Vàng mắt vì vàng giả

Giao dịch vàng sôi động chợ mạng

Mới đây, trên các hội nhóm mua - bán vàng đồng loạt chia sẻ câu chuyện giao dịch vàng trong nhóm trên Facebook của một tài khoản của khách hàng tại Bắc Ninh bị lừa mua vàng giả. Do không thể mua vàng ở các cửa hàng, người này tham gia vào một hội nhóm giao dịch vàng trực tuyến trên Facebook.

Cụ thể, người này đã mua lại vỉ vàng nhẫn tròn trơn có trọng lượng 1 chỉ, loại Vàng Rồng Thăng Long của Bảo Tín Minh Châu. Người này giao dịch với giá rẻ hơn thị trường 70.000 đồng/chỉ song không nhận bất kỳ giấy tờ đảm bảo nào.

Khi người này đến bán vỉ nhẫn tại một tiệm vàng ở Bắc Ninh, chủ tiệm vàng cho biết đây là vàng giả. Thủ đoạn làm vàng rất tinh vi như làm giả tem mác, vỏ vỉ, chất liệu. Khi người mua liên hệ lại người bán thì liền bị chối bỏ trách nhiệm.

Đại diện Công ty Vàng bạc Bảo Tín Minh Châu khẳng định vỉ vàng vị khách hàng Bắc Ninh đã mua là hàng giả, không phải vàng thật. Công ty đã cử người đến làm việc trực tiếp với cửa hàng và kiểm tra sản phẩm vàng đó. Đại diện Bảo Tín Minh Châu cũng cho biết thêm, trên vỉ vàng và sản phẩm vàng của công ty đều có thông tin ký hiệu, mỹ hiệu riêng. Lớp vỏ plastic trơn được dập chữ Công ty Bảo Tín Minh Châu, màu của vàng sẽ là màu vàng óng, khi cân lên sẽ được 1,3 chỉ (tính cả vỏ). Sản phẩm có tem chống giả và mã vạch chứa thông tin để kiểm soát nguồn gốc, chất liệu.

Hành vi giả mạo này không chỉ gây thiệt hại kinh tế cho người tiêu dùng, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của các thương hiệu lớn. Nhiều đối tượng còn lập các trang giả mạo trên Facebook, sử dụng trái phép logo, hình ảnh cửa hàng, sản phẩm để lừa đảo khách hàng, hoặc cố tình đặt tên gần giống, đảo ngữ nhằm gây nhầm lẫn và đánh lừa người tiêu dùng.

Nắm bắt thực tế khó mua vàng tại các thương hiệu lớn trong nhiều tháng trở lại đây, thời gian qua không ít người đã lên “chợ mạng” giao dịch vàng. Thị trường “chợ đen” xuất hiện hình thức mua bán chia giá 50/50. Tức thay vì mang ra tiệm như trước đây, giá bán sẽ là mức bình quân của mua vào - bán ra tại các doanh nghiệp lớn. Ví dụ, giá mua - bán của các doanh nghiệp niêm yết là 89-91 triệu đồng/lượng thì mức giá được rao là 90 triệu đồng. Bằng cách này, người bán được lợi 1 triệu đồng mỗi lượng so với bán ở tiệm, người mua cũng có giá rẻ hơn 1 triệu đồng so với mua ở cửa hàng. Bởi vậy việc mua bán, giao dịch trên hội nhóm xuất hiện sôi động hơn. Đây cũng là cơ hội để các đối tượng trà trộn mua bán hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.

Quả thật chỉ cần lên mạng xã hội gõ cụm từ “mua bán vàng” sẽ cho ra hàng loạt các hội nhóm hàng chục, hàng trăm nghìn thành viên giao dịch mua bán vàng sôi động.

Trên những hội nhóm này thường xuyên có các tài khoản ẩn danh đăng bán số lượng lớn vàng miếng, vàng nhẫn ép vỉ của nhiều thương hiệu. Dưới mỗi bài đăng lại có nhiều bình luận với nội dung: “Bán ké 20 nhẫn loại 1 lượng, bán ké 5 lượng vàng miếng ép vỉ, nhắn tin trao đổi giá cụ thể”… Giá mua bán sang tay thường thấp hơn từ 1-3 triệu đồng/lượng so với giá các thương hiệu niêm yết.

Điểm khác biệt khiến hoạt động mua bán vàng trên mạng ngày càng rầm rộ là đáp ứng được nhu cầu của khách hàng, muốn mua bao nhiêu cũng có. Giao dịch nhanh chóng, không cần xếp hàng lấy số, cũng không cần đặt trước rồi chờ tới cả tuần hay nửa tháng như ở các cửa hàng vàng.

Trên một hội nhóm, có nick đăng đàn: “Em cần thu mua vàng Bảo Tín Minh Châu, Doji tại khu vực Hà Nội và lân cận giá theo thỏa thuận. Anh chị em nào cần bán chốt lời inbox riêng em. Giao dịch tận nhà, nhanh chóng”. Ngay lập tức có nhiều người vào hỏi giá bán vài chỉ, thậm chí bán vài cây.

Trong vai một người có nhu cầu mua nhẫn Bảo Tín Minh Châu, chúng tôi liên hệ với một người đăng bán 10 chỉ vàng nhẫn thì người này cho biết: “Chị muốn mua bao nhiêu cũng có, bên em sẵn sàng thu mua lại giá cao hơn hiệu vàng. Hình thức giao dịch trực tiếp, sẽ lấy cao hơn giá thị trường 1 triệu/1 lượng. Nếu thiện chí sẽ gặp nhau tại nhà riêng hoặc quán cà phê thuận lợi cho cả hai bên”.

Một nick Mai Tâm rao bán: “Em có 5 lượng Bảo Tín Minh Châu nhẫn tròn kèm hóa đơn VIP, anh em mang bán cho tiệm vàng còn được giá cao hơn giá niêm yết”. Liên hệ với người bán thì người này cho biết, vàng của mình bán giá rẻ hơn so với cửa hàng, có giấy đảm bảo vàng. Nhưng khi phóng viên hỏi hóa đơn thì người này cho hay, nhẫn mua từ lâu và chỉ có giấy đảm bảo, không có hóa đơn mua bán. 

Không chỉ trên mạng, tình trạng mua bán vàng “chợ đen” còn diễn ra ngay tại các cửa hàng lớn. Nhiều cá nhân đứng trước các tiệm vàng để chào mời khách hàng thực hiện giao dịch ngoài luồng với mức giá chênh lệch để kiếm lời. Họ thường dụ khách mua bán vàng với mức giá tốt hơn so với trong cửa hàng nhưng không cung cấp hóa đơn, chứng từ đảm bảo chất lượng. Trong nhiều trường hợp, khách hàng sau khi nhận vàng mới phát hiện bị tráo vàng giả hoặc vàng pha tạp, gây thiệt hại lớn về tài chính.

Chị Minh Nguyệt (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết: “Đầu năm tôi đi mua vàng lấy may, khi đến Bảo Tín Minh Châu thấy nhiều người xếp hàng rất đông. Khi tôi gửi xe đã có cò ra hỏi chị đi mua hay bán vàng, nhưng tôi lắc đầu từ chối và chấp nhận xếp hàng rất lâu chỉ để mua 1-2 chỉ vàng lấy may. Giờ tình trạng buôn bán vàng giả vàng nhái, vàng kém chất lượng nhiều nên cứ ra các cửa hàng cho uy tín”.

Ham rẻ mất tiền

Quả thật đã có nhiều nạn nhân bị lừa đảo khi mua vàng qua mạng. Trường hợp nạn nhân ở Bắc Ninh là một minh chứng. Trên các hội nhóm cũng rất nhiều người đăng bài cảnh báo bị lừa chuyển khoản mua vàng cho các nick lừa đảo trong nhóm.

Một nạn nhân đăng đàn: “Đôi lời cảnh tỉnh cho các bạn mua vàng qua mạng, đừng ngu như mình. Chiều nay mình có hẹn Facebook Trung Kiên giao dịch 5 chỉ Bảo Tín Minh Châu với giá 9060. Lúc đầu mình tính qua lấy mà bên kia báo bận đi có việc tiện thể qua đưa mình. Mình cũng không nghi ngờ gì. Đến lúc 2 anh trong ảnh đến đưa hàng, mình có đòi là ai giao dịch đưa mình vàng thì mình đưa tiền người đấy mà họ không nghe. Họ nói họ chỉ là ship lấy hàng từ cửa hàng. Nên mình cần thanh toán cho bạn Trung Kiên kia thì họ mới giao mình vàng. Đến lúc mình chuyển khoản cho bạn kia xong bạn ý chặn mình luôn. Mình quay ra nói ship thì ship lại báo gọi cho bên cửa hàng lấy vàng cũng không được. Họ chỉ là ship nên họ không biết. Thế là mình vừa mất tiền mà vàng mình cũng không được lấy luôn. Mọi người trong ngành cho mình xin cách giải quyết với ạ. Ngân hàng mình cũng ra báo giao dịch nhầm rồi mà họ bảo nếu là ảo thì họ cũng chịu”.

Để tăng mức độ tin cậy, một số đối tượng còn lập các trang Facebook giả mạo, sử dụng logo, hình ảnh của các thương hiệu vàng lớn, uy tín. Các trang này thường có tên gọi gần giống hoặc đảo ngữ so với thương hiệu thật nhằm gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Thậm chí còn chạy quảng cáo trên các nền tảng mạng xã hội để tiếp cận nhiều người hơn. Khi khách hàng liên hệ mua vàng, các đối tượng sẽ yêu cầu chuyển khoản trước để giữ hàng, nhưng sau khi nhận tiền, chúng lập tức chặn liên lạc hoặc giao vàng giả.

Các đối tượng thường lập các trang Fanpage, Zalo hoặc TikTok với hình ảnh bắt mắt, cam kết bán vàng thật với giá rẻ hơn thị trường từ 10 - 30%. Chúng đăng tải các video, hình ảnh chứng minh sản phẩm có đầy đủ giấy tờ kiểm định, thậm chí sử dụng hình ảnh của các thương hiệu vàng uy tín để tạo lòng tin với khách hàng.

Bên cạnh đó, nhiều kẻ gian còn giả danh nhân viên của các tiệm vàng lớn để tư vấn trực tuyến, đưa ra các chính sách ưu đãi như “mua 1 tặng 1”, “giảm giá sốc”, hoặc “đặt cọc nhận quà” nhằm thúc đẩy người mua nhanh chóng giao dịch mà không kiểm tra kỹ nguồn gốc sản phẩm. Từ đó, khiến người mua vàng như lạc vào ma trận, khó phân biệt thật giả.

Nhiều khách hàng sau khi nhận được vàng mới phát hiện sản phẩm bị làm giả tinh vi, chỉ mạ vàng bên ngoài trong khi lõi là kim loại rẻ tiền. Khi mang đi kiểm định, họ mới biết mình đã bị lừa với số tiền lên đến hàng chục triệu đồng. Một số trường hợp còn bị mất tiền cọc mà không nhận được hàng.

Ngoài thiệt hại về tài chính, việc mua phải vàng giả còn khiến người tiêu dùng gặp rắc rối khi muốn bán lại hoặc cầm cố. Nhiều trường hợp còn bị đe dọa khi cố gắng liên hệ với người bán để đòi lại tiền.

Trước tình trạng mua bán vàng “sang tay” ngay ngoài đường hoặc trên “chợ mạng”, chuyên gia kinh tế PGS. TS Đinh Trọng Thịnh nhận xét: “Như vậy thì rủi ro quá lớn”.

Theo ông, vàng là hàng hóa cũng là tài sản nên việc chuyển nhượng là bình thường. Tuy nhiên, mua bán mà không có hóa đơn chứng từ, mua ngay ở ngoài đường hay trên mạng thì rủi ro rất lớn. Người mua được lợi vài trăm đến hơn 1 triệu đồng/lượng, nhưng tiềm ẩn nguy cơ mua phải vàng giả, vàng nhái, vàng kém chất lượng, vàng không đúng tuổi... thậm chí còn có nguy cơ bị cướp giật.

Ông Thịnh khuyến cáo, người dân cần cẩn trọng hơn với hoạt động giao dịch kiểu này. Bởi công nghệ làm vàng giả, vàng nhái hiện rất tinh vi. Khi mua, bán không kiểm tra kỹ dễ gặp rủi ro.

Đại diện Bảo Tín Minh Châu cũng khuyến nghị khách hàng nên giao dịch tại các cửa hàng uy tín, các cơ sở kinh doanh được cấp phép hoặc mua trực tuyến trên nền tảng chính chủ của doanh nghiệp (có tích xanh) để đảm bảo quyền lợi.

Hiện, cả nước có 22 ngân hàng và 16 doanh nghiệp được cấp phép kinh doanh vàng miếng. Các doanh nghiệp vàng trang sức mỹ nghệ không được cấp phép nhưng vẫn giao dịch vàng miếng với người dân, hoặc người dân tự mua bán với nhau là trái quy định.

Các giao dịch này sẽ bị cơ quan chức năng xử phạt. Nghị định 88/2019 nêu phạt cảnh cáo các hành vi mua bán vàng với đơn vị không có giấy phép, phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng nếu tái phạm nhiều lần.

Với sự gia tăng của các chiêu trò lừa đảo trên thị trường vàng, người dân cần nâng cao cảnh giác, tránh bị cuốn vào những lời quảng cáo hấp dẫn trên mạng. Việc mua vàng cần đặt yếu tố minh bạch và an toàn lên hàng đầu, để tránh những hậu quả đáng tiếc.