Hoàn thiện hành lang pháp lý để phát triển công nghiệp an ninh

“Tháo” khó khăn về pháp lý, tạo động lực cho phát triển công nghiệp an ninh (bài cuối)

Mặc dù công nghiệp  an ninh (CNAN) đã được Đảng và Nhà nước ta quan tâm, chỉ đạo sát sao việc xây dựng và phát triển cũng như yêu cầu từ thực tiễn khách quan song do thiếu nguồn lực và đặc biệt là chưa có văn bản luật chuyên ngành có hiệu lực pháp lý đủ mạnh để thể chế hóa nên đến nay việc phát triển CNAN còn gặp rất nhiều khó khăn, tồn tại và hạn chế.

Nhiều khó khăn, tồn tại

Hiện nay, chức năng quản lý nhà nước về CNAN chưa phát huy tối đa hiệu lực trong phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tham mưu cho Đảng, nhà nước về xây dựng và phát triển CNAN. Công tác quy hoạch, kế hoạch phát triển CNAN trong tổng thể công nghiệp quốc gia, của từng địa phương chưa được coi trọng đúng mức; CNAN chưa có tính lưỡng dụng cao để kết hợp an ninh với kinh tế, kinh tế với an ninh. Việc lập các quy hoạch, kế hoạch phát triển CNAN có bước đổi mới, nhưng tính thực tiễn, hiệu quả còn chưa cao. Chưa gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu thiết kế với sản xuất, sửa chữa và với vận hành sử dụng. Bên cạnh đó, sự thu hút các thành phần kinh tế dân sinh tham gia sản xuất mặt hàng về CNAN còn nhiều hạn chế. Cơ chế ưu tiên sử dụng các sản phẩm do CNAN sản xuất chưa được hoàn thiện.

“Tháo” khó khăn về pháp ly, tạo động lực cho phát triển công nghiệp an ninh (bài cuối) -0
Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội tổ chức phiên họp thường trực ủy ban mở rộng thẩm tra sơ bộ dự án Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên quốc phòng.

Các nội dung trọng yếu của CNAN như đào tạo, gìn giữ, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao; huy động tiềm lực và đa dạng hóa nguồn lực đầu tư nâng cao tiềm lực cho CNAN; khoa học công nghệ và sản xuất sản phẩm an ninh công nghệ cao chưa được xây dựng cơ chế đặc thù và luật hóa cơ chế, chính sách. Đội ngũ cán bộ nghiên cứu thiết kế, chế tạo, nghiên cứu sản xuất các phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ, phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ đặc biệt, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, phương tiện, thiết bị, vật tư kỹ thuật nghiệp vụ chưa đáp ứng yêu cầu. Chưa có nhiều nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành, nhất là lĩnh vực thiết kế chế tạo, sản xuất các loại vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, phương tiện, thiết bị, vật tư kỹ thuật nghiệp vụ. Cơ chế, chính sách về khoa học công nghệ, cơ chế quản lý, điều hành các chương trình, dự án khoa học công nghệ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo các loại vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, phương tiện, thiết bị, vật tư kỹ thuật nghiệp vụ mới còn bất cập, chồng chéo, chưa phát huy được vai trò, trách nhiệm của cơ quan chủ quản và đơn vị chủ trì. Việc áp dụng Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Khoa học công nghệ trong nghiên cứu, thiết kế, chế tạo các loại vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, phương tiện, thiết bị, vật tư kỹ thuật nghiệp vụ mới còn bất cập.

Nguồn lực về nghiên cứu, sản xuất, sửa chữa của ngành CNAN còn hạn chế, chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu trang bị sử dụng và nhiều thiết bị, công cụ cần trang bị cho lực lượng CAND nhưng các công ty trong nước không sản xuất được. Do đó, để đáp ứng yêu cầu công tác, một số thiết bị nghiệp vụ phải nhập khẩu từ nước ngoài, dẫn đến một số bất cập như: các thiết bị nhập khẩu thường có giá thành cao; việc sửa chữa, nâng cấp gặp khó khăn do không có sẵn vật tư, linh kiện thay thế, phải phụ thuộc công nghệ, thiết bị, chuyên gia của nước ngoài; yếu tố bảo mật hạn chế; tính chủ động nghiên cứu, sản xuất chưa cao.

 Kinh phí ngân sách nhà nước đầu tư cho CNAN còn hạn hẹp, dẫn tới quy mô các cơ sở CNAN nhỏ, lẻ, chưa đồng bộ. Khả năng tự chủ tài chính của một số cơ sở nghiên cứu, sản xuất còn thấp; tính hỗ trợ, liên kết, hợp tác sản xuất chưa cao; dây chuyền máy móc của các doanh nghiệp trong CNAN đã dần lạc hậu theo thời gian khai thác, vận hành, sản xuất. Nguồn lực đầu tư cho nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ còn thấp dẫn tới sức cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ chưa cao, kéo theo tỷ lệ cung ứng sản phẩm CNAN thấp. Về quy hoạch, nguồn vốn, đất phục vụ cho phát triển CNAN còn một số vướng mắc, bất cập, chưa quy định mang tính đặc thù cho phát triển CNAN nói riêng, CNQP, an ninh nói chung theo tinh thần tại các nghị quyết của Đảng về phát triển CNQP, an ninh…

Văn bản pháp luật chưa đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp an ninh

Hiện nay, các văn bản quy phạm pháp luật về CNAN chưa đáp ứng tốt yêu cầu phát triển CNAN trong tình hình mới. Cơ sở pháp lý chung điều chỉnh lĩnh vực CNQP, CNAN và ĐVCN cao nhất là Hiến pháp 2013 (Điều 14, Điều 68), Luật Quốc phòng 2018, Luật CAND và các luật chuyên ngành khác. Cơ sở pháp lý trực tiếp điều chỉnh lĩnh vực CNAN là Nghị định số 63/2020/NĐ-CP và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan. Như vậy, chưa có văn bản quy phạm pháp luật nào tầm luật điều chỉnh trực tiếp về CNQP, CNAN và ĐVCN để cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, nhất là luật hóa các cơ chế, chính sách đặc thù cho phát triển CNQP, CNAN; đồng thời, để thống nhất với các luật ban hành trong thời gian qua quy định về vấn đề này.

Một số quy định về CNAN còn có nội dung chưa thống nhất và hiện nay không còn phù hợp với các văn bản pháp luật hiện hành; thiếu hành lang pháp lý cho doanh nghiệp CNAN tham gia nghiên cứu, thiết kế, sản xuất sản phẩm công nghệ cao đạt hiệu quả (Các quy định về cơ chế để hợp tác với các tổ chức khoa học công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; cơ chế thành lập và sử dụng quỹ đầu tư cho đổi mới sáng tạo; hướng dẫn đăng ký và chế tài bảo hộ sáng chế mật; quy định về cơ chế đặc thù trong mua sắm vật tư, linh kiện, thiết bị, máy móc phục vụ cho các nhiệm vụ CNAN; quy định để định giá các sản phẩm CNAN công nghệ cao).

Chính vì vậy, việc xây dựng dự án Luật CNQP, AN và ĐVCN là một nhiệm vụ chính trị, pháp lý đặc biệt quan trọng của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng nhằm hoàn thiện một bước cơ sở pháp lý cho việc phát triển CNAN theo hướng toàn diện, đồng bộ, hiện đại, đặc thù.

Để bảo đảm thể chế đầy đủ quan điểm, chủ trương của Đảng về xây dựng và phát triển CNQP, an ninh nói chung và CNAN nói riêng, dự án Luật CNQP, an ninh và ĐVCN sẽ được xây dựng trên nền tảng các chính sách về CNAN (tương đồng với các chính sách về CNQP), cụ thể như sau:

Một là, phát triển CNAN theo hướng lưỡng dụng, huy động sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong hoạt động CNAN.

Hai là, hoàn thiện, đổi mới hệ thống tổ chức CNAN.

Ba là, thúc đẩy hoạt động khoa học và công nghệ phục vụ phát triển CNAN.

Bốn là, huy động nguồn lực cho CNAN.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (5-8/10/2026) đã xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền; công tác cán bộ; kiểm tra, giám sát; đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh; trọng dụng nhân tài và phát triển kinh tế - xã hội. Nhưng điều đáng suy ngẫm nhất của Hội nghị có lẽ không nằm ở số lượng văn kiện, mà ở một câu hỏi được đặt ra ngay trong phiên khai mạc.

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Hai mươi năm sau Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28/8/2006 về đảng viên làm kinh tế tư nhân, câu hỏi đặt ra đã khác. Không còn là đảng viên có được làm kinh tế tư nhân hay không mà là làm thế nào để trí tuệ, vốn liếng, kinh nghiệm quản trị và tinh thần tiên phong của đội ngũ ấy trở thành một nguồn lực thực sự cho phát triển.

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Trước sự phát triển nhanh của thiết bị bay không người lái và những nguy cơ tiềm ẩn đối với an ninh, an toàn hàng không, TP Đà Nẵng đang tăng cường quản lý từ khâu đăng ký, cấp phép, giám sát vùng trời đến phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), dư luận xuất hiện một số thông tin chưa đúng về bản chất pháp lý và một số quy định tại Dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng, liên quan tới việc giám sát “khách hàng VIP”.

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự không đồng nghĩa với nới lỏng trách nhiệm đối với những hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Dự thảo cho thấy, trong khi bỏ mức hình phạt cao nhất ở một số tội danh, các chế tài nghiêm khắc vẫn được duy trì, thậm chí phạm vi xử lý hình sự ở một số hành vi còn được mở rộng. Đặt trong bối cảnh quốc tế, sự điều chỉnh này còn có ý nghĩa khi khác biệt về án tử hình ngày càng trở thành một vấn đề phải giải quyết trong dẫn độ, tương trợ tư pháp và hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Trí tuệ nhân tạo (AI) càng mạnh, tốc độ ra quyết định càng nhanh nhưng nếu tốc độ của máy móc vượt quá khả năng kiểm tra và chịu trách nhiệm của con người, một sai sót nhỏ có thể trở thành hậu quả lớn, khó lường. Vấn đề cốt lõi là chúng ta phải làm chủ AI, kiểm soát rủi ro và không để máy móc vượt khỏi sự kiểm soát của con người. Trong bối cảnh phát triển và hội nhập sâu rộng với thế giới, Việt Nam cần làm gì để xây dựng thành công “lá chắn AI” quốc gia vừa đảm bảo an toàn nhưng không mất cơ hội?

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...