng và 35.900 USD.

Sau 10 ngày điều tra, thủ phạm được xác định là Lê Lâm Hưng (29 tuổi, ngụ tỉnh Quảng Ninh), kỹ sư điện làm việc tại Ban quản lý Nhà máy nhiệt điện 3 đóng tại Duyên Hải. Vì cờ bạc, nợ nần, Hưng đã lên kế hoạch cả tháng trời, chuẩn bị súng, áo khoác, găng tay để gây án.

Thiếu tướng Hồ Sỹ Tiến, Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) nhìn nhận: thời gian qua, trên cả nước đã xảy ra nhiều vụ án cướp ngân hàng nghiêm trọng. Qua điều tra, các đối tượng phạm tội đều do cờ bạc, cá độ dẫn đến nợ nần đi cướp lấy tiền trả nợ.

Vụ cướp ngân hàng ở Huế, đối tượng phạm tội là do nợ nần từ cá độ bóng đá, sa lưới sau 11 ngày gây án. Vụ ở Trà Vinh cũng vậy, hung thủ sa lưới sau 10 ngày gây án. Các đối tượng trước khi hành động đều đã có kế hoạch, phân tích, ra tay rất manh động và nghiên cứu hướng tẩu thoát nhanh chóng...

Một chuyên gia nghiên cứu tội phạm học và điều tra tội phạm trả lời báo chí đã phân tích, các vụ cướp xảy ra tại các phòng giao dịch ở thị trấn, huyện lỵ thường ít khách hàng giao dịch, công tác bảo vệ thường có tâm lý chủ quan, lực lượng bảo vệ, cách thức xử lý tình huống bất ngờ chưa được quan tâm đúng mức. Đối tượng gây án sẽ quan sát, nghiên cứu về quy luật hoạt động, địa hình, giờ mở cửa, giờ đóng cửa, công tác bảo vệ, hướng tẩu thoát để tiếp cận và gây án...

Tại phiên tòa xét xử bị cáo Lê Lâm Hưng vào ngày 21-9 vừa qua, đại diện VKSND tỉnh Trà Vinh nhận định: “Cướp ngân hàng lâu nay thường được thể hiện sinh động qua các bộ phim và nhiều người vẫn nghĩ rằng chỉ diễn ra ở một đất nước xa xôi nào đó. Hiện tại ở Việt Nam, tội phạm ngân hàng liên tiếp xảy ra những vụ việc mất tiền trong tài khoản, cướp ngân hàng đã gây hoang mang trong dư luận.

Theo vị kiểm sát viên này, công tác phòng ngừa của phòng giao dịch ngân hàng nói chung còn thiếu chặt chẽ. Nhân viên bảo vệ không được đào tạo nghiệp vụ một cách bài bản, phản ứng không kịp thời trước các tình huống bất ngờ xảy ra nên thường bị động hoặc bất lực trước kẻ cướp. Các phòng giao dịch ngân hàng hiện nay đều lắp đặt hệ thống camera an ninh. Tuy nhiên, khi xảy ra cướp, hệ thống này chỉ có tác dụng trích xuất hình ảnh, truy tìm thủ phạm. Cách làm này hạn chế hiệu quả của hệ thống camera an ninh.

“Ngân hàng cần bố trí một người túc trực tại một khu vực riêng, chuyên giám sát các góc quay camera an ninh để kịp thời phát hiện các đối tượng có biểu hiện nghi vấn vào ngân hàng. Khi xảy ra cướp thì kịp thời báo động từ xa cho lực lượng bảo vệ và lực lượng công an sở tại để có phương án ngăn chặn, xử lý kịp thời”, kiểm sát viên này nói.