Vết rạn nứt giữa Mỹ và đồng minh Trung Đông

Những thông điệp gửi đến Washington từ các đồng minh cũ ở Vịnh Ba Tư là rõ ràng và gợi ý mạnh mẽ rằng thời kỳ bá quyền của Mỹ đã qua. Nếu có điều gì đáng để nhắc tới từ cuộc chiến ở Ukraine đối với thế giới Arab thì đó là vị thế và ảnh hưởng của Mỹ ở Tây Á đang bị giảm sút. Washington đang đánh mất nhiều đồng minh truyền thống của mình trong khu vực, đặc biệt là ở Vịnh Ba Tư, và xu hướng này có vẻ sẽ tăng tốc.

4 xu hướng gần đây minh chứng cho điều này. Đầu tiên, có thể xem xét đến chuyến thăm của Tổng thống Syria Bashar al-Assad tới Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vào ngày 25-3. Sự chào đón nồng nhiệt mà các nhà lãnh đạo UAE dành cho Tổng thống Syria là “một cái tát” vào mặt chính quyền Mỹ, đối với những phản đối mà Whasington đã nêu ra đối với chuyến thăm của ông al-Assad tới UAE và các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhằm lật đổ Chính phủ Syria trước đây.

Vết rạn nứt giữa Mỹ và đồng minh Trung Đông -0
Tổng thống Syria Bashar Al-Assad gặp Thái tử Abu Dhabi Sheikh Mohammed bin Zayed al-Nahyan tại Abu Dhabi, UAEa.

Thứ hai, cần lưu ý đến sự thờ ơ ngày càng tăng của Saudi Arabia và UAE, hai nhà sản xuất dầu lớn nhất của OPEC với vai trò bá chủ của Mỹ. Đáng chú ý nhất là việc họ từ chối lời kêu gọi của Tổng thống Mỹ Joe Biden về việc tăng sản lượng dầu để hạ giá và thêm nguồn cung, hỗ trợ các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với nhập khẩu dầu và khí đốt của Nga.

Thứ ba, chuyến thăm thất bại của Thủ tướng Anh Boris Johnson thay mặt cho Washington tới Abu Dhabi và Riyadh, nơi ông đưa ra những lời đe dọa với cả hai nước nếu họ không tuân theo đường lối của phương Tây đối với Ukraine, tham gia vào việc áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế chống lại Nga hoặc phá vỡ các thỏa thuận sản xuất dầu của họ với Moscow thì sẽ phải nhận hậu quả, đều bị phớt lờ.

Thứ tư, đó là việc Saudi Arabia mời Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm chính thức và việc Riyadh nhận tiền bán dầu của mình cho Bắc Kinh bằng đồng nhân dân tệ. Điều này báo hiệu rằng vương quốc này và có thể là các quốc gia Vùng Vịnh khác có thể sẵn sàng tham gia vào hệ thống tài chính toàn cầu mới mà Nga và Trung Quốc đang phát triển như một giải pháp thay thế cho hệ thống của phương Tây.

Vết rạn nứt giữa Mỹ và đồng minh Trung Đông -0
Bộ trưởng Ngoại giao UAE Sheikh Mohammed Bin Zayed Al-Nahyan và người đồng cấp Nga Sergei Lavrov hội đàm tại Moscow, hôm 17-3.

Trong số 4 diễn biến trên, sự tiếp đón dành cho Tổng thống Assad tại Abu Dhabi và Dubai là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy "cuộc nổi dậy" của các nước Vùng Vịnh này chống lại Mỹ và sự thống trị của Washington.

Hơn nữa, có nguồn tin cho hay Saudi Arabia và UAE duòng như đã từ chối tiếp Ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken, mong muốn sửa chữa những thất bại trong chuyến thăm của Thủ tướng Boris Johnson.

Thay vào đó, trong bối cảnh phương Tây kêu gọi tẩy chay Nga trên khắp thế giới, Bộ trưởng Ngoại giao UAE Sheikh Mohammed Bin Zayed Al-Nahyan đã tới Moscow để hội đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov. Cảnh tượng tiếp đón nồng nhiệt và đầm ấm mà họ thể hiện chỉ có thể xát muối vào vết thương của người Mỹ.

Thời điểm chuyến thăm UAE của ông Bashar al-Assad - đúng vào dịp kỷ niệm 11 năm bắt đầu cuộc chiến do Mỹ dẫn đầu nhằm lật đổ Chính phủ Syria và 3 tuần sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine cùng sự thờ ơ của UAE trước phản ứng giận dữ của Mỹ là các dấu hiệu khác của việc bắt đầu thủ tục “ly hôn” giữa các nước đồng minh Trung Đông với Mỹ.

Theo đánh giá của các nhà quan sát, chuyến thăm của ông Assad tới UAE đã mang lại lợi ích đáng kể cho cả hai quốc gia và các nhà lãnh đạo của hai nước. Chuyến thăm này đã phá vỡ sự cô lập chính thức của Syria trong thế giới Arab và cho thấy sự phá sản trong chính sách cấm vận của Mỹ đối với nước này. Điều này thúc đẩy một quá trình "bình thường hóa" lớn hơn của thế giới Arab. Damascus sẽ lấy lại tư cách thành viên của Liên đoàn Arab và vai trò của Syria trong việc ra quyết định tập thể và tham gia Hội nghị thượng đỉnh thế giới Arab sẽ được tổ chức tại Algiers vào tháng 11 tới.

Động thái táo bạo này cũng có lợi cho UAE về nhiều mặt.Điều này giúp bù đắp tác động tiêu cực cực kỳ lớn đối với hình ảnh của UAE, hậu quả của việc nước này ký vào cái gọi là Hiệp định Abraham và sự bảo trợ nhiệt tình của Israel.

Xây dựng cầu nối tin cậy và hợp tác với Trục kháng chiến thông qua Syria, đồng minh thân cận nhất của Iran, cũng có thể giúp UAE và Saudi Arabia tìm cách thoát khỏi vũng lầy của họ ở Yemen. Có lẽ, không phải ngẫu nhiên mà Riyadh đang đề nghị tổ chức một cuộc đối thoại đa đảng ở Yemen và đã chính thức mời phong trào Houthis tham gia.

Vết rạn nứt giữa Mỹ và đồng minh Trung Đông -0
Việc Riyadh nhận tiền bán dầu của mình cho Bắc Kinh bằng đồng nhân dân tệ có ý nghĩa rất lớn trong bối cảnh hiện nay

Tóm lại, những gì chúng ta đang chứng kiến ngày nay là những biểu hiện của cuộc nổi dậy chống lại quyền bá chủ của Mỹ trong thế giới Arab theo đường lối “trung hòa” do bộ ba Ai Cập-UAE và Saudi Arabia dẫn dắt. Điều này mở ra cơ hội tham gia cho các quốc gia Vùng Vịnh và các quốc gia Arab khác như Iraq, Algeria và Sudan nếu họ muốn. Trục mới này có thể trở nên rõ ràng hơn tại Hội nghị thượng đỉnh Algiers vào mùa thu tới.

Quá trình bình thường hóa giữa thế giới Arab với Israel sẽ chậm lại.Đây là sai lầm nghiêm trọng nhất mà các nước Arab đang trong quá trình bình thường hóa - cũ và mới - có thể mắc phải và cần phải chấm dứt hoàn toàn. Tuy nhiên, quay lưng lại với Mỹ cũng có nghĩa là quay lưng lại với Israel và điều này sẽ khiến các quốc gia trong khối này cần phải cân nhắc sao cho hài hòa và đạt được mục đích chính yếu.

Tổng thống Assad, vốn chỉ bay đến Moscow và Tehran trong thập niên qua, dự kiến sẽ thực hiện nhiều chuyến đi nữa trong những tuần và tháng tới. Điểm đến tiếp theo của ông Assad sau Abu Dhabi có thể là Riyadh hoặc Cairo, bất chấp mọi nỗ lực của Mỹ để ngăn cản đường đi của ông.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?