Về kế hoạch Israel đưa 60.000 người Palestine đến Mỹ Latin

Bộ tài liệu giải mật một cuộc họp bí mật của Israel được tổ chức cách đây 51 năm tiết lộ kế hoạch chuyển một lượng lớn người Palestine đến Paraguay - Chương trình đã thúc đẩy một cuộc tấn công khủng bố của PLO.

Một cuộc họp bí mật quyết định số phận người Palestine

Biên bản giải mật về cuộc họp nội các bí mật của Israel được tổ chức cách đây 51 năm tiết lộ nước này đã lên kế hoạch chuyển một lượng lớn người Palestine từ Dải Gaza đến quốc gia Mỹ Latin nhỏ bé - Paraguay.

Cuộc bỏ phiếu của chính phủ vào tháng 5/1969 đã vạch trần một thỏa thuận giữa Israel và Paraguay “khuyến khích di cư” của 60.000 người Palestine từ các vùng lãnh thổ mà Israel chiếm được trong Chiến tranh Sáu ngày năm 1967.

Bản ghi chép, được tiết lộ hôm 11/8/2020, nêu chi tiết các cam kết của từng quốc gia, bao gồm việc Israel tài trợ cho các chuyến bay chuyển người Palestine đồng ý rời Dải Gaza, khoản tài trợ 100 USD cho mỗi người bị trục xuất và khoản thanh toán 33 USD/người cho chính phủ Paraguay, với hứa hẹn tị nạn thường trú và quãng thời gian 4 năm để trở thành công dân nước này.

Alfredo Stroessner.

Alfredo Stroessner.

Vào thời điểm hiệp định được phê chuẩn, Alfredo Stroessner duy trì chế độ độc tài lâu nhất trong lịch sử Mỹ Latin và nổi tiếng với việc che chở cho các sĩ quan hàng đầu của Đức Quốc xã hơn là chào đón những người tị nạn.

Bác sĩ SS khét tiếng Josef Mengele nằm trong số sĩ quan Đệ tam Quốc xã chạy trốn đến Paraguay sau Chiến tranh thế giới lần 2. Mối quan tâm của Stroessner đối với những người nhập cư Palestine có thể liên quan đến nhu cầu cấp thiết của quốc gia về công nhân nông nghiệp, những người có thể giúp quốc gia giải quyết vấn đề thiếu tiền mặt và nghèo tài nguyên. Các chi tiết của kế hoạch xác nhận những tuyên bố lâu nay của người Palestine rằng Israel, ngay từ khi thành lập, chỉ muốn loại bỏ những người Arab bản địa sống trên đất dưới sự cai trị của họ.

Kamal Cumsille, giáo sư nghiên cứu về Arab tại Đại học Chile và là một chuyên gia về người Arab di cư đến Mỹ Latin, nói: “Không nghi ngờ gì, Israel duy trì một chính sách thù địch nhằm vào việc người Palestine rời đi”. Nhưng Cumsille cho biết ông “chưa bao giờ nghe nói về một thỏa thuận thực tế “về việc chuyển giao người Palestine” cho đến khi vụ việc lần đầu tiên được tiết lộ trong một chương trình phát sóng của Eran Cicurel - biên tập viên nước ngoài tờ Kan News của Israel.

Cú sốc không dừng lại ở đó. Bất chấp tầm quan trọng của nó, kế hoạch hình thành cộng đồng người Paraguay gốc Israel dường như đã bị cản trở bởi kế hoạch kém, sự sai lầm của các điệp viên Mossad và một cuộc tấn công khủng bố nhanh chóng bị bỏ sót khiến một người Israel thiệt mạng và giúp khởi động làn sóng nổi dậy của Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) nhằm vào các mục tiêu của Israel trong hai thập niên 1970 và 1980. Không rõ có bao nhiêu người Palestine di cư đến Paraguay trong khuôn khổ kế hoạch ngắn hạn.

Trong một cuộc phỏng vấn năm 2004, Meir Novik, chỉ huy cảnh sát tham gia vào chiến dịch này, cho biết “vài chục người Palestine” đã chuyển đi. Nhưng Moshe Peer - nhà ngoại giao Israel năm 1970, làm lãnh sự Israel tại Paraguay và là thư ký thứ nhất của Đại sứ quán Israel - cho biết trong một cuộc phỏng vấn năm 2004 rằng hàng nghìn người đã được chuyển đi.

Kamal Cumsille, giáo sư nghiên cứu Arab tại Đại học Chile và là chuyên gia về người Arab di cư đến Mỹ Latin.
Kamal Cumsille, giáo sư nghiên cứu Arab tại Đại học Chile và là chuyên gia về người Arab di cư đến Mỹ Latin.

Vào ngày 4/5/1970, một năm sau khi chính phủ Israel chính thức phê duyệt kế hoạch, hai người Palestine trang bị súng trường tiến vào Đại sứ quán Israel ở thành phố Asuncion của Paraguay, với mục đích ám sát Đại sứ Benjamin Varon. Vào ngày hôm đó Varon không có mặt trong tòa nhà. Hai người Palestine tên Khaled Derwish Kassab, 21 tuổi, và Talal al-Demasi, 20 tuổi, đã bắn chết Edna Peer, 34 tuổi, - thư ký của đại sứ, đồng thời là vợ của nhà ngoại giao Moshe Peer và là mẹ của 3 đứa con.

Hai năm sau, một tòa án Paraguay kết án 13 năm tù đối với cặp đôi, được xác định là thành viên PLO. Vào thời điểm đó, Israel trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công đầy trả thù mãnh liệt hơn của các thành viên PLO, trong đó được cho là bao gồm cả vụ thảm sát năm 1972 đội Olympic của họ ở Munich. Các cuộc tấn công vẫn chưa dừng lại, trong đó có hai cuộc tấn công nổi tiếng do Mặt trận Bình dân Giải phóng Palestine, một phe cực tả của PLO thực hiện.

Năm 1976, một chiếc máy bay phản lực của hãng hàng không Pháp Air France hướng đến Tel Aviv đã bị không tặc buộc bay đến thành phố Entebbe miền trung Uganda.Trung tá Yonatan Netanyahu, anh trai của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, đã thiệt mạng khi chỉ huy nhiệm vụ giải cứu thành công. Năm 1985, Achille Lauro, một tàu du lịch của Italy đi từ Ai Cập đến cảng Ashdod của Israel đã bị cướp và  gây ra cái chết của hành khách người Mỹ 69 tuổi Leon Klinghoffer.

Sau khi nghiên cứu một loạt các tài liệu được giải mật gần đây, Cicurel nói: “Tôi không thể tin vào mắt mình. Nó dường như là một âm mưu lớn không phải ngẫu nhiên được che giấu trước công chúng”. Những ám chỉ về một kế hoạch di chuyển người Palestine đến Paraguay đã bị loại bỏ trong nhiều năm, nhưng chưa bao giờ có bất kỳ thông tin nào tiết lộ các chiều hướng thực sự của nó.

Một kế hoạch không thành công như mong đợi

Năm 1969, với việc Israel vẫn còn đang phấn khởi sau chiến thắng năm 1967 trước liên quân  bao gồm Ai Cập, Jordan, Syria và Iraq; giới lãnh đạo Israel không biết phải tiến hành như thế nào đối với gần một triệu người Palestine hiện đang nằm dưới sự cai trị của họ. Israel đã né tránh vấn đề người tị nạn Palestine phải di dời sau cuộc chiến giành độc lập năm 1948.

Tom Segev là tác giả cuốn sách tiểu sử Ben Gurion “A State at Any Cost. The Life of David Ben-Gurion”.
Tom Segev là tác giả cuốn sách tiểu sử Ben Gurion “A State at Any Cost. The Life of David Ben-Gurion”.

Theo Tom Segev, nhà sử học và chuyên gia ưu việt về sự thành lập quốc gia của Israel, thủ tướng sáng lập nhà nước Israel là David Ben Gurion đã hình dung “một quốc gia Do Thái trên đất Israel, với lãnh thổ tối đa và tối thiểu người Arab”. Trong số ước tính khoảng 950.000 người Arab sống trên vùng đất do Anh kiểm soát đã trở thành Israel, gần 80% đã bỏ trốn hoặc bị trục xuất trong chiến tranh. Khoảng 150.000 người còn lại, trở thành công dân Israel.

Segev giải thích: “Lãnh thổ tối đa không có nghĩa là toàn bộ vùng đất. Điều đó không bao giờ có được. Năm 1948, Ben Gurion ra lệnh cho quân đội không mở rộng đến đông Jerusalem, Bờ Tây và Gaza, không phải vì không có đủ lực lượng để chinh phục nó mà bởi vì có quá nhiều người Arab sống ở đó. Mục tiêu của ông này là càng nhiều đất với càng ít người Arab sống trên đó càng tốt. Với vấn đề khả năng Israel mở rộng đất liền với một số lượng lớn dân số Arab xuất hiện, câu trả lời là không”.

Thủ tướng Israel GoldaMeir.
Thủ tướng Israel GoldaMeir.

Segev là tác giả cuốn sách tiểu sử Ben Gurion “A State at Any Cost. The Life of David Ben-Gurion”(Một Nhà nước với bất cứ giá nào: Cuộc đời của David Ben-Gurion). Cuốn sách xuất bản năm 2018 và nhận được Giải thưởng Quốc gia Sách Do Thái năm 2019. Tuy nhiên, 19 năm sau, nữ Thủ tướng GoldaMeir phải đối mặt với câu hỏi hóc búa về số phận của những người Palestine không quốc tịch - những người mà bà tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn, “không có nơi nào để di chuyển đến”.

Khoảng 300.000 người trong số họ sống ở Gaza. Meir đã cân nhắc nhiều lựa chọn khác nhau, bao gồm yêu cầu Ai Cập và Jordan – hai quốc gia đã cai trị Bờ Tây và Gaza cho đến cuộc chiến năm 1967 - giúp đỡ.

Segev nói: “Trong nhiều năm, các nhà ngoại giao Israel từ Australia đến Brazil chịu trách nhiệm giải quyết vấn đề người tị nạn, với mục đích giải quyết nơi định cư cho họ. Đó là mong muốn của nhà nước Israel để giải quyết vấn đề theo cách này. Vì vậy, đối với Golda Meir, kế hoạch này chỉ là một kế hoạch khác trong một hàng dài các kế hoạch tương tự”.

Người ta biết rất ít về các sáng kiến khác để di chuyển người Palestine, nhưng kế hoạch của Paraguay đặc biệt cụ thể và đầy tham vọng. Và, theo Moshe Peer, đó cũng là một “lỗi bảo mật”. “Nếu họ biết một nhóm như thế này sẽ đến Paraguay, tại sao đại sứ quán lại không được bảo mật?”Moshe Peer đặt câu hỏi trong một cuộc phỏng vấn năm 2004 của tờ báo Maariv của Israel.

Trong một vụ dường như là tuyên bố công khai duy nhất mà Peer từng đưa ra về các sự kiện này, ông đã tiết lộ một sự trùng hợp đáng kinh ngạc: ông là nhà ngoại giao chịu trách nhiệm thực hiện kế hoạch tái định cư cho người Palestine. Ba tuần trước khi xảy ra vụ nổ súng ở đại sứ quán, Peer trực tiếp giải cứu một điệp viên Mossad – người bị bắt sau những lời phàn nàn từ một số người Palestine chuyển đến, những người cảm thấy họ bị bỏ rơi, không có tiền và không có việc làm.

David Ben-Gurion.
David Ben-Gurion.

Các điệp viên Mosssad là xương sống của chiến dịch, có trách nhiệm tìm kiếm những người Palestine ở Gaza và hứa hẹn họ được định cư ở Paraguay.

Peer nói rằng những người tị nạn Gaza “được đảm bảo rằng họ sẽ trở thành chủ đất, rằng đây là miền đất hứa của họ. Điệp viên Mossad đi cùng họ hứa sẽ quay lại sau hai hoặc ba tuần để xem tình hình của họ thế nào nhưng anh ta không bao giờ quay lại. Họ được thông báo hãy bắt đầu làm việc, bạn sẽ nhận được tiền sau. Họ cảm thấy số phận họ đã được sắp đặt. Họ tìm kiếm đại sứ và khi không tìm thấy ông ta, họ đã bắn vợ tôi. Gia đình tôi là nạn nhân của vụ di chuyển người Palestine”.

Duy Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.