Vai trò của Giám đốc MI-6 trong vụ hồ sơ giả về Iraq

Một số tài liệu mật vừa được Ủy ban Điều tra sự thật về Iraq (Ủy ban Chilcot) của Anh vừa công bố đã tiết lộ thêm sự thật về những người từng tham gia làm giả hồ sơ vũ khí giết người hàng loạt (WMD) của Iraq, trong đó đặc biệt đáng chú ý là vai trò của Sir John Scarlett - Giám đốc Cơ quan Tình báo đối ngoại (MI-6) của Anh.

Theo tờ The Observer của Anh hôm 26/6/2011, vai trò của Sir John Scarlett trong quá trình soạn thảo hồ sơ Iraq là "che giấu sự thật về vũ khí WMD của Iraq" nhằm mục đích tạo dư luận có lợi cho việc nước Anh đưa quân tham chiến tại Iraq .

Việc soạn thảo hồ sơ Iraq của Chính phủ Anh đã bắt đầu từ đầu năm 2002, tức hơn một năm trước khi Mỹ đưa quân tấn công Iraq . Khoảng tháng 3/2002, bản thảo thứ nhất của bộ hồ sơ WMD Iraq của Chính phủ Anh đã được soạn thảo. Bản thảo thứ nhất này chứa đựng những thông tin về chương trình vũ khí WMD của 4 nước là Iraq, Iran, Libya và CHDCND Triều Tiên. Mục đích cuối cùng của bộ hồ sơ này là tạo cớ để Mỹ tấn công quân sự Iraq .

Ban đầu, công việc soạn thảo bộ hồ sơ được giao cho các bộ trưởng trong nội các của Thủ tướng Tony Blair phụ trách, với thông tin được cung cấp bởi Ủy ban Tình báo liên hợp (JIC). Theo tính toán của các nhà hoạch định chiến lược Anh, việc soạn thảo bộ hồ sơ về Iraq phải lấy thông tin từ JIC mới có độ tin cậy và tính thuyết phục cao.

Tuy nhiên, việc tập hợp thông tin, dữ liệu về WMD của Iraq mà bao hàm cả 4 quốc gia đã làm loãng độ tập trung cho mục tiêu Iraq. Hơn nữa, những thông tin ban đầu do JIC cung cấp còn quá khách quan, không thể phục vụ mục đích tạo dựng nên hình ảnh về "mối đe dọa lớn từ Iraq" được. Trong các công văn trao đổi giữa ông Scarlett với các bộ trưởng nội các Anh, có những nội dung đề cập đến việc làm thế nào để gia tăng mức độ tác động lên dư luận về "mối đe dọa từ kho vũ khí của Iraq".

Chẳng hạn, một công văn của Sir John Scarlett - khi đó là Chủ tịch JIC - gửi cho Sir David Manning, Trưởng cố vấn đối ngoại của Thủ tướng Blair, vào tháng 3/2002, chứa nội dung yêu cầu Sir Manning tham vấn ban soạn thảo hồ sơ Iraq ém bớt thông tin thực tế rằng kho vũ khí WMD của Iraq không đến mức nghiêm trọng như mọi người được biết.

Sir Scarlett phân tích cái lợi của việc ém thông tin này là khiến cho dư luận "lo sợ" về kho vũ khí WMD của Iraq , từ đó ủng hộ quyết định tham chiến của Thủ tướng Blair. Những điều tiết lộ này hoàn toàn phù hợp với lời khai của nhân chứng Michael Laurie, một cựu quan chức tình báo, trước Ủy ban Chilcot rằng, việc biên soạn hồ sơ là nhằm mục đích tạo cơ sở cho việc tham chiến tại Iraq và việc làm sai lệch thông tin tình báo cũng nhằm phục vụ mục đích này.

Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Jack Straw cũng lên tiếng góp ý kiến cho rằng, hồ sơ phải nêu rõ lý do "vì sao có mối đe dọa lớn từ Iraq ." Ông Straw cho rằng bộ hồ sơ tháng 3/2002 chưa thể hiện được điều này, vì vậy cần phải có sự điều chỉnh. Sir Scarlett cho rằng, bộ hồ sơ sẽ có tính thuyết phục cao hơn nếu chỉ tập trung vào mỗi Iraq .

Đồng thời, nếu những thông tin khách quan, như báo cáo ghi rằng "kho vũ khí Iraq không đến nỗi đáng sợ" xuất hiện trong hồ sơ thì khi tung ra công chúng sẽ làm giảm sự ủng hộ cho cuộc chiến. Mặt khác, chính phủ của Thủ tướng Anh cũng nhận thấy rằng nếu giao luôn việc soạn thảo bộ hồ sơ Iraq cho JIC thì mức độ thuyết phục càng cao hơn.

Vậy là tháng 9/2002, Sir Scarlett được giao phụ trách việc biên soạn lại bộ hồ sơ Iraq mới. Sir Scarlett đã tập hợp các chuyên gia hàng đầu trong ủy ban của mình để thực hiện nhiệm vụ này. Và bộ hồ sơ mới này còn có tên gọi là "Hồ sơ tháng 9", được ông Alastair Campbell công bố ngày 3/2/2003, tạo nên cái cớ thuyết phục để Mỹ triển khai lực lượng tấn công Iraq vào ngày 20/3/2003. Những thông tin từ JIC cũng được cung cấp cho phía Mỹ, được Tổng thống Mỹ George W.

Bush đưa vào đọc trong Thông điệp liên bang ngày 28/1/2003, trong đó có một câu rất nổi tiếng là: "Chính phủ Anh vừa biết được rằng Saddam Hussein gần đây đã tìm mua một số lượng uranium từ châu Phi".

Vụ tai tiếng hồ sơ giả mạo về WMD Iraq đã từng gây nên cơn bão chính trị ở cả Anh và Mỹ. Nó khiến cho hàng loạt bộ trưởng và quan chức cấp bộ trong Chính phủ Anh mất chức. Nó là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự sa sút chính trị của ông Blair, khiến ông phải từ chức Thủ tướng Anh vào tháng 6/2007.

Ngay sau khi vụ hồ sơ Iraq bị phanh phui, ngày 3/2/2004, Chính phủ Anh cho mở cuộc điều tra toàn diện về những thông tin tình báo liên quan đến hồ sơ Iraq . Sau 5 tháng điều tra, ngày 14/7/2004, Ủy ban Điều tra 5 thành viên do Lord Butler của vùng Brockwell - một công chức chính phủ lâu năm - chủ trì đã đưa ra kết luận tất cả những thông tin tình báo liên quan hồ sơ Iraq đều "không đáng tin cậy" do MI-6 quá chủ quan và phụ thuộc quá nhiều vào các nguồn thông tin không đảm bảo, quá tin tưởng vào thành phần Iraq lưu vong nên không có cơ sở chắc chắn để kiểm chứng thông tin, từ đó dẫn đến những thông tin sai lệch một phần hoặc hoàn toàn.

Sau báo cáo của Ủy ban Butler, dưới sức ép ngày càng tăng của dư luận trong nước, tháng 6/2009, Thủ tướng Anh Gordon Brown tiếp tục cho thành lập một ủy ban tuyển chọn để điều tra toàn diện việc nước Anh tham chiến tại Iraq. Ủy ban điều tra mới này do Sir John Chilcot - một quan chức ngoại giao Chính phủ Anh - chủ trì. Phiên thẩm vấn cuối cùng của Ủy ban Chilcot đối với các nhân chứng đã kết thúc vào ngày 2/2/2011, xem như cuộc điều tra đã kết thúc. Toàn bộ những sự thật liên quan việc nước Anh tham chiến tại Iraq sẽ được công bố trong thời gian sắp tới

Quốc Vương (theo The Observer)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.