Vấn nạn cờ bạc ở Australia

Trên thế giới, hầu hết máy đánh bạc chỉ được thấy trong các sòng bạc. Nhưng ở Autraslia, những chiếc máy đánh bạc, hay còn được gọi là pokie, xuất hiện ở khắp mọi nơi. Pokie có mặt trong hàng nghìn khách sạn và quán rượu, ở cả các thành phố lớn lẫn thị trấn nhỏ. Pokie biến những quán bar trở thành những thiên đường cờ bạc lấp lánh ánh điện.

Vấn nạn cờ bạc

Australia là nơi sinh sống của chưa đầy 1% dân số thế giới, nhưng chiếm tới 20% dân chơi pokie trên toàn cầu. Tại Australia, cờ bạc rất phổ biến, đặc biệt là đánh bạc trên máy pokie. Trong khi hầu hết các nước hạn chế cờ bạc, hoặc đẩy cờ bạc vào các sòng bạc và cửa hàng cá cược, thì Australia cho phép máy đánh bạc hiện diện ở quán rượu, sân chơi thể thao và cả những câu lạc bộ cựu chiến binh. Thế nên Australia có lượng máy đánh bạc nhiều thứ 5 toàn cầu.

4.jpg -0
Andrew Wilkie cố gắng đưa ra dự luật để hạn chế tác động của các máy đánh bạc nhưng không thành công vào năm 2010

Được mệnh danh là “kẻ cướp một tay”, những chiếc pokie bất hợp pháp bắt đầu xuất hiện ở Australia vào những năm 1930. Đến năm 1956, pokie phổ biến đến mức các nhà chức trách New South Wales quyết định hợp pháp hóa chúng trong hàng trăm quán bar mở ra thời hậu chiến.

Các sòng bạc, quán rượu và khách sạn ở New South Wales được phép lắp đặt pokie vào giữa những năm 1990. Các tiểu bang và vùng lãnh thổ khác cũng đã hợp pháp hóa pokie trong một nỗ lực tìm kiếm doanh thu. Ngày nay, những chiếc pokie có mặt trên khắp xứ sở chuột túi. Chỉ riêng ở miền Tây Australia là pokie ít phổ biến hơn.

Vấn nạn đang trở nên trầm trọng hơn. Theo một nghiên cứu mới đây, tỷ lệ người Australia gặp vấn đề về cờ bạc đã tăng gấp đôi trong 10 năm. Cứ 6 người Australia thì một người nghiện cờ bạc nghiêm trọng và tốn trung bình 21.000 AUD mỗi năm cho trò chơi này. Chi phí xã hội của cờ bạc trong cộng đồng Australia ước tính ít nhất 4,7 tỷ AUD/năm. Hong Kong và Phần Lan xếp ở vị trí thứ 2 và 3, trong khi Mỹ, quê hương của "thánh địa cờ bạc" Las Vegas chỉ xếp thứ 7.

2.jpg -0
Những cỗ máy Pokie dùng để đánh bạc ở Australia

Những người phản đối cờ bạc cho rằng pokie là nguyên nhân dẫn đến các vụ tự tử, bạo lực gia đình, vỡ nợ và tội phạm tài chính. Hệ lụy xã hội của việc này được phản ánh khá đầy đủ trong con số ước tính 400 người Australia tự vẫn vì những lý do liên quan tới cá cược mỗi năm, tức trung bình hơn một người chết mỗi ngày.

Khi các lệnh phong tỏa nghiêm ngặt chống COVID-19 được ban hành ở Australia, khiến các quán rượu, câu lạc bộ đêm và sòng bạc phải đóng cửa, nhiều người nghiện cờ bạc và người thân của họ đã cảm thấy nhẹ nhõm. Tuy nhiên, khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ, thiệt hại tài chính của họ trước các máy pokie đã tăng lên mức kỷ lục. Giờ đây, chúng đã trở lại như mức trước đại dịch. Người ta nói rằng dân Australia có “máu” thích đặt cược. Chỉ với 2 con ruồi đậu trên bức tường, người ta cũng có thể nghĩ ra một trò cá cược. Thế nhưng, các nhà nghiên cứu cho rằng đất nước này không phải tự nhiên mà có khuynh hướng đánh bạc nhiều hơn. Giáo sư Charles Livingstone tại Đại học Monash cho biết: “Australia là nước có tỷ lệ nghiện cờ bạc nhất thế giới vì máy pokie có ở mọi nơi, mọi ngõ ngách trên đường phố. Nghiên cứu chỉ ra rằng càng sống gần pokie thì khả năng một người đánh bạc và gặp khó khăn về tài chính càng lớn”.

Peter Jankowski là một chủ doanh nghiệp gặp khó khăn vào những năm 1990 khi những cỗ máy pokie bắt đầu xuất hiện trong các quán rượu gần nhà ông ở Melbourne. Jankowski ban đầu tìm đến chúng để xả stress sau giờ làm, nhưng rồi tần suất chơi ngày càng tăng lên. "Giống như có một sòng bạc ngay trước cửa nhà bạn vậy", ông nói. Jankowski ước tính ông đã mất khoảng 100.000 USD trong 6 năm đánh bạc, trước khi một nhà trị liệu giúp ông từ bỏ chúng. Bây giờ, ông làm việc như một nhà trị liệu. "Đây rõ ràng là một chứng nghiện", Jankowski nhấn mạnh.

1.jpg -0
Vấn nạn đánh bạc ở Australia thông qua các con số thông kê vào năm 2015

Còn đối với Emma, pokie là một lối thoát. Vài năm trước, cô bị bạn trai hành hung dã man. Sự việc đã khiến cô rơi vào tình trạng hôn mê trong 3 tháng. Trong vòng 2 năm sau đó, Emma hiếm khi rời khỏi nhà vì chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn. Thế rồi, khi Emma có đủ dũng khí để bước ra thế giới, thứ đầu tiên cô nhìn thấy là một quán rượu. Một quán rượu đầy những chiếc máy đánh bạc. Những ngày sau đó, cô liên tục nạp tiền vào máy. “Chơi pokie giống như được uống một thứ gì đó mát lạnh vào những ngày hè nóng nực. Nó giúp tôi quên đi công việc, quên đi cuộc sống. Có khoảng 3 quán rượu trên đường đến chỗ làm. Chỉ mất 3 phút lái xe, nhưng tôi không bao giờ vượt qua được cám dỗ ấy", Emma nói.

Emma chơi nhiều đến nỗi cô thua toàn bộ tiền lương. Cô nói dối bố mẹ là đi làm, nhưng thực chất là dành cả ngày ở quán rượu. Cô có thể ngồi trước chiếc máy pokie trong một thời gian dài mà không ăn uống, đến nỗi cô sụt mất 22 kg. Emma thậm chí còn biển thủ công quỹ ở nơi làm để có tiền đánh bạc. Trong ba tháng, cô trộm hàng chục nghìn USD từ chủ và nướng vào cờ bạc. Khi người chủ phát hiện, họ cho cô một tuần để trả lại hoặc đối mặt với cáo buộc hình sự.

Cha mẹ Emma đã rút tiền từ quỹ hưu trí để giúp cô bồi thường. Họ yêu cầu cô đến hội "Những con bạc ẩn danh" để cai nghiện. Gần một năm sau, họ vẫn chưa hoàn toàn tin tưởng cô. Cô hy vọng một ngày nào đó có thể cùng họ đến quán rượu ăn tối mà không bị những cỗ máy pokie thu hút.

Khó thay đổi

Vào một sáng thứ 7 mưa rả rích hồi tháng hai, hơn 20 người tụ tập trong một ngôi nhà ở phía Tây Nam thành phố Sydney, Australia, cùng uống cà phê và nghiền ngẫm những tấm bản đồ. 5 năm trước, họ đã thắng trong một cuộc chiến pháp lý kéo dài nhằm ngăn dự án xây dựng một quán rượu pokie ở thành phố Casula. Nhưng giờ đây, một nhà đầu tư đã mua lại nhà nghỉ bình dân bên kia đường và đưa ra kế hoạch tương tự.

3.jpg -0
Truyền thông Australia ước tính các doanh nghiệp cờ bạc tài trợ 60 triệu USD cho ba đảng phái chính trị lớn ở nước này trong năm 2021.

"Ảnh hưởng của những chiếc máy pokie đối với khu vực này sẽ rất lớn", Criss Moore, giáo viên địa phương, người tham gia vụ kiện trước đây, nói. "Sẽ phát sinh thêm 60-90 người nghiện pokie mới". Thành phố Casula không cần thêm bất kỳ máy đánh bạc nào nữa, bà Moore quả quyết. Trong hai quán rượu bên đường và 4 câu lạc bộ đêm cách đó vài phút lái xe đã có gần 1.000 máy pokie. Moore cũng lo lắng cho ba người đang nỗ lực "cai nghiện pokie" trong vùng. Một nạn nhân cho biết chồng bà đã đốt 20 năm tiền lương vì những chiếc máy đánh bạc. "Nếu một quán rượu pokie mọc lên bên kia đường thì bất kể khi nào có cơ hội, ông ấy sẽ đến đó", người phụ nữ cho hay. "Những cỗ máy pokie giống như thỏi nam châm vậy". Iris Capital, đơn vị phát triển dự án quán rượu pokie mới ở Casula, không trả lời yêu cầu bình luận.

New South Wales có số máy pokie gần bằng Canada, nơi có dân số nhiều gấp gần 5 lần bang này. Khoảng một nửa trong hơn 90.000 máy pokie của New South Wales được bố trí ở Sydney và các khu vực lân cận. Đa phần trong số đó đặt ở các vùng ngoại ô tập trung nhiều tầng lớp lao động phía Tây và Tây Nam thành phố. 

Ngành công nghiệp cờ bạc của Australia đã chống lại các cải cách trong hơn một thập kỷ. Có rất ít ý chí chính trị để thay đổi ở một quốc gia nơi ngành công nghiệp cờ bạc tài trợ hàng triệu USD cho các đảng chính trị lớn và trả hàng tỷ USD tiền thuế cho các tiểu bang và vùng lãnh thổ. Truyền thông Australia năm ngoái đưa tin ngành cờ bạc đã quyên góp ít nhất 60 triệu USD cho ba đảng chính trị lớn trong hai thập kỷ qua. Tại bang New South Wales, một ủy viên gần đây đã bị cách chức sau khi thúc đẩy các cải cách nhằm bảo vệ người đánh bạc.

Các nhà phê bình nói rằng ngành công nghiệp cờ bạc của Australia đã không được cải cách trong hơn một thập kỷ qua. Vào năm 2010, cựu thượng nghị sĩ Xenophon và một nhà lập pháp độc lập khác, Andrew Wilkie từ Tasmania, đã thúc đẩy một dự luật cải cách ngành công nghiệp cờ bạc, yêu cầu mọi người sử dụng thẻ với mức thua tối đa được đặt trước khi chơi pokie. Dự luật này được thông qua nhưng chỉ tồn tại một thời gian ngắn sau khi liên minh đảng Tự do và đảng Quốc gia bảo thủ lên nắm quyền.

Năm 2018, chi nhánh Công đảng ở Tasmania tuyên bố sẽ loại bỏ máy pokie khỏi các quán rượu và câu lạc bộ. Nhưng ngành công nghiệp cờ bạc đã phát động một cuộc vận động hành lang để phản công. Công đảng cuối cùng để thua trong cuộc bầu cử bang và không thể làm gì hơn.

 “Sự việc như phát súng cảnh cáo tôi không nên can thiệp vào công việc làm ăn của các doanh nghiệp cờ bạc”, ông Wilkie nói. Tim Costello, thuộc Liên minh Cải tổ trò cờ bạc chung quan điểm cho rằng, tầm ảnh hưởng của các công ty thuộc lĩnh vực cờ bạc tại đây có sức mạnh tương đương như Hiệp hội Súng trường quốc gia Mỹ. Nếu súng đạn vẫn được lưu hành tại Mỹ, thì các máy chơi trò chơi cũng sẽ xuất hiện nhan nhản tại Australia.

Đỗ Tiến

Các tin khác

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.