Về những siêu cỗ máy vũ trụ trong tương lai

Một tên lửa khởi động từ bệ phóng chở theo hàng chục tấn hàng hóa bay vào vũ trụ. Chỉ trong vòng vài phút, tên lửa đã tăng tốc lên tới 17.500 dặm/giờ, và bay xung quanh quỹ đạo của Trái đất. Tên lửa đó đang chở theo loại hàng hóa gì?

Thật sự, tên lửa chả chở theo gì cả, và thay vào đó nó chở theo vài tấn nhựa cao cấp cùng các thành phần vải thô có sẵn, loại vật liệu cho là "thức ăn" cho cỗ máy in 3D đang đợi sẵn trên quỹ đạo. Tới lúc đó loại máy in tương lai này sẽ dùng nhựa và vải thô để tạo nên một vệ tinh chức năng trải dài vài dặm. Vệ tinh rộng 1 dặm? Quả là không bình thường!

Nhưng chính xác ngành công nghiệp không gian đang dồn tâm sức vào nó. Trong tương lai, những viễn vọng kính không gian khổng lồ, các vệ tinh thông tin liên lạc, những mảng kính mặt trời và nhiều trạm vũ trụ sẽ lấp đầy bầu trời quanh trái đất, và nhiều loại trong số chúng có kích thước lớn, bỏ xa những thứ cùng loại đang được xây dựng trên trái đất.

Siêu máy in vũ trụ

Đặt trụ sở ở Mountain View (tiểu bang California, Mỹ), hãng Sản xuất trong vũ trụ (Made In Space) đang biến giấc mơ thành sự thật. Chỉ trong vài năm qua, hãng này đã hoạt động Cơ sở sản xuất phụ gia (AMF) tạo ra một trong những chiếc máy in 3D đầu tiên trong vũ trụ. Trong khi AMF lắp đặt ổn thỏa trên Trạm không gian quốc tế (ISS) thì hãng Made In Space hiện đang có các kế hoạch tung ra một loại máy in mới hoạt động độc quyền trong môi trường vũ trụ.

Phiên bản mới có tên Archinaut dự kiến sẽ phóng lên vũ trụ vào cuối năm 2020 này. Những cỗ máy trong tương lai như Archinaut gần như in được mọi thứ trong quỹ đạo - nơi không bị giới hạn về kích thước. Ông Andrew Rush, CEO kiêm chủ tịch của Made In Space khẳng định: "Chúng tôi có thể sản xuất ra những cấu trúc siêu lớn mà bình thường trên mặt đất không thể làm được. Giới hạn thực tiễn là chuyện đáng bàn: cần phải dùng bao nhiêu vật liệu cho máy in hoạt động?".

Nguyên mẫu Archinaut đầu tiên chỉ là một khái niệm bằng chứng và không thật sự sớm xây dựng vệ tinh rộng 1 dặm ở thời điểm này. CEO Andrew Rush nhấn mạnh: "Trước tiên là phải bò, kế đó là đi, rồi mới tới chạy. Chúng tôi đi từng bước sản xuất một các linh kiện giàn, xà dọc và gương nhằm cung cấp ra khả năng mà thực tế chúng tôi chưa thể đạt được".

Nhưng một khi công nghệ này rời mặt đất thì việc xây dựng những cấu trúc quy mô lớn sẽ là thứ mà các chủ nhân ông rất muốn đạt được.

Ông Rudranarayan Mukherjee, một chuyên gia về người máy học tại Phòng thí nghiệm sức đẩy phản lực (JPL) của NASA, quả quyết: "Có rất nhiều thách thức công nghệ cần phải vượt qua. Những vấn đề như tự chủ, thao tác, nhận thức và kiểm soát lực, đo lường... tất cả những lĩnh vực này các người máy của chúng ta cần phải cải thiện để phù hợp. Người máy cần phải "thấy" thứ đang làm và xâu chuỗi tinh xảo các thành phần lại với nhau với rất ít hoặc không cần con người giám sát".

Ông Mukherjee nói thêm: "Những vệ tinh và các cấu trúc không gian khác cũng phải được tái thiết kế hoàn toàn. Khi quý vị nói chuyện về việc tạo ra các thứ trong vũ trụ thì quý vị cũng phải động não đến các giao diện được tiêu chuẩn hóa và thử nghiệm cho môi trường đó, cung cấp các khía cạnh cấu trúc, thông tin liên lạc, đường dây điện được tái thiết kế cũng như các khía cạnh nhiệt".

Những linh kiện của tàu vũ trụ phải được ráp lại với nhau như trò chơi xếp hình Lego, chúng phải vừa khít với nhau, đồng thời còn phải cho các kết nối điện và dữ liệu được đồng bộ. Đây chính là trái tim của thứ mà CEO Andrew Rush đang dấn thân. Ông Rush tin rằng chỉ trong vài thập niên tới, sản xuất trong vũ trụ sẽ đi đến bước gọi là "chuyển đổi căn bản".

Nếu một khi những công nghệ dạng mang tính khả thi chế ra những cấu trúc siêu lớn trong vũ trụ thì nhiều người cũng háo hức xây dựng chúng. Ông Andrew Rush đề cập tới "các gương phản xạ lớn hơn ISS" cũng như những ăng-ten cực dài" đó chắc chắn là những cấu trúc được sử dụng hữu ích và dễ xây dựng.

Siễu viễn vọng kính

Nhưng thứ mà CEO Andrew Rush thực sự rất hào hứng và có tiềm năng để xây dựng trong vũ trụ là các viễn vọng kính khổng lồ. "Cộng đồng khoa học chúng tôi đang rất cần những thiết bị viễn vọng kính dài từ 15m, 30m hoặc thậm chí là 100m trong tương lai gần", ông Rush phát biểu.

Mô hình viễn vọng kính không gian siêu lớn đang được NASA phát triển, một ngày gần nhất nó sẽ bay vào vũ trụ. Ảnh nguồn: SpaceRef.
Mô hình viễn vọng kính không gian siêu lớn đang được NASA phát triển, một ngày gần nhất nó sẽ bay vào vũ trụ.  Ảnh nguồn: SpaceRef.

Còn ông Nick Siegler, kỹ thuật viên trưởng của JPL nhất trí rằng lắp ráp trong vũ trụ sẽ là một yêu cầu bắt buộc. Ông Siegler lập luận: "Khi con người muốn có thêm những viễn vọng kính lớn hơn nữa thì tại một số điểm chúng ta đã có những loại kính vượt xa kích thước của loại gắn trên tên lửa. Nếu điều đó thực sự xảy ra thì không còn cách nào khác là buộc phải lắp ráp trong vũ trụ. Việc lắp ráp các viễn vọng kính lớn trong vũ trụ chỉ còn là vấn đề khi nào mà thôi". Bản thân ông Siegler cũng tỏ ra phân vân: "Chính xác thì "khi nào" còn là câu hỏi bỏ ngỏ. Nó có thể là thập niên tới, hoặc 2, 3, 4 thập niên tới".

Khi các loại tên lửa ngày một lớn hơn như Falcon Heavy (Space X) hoặc tên lửa tương lai BFR (Space X) thì kích cỡ của các bộ phận viễn vọng kính cũng tăng theo. Viễn vọng kính lớn hơn đồng nghĩa sẽ được phóng cùng với tên lửa trên mặt đất mà không cần được lắp ráp trong vũ trụ.

Ông Siegler giải thích: "Tên lửa Falcon Heavy có một viễn vọng kính khá lớn, kích cỡ khoảng 5m, vì thế mà các viễn vọng kính tương lai cũng sẽ tự động "phình" lên 9m, và kích thước này có thể thực hiện nhiều lĩnh vực khoa học đặc biệt hữu ích". 

Khi các nhà khoa học cần viễn vọng kính lớn hơn, họ có thể sử dụng Hệ thống phóng vũ trụ (SLS) của NASA. Bệ đỡ gắn trên tên lửa sẽ cho phép nó mang theo các viễn vọng kính 12m; và các loại viễn vọng kính được nâng cấp vào cuối thập niên 2020 hoặc đầu thập niên 2030 sẽ có kích thước tới 15m. Với loại kính 15m, nó sẽ lớn hơn bất kỳ viễn vọng kính thiên văn nào được tạo ra trên Trái đất tới gần 5m. Và trong vài thập niên tới nếu có đủ nguyên liệu và cả đủ tiền thì chúng ta có thể sẽ tạo ra những viễn vọng kính vũ trụ dài 30m hay tới cả 100m.

Văn Chương (tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.