Cách đây không lâu, đến nghe ca nhạc tại Sân khấu phòng trà WE, số 8 phố Lê Quý Đôn, TP Hồ Chí Minh, tôi mới thấy niềm vui thực sự tràn ngập trên gương mặt của ca sĩ Thanh Tuyền, giọng ca "chuông vàng khánh ngọc" một thời. Tuy giờ chị hát không còn trong trẻo như xưa, nhưng nồng nàn, trầm sâu theo năm tháng. Chị hát như kể chuyện những cuộc tình khuất chìm trong quên lãng, cùng những nỗi niềm tha hương.
Lớn lên từ những trận đòn nghiệt ngã
Khi cô bé Như Mai (tên khai sinh của ca sĩ Thanh Tuyền) mỗi lần trốn đi hát về là bị bố cho ăn đòn, mẹ chỉ biết ôm con khóc. Khuyên can mãi cũng không được. Giọng hát trong vắt của cô bé Mai như thi gan cùng những chiếc đòn roi. Thế rồi cô bé Mai (10 tuổi) nổi tiếng, khi đoạt giải nhất xứng danh "Thần đồng" ca nhạc ở Đà Lạt vào năm 1959. Nhưng "Thần đồng" cũng không được đi hát. Mỗi lần trốn nhà đi hát là lại bị bố đánh. Nhưng may thay, mấy năm sau cô bé Như Mai rời trường Bùi Thị Xuân (Đà Lạt) về Sài Gòn học tiếp bậc Trung học.
Sự nghiệp ca hát của cô bé Như Mai được chắp cánh. Cũng từ đây, nghệ danh Thanh Tuyền ra đời. Giọng hát của cô ngọt ngào, trong vắt tựa dòng suối Mơ nơi xứ hoa Đà Lạt. Mới 15 tuổi, Thanh Tuyền đã được ký hợp đồng giọng hát "độc quyền" của Hãng băng đĩa nhạc Contineital. Giám đốc của Hãng băng đĩa này chính là nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, người đỡ đầu của Thanh Tuyền.
 |
| Ca sĩ Thanh Tuyền. |
Chỉ một năm sau, băng đĩa phát hành giọng hát Thanh Tuyền nở rộ, làm mê mẩn bao người. Báo chí đưa tin, ca ngợi hết lời về giọng hát trẻ, một suối nguồn âm thanh ngọt ngào, trong trẻo, cao vút. Dường như khắp đường phố, đến từng xóm ngõ đều vang lên những bài ca do Thanh Tuyền hát. Đó là ca khúc "Vàng" một thuở làm khắc khoải lòng người như: "Nỗi buồn hoa phượng", "Nắng đẹp miền Nam", "Xin thời gian qua mau", hay "Kiếp nghèo", "Mầu hoa thiên lý", "Chiều mưa biên giới"… Thanh Tuyền xứng danh là con chim sơn ca của xứ sở xương mù Đà Lạt làm xao xuyến tâm hồn các chàng trai, cô gái nơi đô thành ngày đó.
Nhưng rồi cuộc đời mơ mộng, bay bổng của Thanh Tuyền gặp bội phần khó khăn. Bởi cô phải gắn với cuộc mưu sinh cơm áo, khi lo toan cho hơn mười đứa em, cùng cha mẹ già. Vì vậy, giọng hát Thanh Tuyền mỗi lúc một đằm thắm hơn, vì mỗi lần hát, ánh mắt của người cha buồn rầu lại hiện lên. Lời ca ngân vang của Thanh Tuyền dường như ngậm sầu, với dòng lệ trong con tim. Lớn lên, càng ngày Thanh Tuyền càng xinh đẹp, có sức quyến rũ lạ thường.
Một vẻ đẹp rực rỡ như hoa, pha mầu hoang dã của miền sơn cước Tây Nguyên đã làm xiêu lòng bao chàng trai Sài thành. Thanh Tuyền trở thành hiện tượng ăn khách nhất vào thời kỳ 1965, 1966. Mỗi đêm, Thanh Tuyền hát được nhận cátxê lên tới 5 cây vàng.
Thêm nữa hai năm sau, giọng hát của Thanh Tuyền càng nổi lên khi hát song ca với Chế Linh. Mặc dù nổi tiếng trước Chế Linh, nhưng giọng phù họa của nam ca sĩ người Chăm này càng tôn vinh giọng hát của Thanh Tuyền, sáng đẹp và ngọt ngào hơn.
Từ đó, người xem tìm đến Thanh Tuyền ngày càng đông, bởi giọng hát đầy âm hưởng liêu trai, hết sức quyến rũ của cô. Quả là tài năng, tiền bạc đến với cô như một định mệnh trời ban. Có lần khi Thanh Tuyền mang tiền về cho bố mẹ, người bố cầm tiền mà rưng rưng, không nói được gì. Chắc ông nhớ lại những trận đòn quá tệ hại mà mình đã gây ra cho con gái khi cấm con đi hát thuở ấu thơ. Nhưng ngược lại, Thanh Tuyền lại cảm ơn thượng đế, bởi chính những trận đòn dữ dội ấy càng hun đúc sự quyết tâm của mình trên đường đời.
Tình duyên đẫm lệ
Các cụ xưa nói cấm có sai, hồng nhan bạc mệnh, nhiều nỗi truân chuyên đã vận đúng vào ca sĩ Thanh Tuyền. Ở thời kỳ sung sức nhất của danh vọng, cô bước lên xe hoa theo chồng năm 1968, khi ấy vừa tròn 19 tuổi. Năm sau Thanh Tuyền đã làm mẹ.
Chồng của Thanh Tuyền là một sĩ quan quân đội cao cấp, nên luôn bận rộn vào cuộc chiến ở thời điểm nóng bỏng nhất của chiến tranh. Lấy chồng xong, trong vòng 7 năm ca sĩ Thanh Tuyền sinh nở liên tục. Năm 1975, khi miền Nam được giải phóng cô đã là mẹ của ba con. Đứa thứ ba mới một tháng tuổi, người chồng đã di tản sang Mỹ trước đó, hẹn ngày đón cả ba mẹ con sang.
Thanh Tuyền vừa đi hát, vừa nuôi con trong muôn vàn khó khăn. Giờ chỉ thỉnh thoảng cô mới có lời gọi hát ở những nhà hàng hay quán cà phê. Bốn mẹ con Thanh Tuyền chờ đợi, mòn mỏi suốt ba năm trời, nhưng không hề thấy tin tức về người chồng. Niềm hy vọng đã trở thành tuyệt vọng. Thanh Tuyền càng cay đắng khi biết người chồng đã có bến đỗ mới. Trong một đêm đẫm lệ với rượu và nỗi cay đắng trào lên, Thanh Tuyền đã uống thuốc độc tự tử. Thật may cô đã được cứu thoát. Kể từ đó, tiếng hát của Thanh Tuyền càng đẫm lệ hơn.
Có chuyện lạ xảy ra, khi đúng vào thời đoạn báo chí rộ tin ca sĩ Thanh Tuyền tự tử thì có một người đàn ông xuất hiện. Người đó gặp cô trong sự tò mò và thương hại. Cuộc đời hồng nhan tủi phận đến thế sao. Thế rồi tình cờ một lần, đưa Thanh Tuyền từ một cuộc nhậu về, người đàn ông đó nhìn ba đứa con nhếch nhác trong căn nhà nhỏ mà xao động trong lòng.
Cuộc tình thầm kín nảy sinh, nhưng hai người đều cố giấu trong lòng, bởi thời cuộc cuốn trôi đi, bao số phận và gia đình đều dang dở. Có những lớp người hoang mang, dao động bỏ đất nước ra đi trong biển khơi bão tố, hòng tìm đến chân trời mới. Thanh Tuyền bị cuốn theo.
Một mặt, cô cũng muốn vượt biển sang Mỹ để tìm bố của những đứa trẻ mà mình đã mang nặng đẻ đau, sống kham khổ trong mấy năm trời. Thế là, năm 1978, Thanh Tuyền cùng gia đình người đàn ông kia bí mật xuống tàu vượt biên, băng qua sóng gió biển khơi. Một cuộc ra đi đầy hiểm nguy đối với Thanh Tuyền cùng ba con thơ. Tay ôm con nhỏ mà lòng Thanh Tuyền run lên, lạnh buốt trong nỗi cô đơn.
 |
| Ca sĩ Thanh Tuyền trong một lần về Việt Nam biểu diễn. |
Còn đâu cảnh huy hoàng của con chim sơn ca rừng núi một thời. Còn đâu những cảnh sống giàu sang nơi Sài Gòn hoa lệ. Ngồi bên người đàn ông bí ẩn kia, trái tim người nghệ sĩ chỉ còn biết hàm ơn, ghi nhận sự nương tựa trong hoàn cảnh bơ vơ. Thanh Tuyền vẫn hy vọng tìm lại người chồng cũ, xây dựng lại cuộc sống gia đình yên ấm. Nhưng ác thay, khi cô chân ướt chân ráo đến đất Mỹ, người chồng đã quay lưng không nhận lại vợ con. Đã cay đắng lại thêm phần tuyệt vọng đến khốn cùng. Thanh Tuyền phải đi lao động kiếm sống để nuôi bày con dại, không còn mơ màng gì đến ca hát.
Cánh chim bay về tổ ấm
Cuộc đời Thanh Tuyền trở nên ấm áp vì người đàn ông trầm lặng kia đã lại thêm một lần tìm đến vỗ về. Người đàn ông ấy cũng phải chia tay vợ trong tiếc nuối, đau xót, bởi trong cuộc vượt biển, hai người đã bị lạc nhau. Sau đó, cho dù chỉ một thời gian ngắn, hay tin người vợ đã lấy chồng mới ở bên Pháp, nên ông ta đã tìm chỗ dựa tinh thần nơi bốn mẹ con Thanh Tuyền.
Một gia đình mới. Một người cha mới của ba đứa con bị bỏ rơi. Và, một người chồng mới của Thanh Tuyền, hiền hòa chịu thương chịu khó. Sau đó, hai người có chung với nhau một cậu con trai. Đúng là lộc trời lại đến với Thanh Tuyền trong lúc cam go, bơ vơ nhất. Hạnh phúc mới bắt đầu nảy sinh từ cuộc sống lưu vong tha hương nơi đất khách quê người.
Hạnh phúc dâng đầy khi ca sĩ Thanh Tuyền được mời đi hát lại, vào năm 1982. Vậy là sự nghiệp tiếp tục được thăng hoa. Thanh Tuyền vừa hát vừa khóc vì nỗi buồn ẩn giấu bao năm. Con chim sơn ca của Đà Lạt năm nào cất tiếng sau những nỗi đau.
Vết thương lòng được sự bù đắp của gia đình mới nên tiếng hát của nữ hoàng Bolero có phần nghẹn ngào, pha trộn niềm hân hoan, mơ màng. Tiếng hát Thanh Tuyền được hồi sinh trong niềm yêu thương của cộng đồng xa xứ. Chỉ trong hai năm, Thanh Tuyền liên tục ra hàng chục Album mới, trở thành giọng hát nhạc quê hương, nhạc Bolero lừng danh ở hải ngoại.
Theo như nhiều người biết, ca sĩ Thanh Tuyền đã tham gia công việc từ thiện hàng chục năm nay. Nỗi niềm thương cảm với những người nghèo khó đến với Thanh Tuyền từ những khó khăn mà chị đã trải qua. Nhiều lúc nhớ lại hoàn cảnh của cha mẹ, với đàn em lít nhít cả thảy 15 người, sống trong rét mướt đói khổ, Thanh Tuyền rớt nước mắt.
Mới đây, Thanh Tuyền đã dành tiền của một đêm diễn cho quỹ ủng hộ đồng bào bị thiên tai, lũ lụt. Giờ đây ở tuổi 70, việc làm từ thiện của Thanh Tuyền tựa như một sự an ủi lớn nhất cho chính mình, đúng như Phật dạy.
