Ước mơ nhỏ bé ở vùng đất giang hồ

Tại một vùng trù phú của thủ đô Cape Town (Nam Phi), khách du lịch tấp nập đi lại trên những đại lộ có nhiều cây cọ, ghé thăm những bãi biển cát trắng ở vùng ngoại ô Clifton và Vịnh Camps.

Nhưng cách trung tâm thành phố chỉ 12 dặm, trong thị cảng Manenberg, cuộc chiến của những băng đảng, nạn thất nghiệp và nghiện ngập ma túy tạo ra môi trường hoàn toàn khác biệt.

Di sản của phân biệt chủng tộc vẫn còn ám ảnh Manenberg. Thị cảng này được hình thành vào năm 1966 dưới chế độ apartheid như một khu xóm giềng của "mọi đỏ", một phương ngữ Nam Phi ám chỉ những công dân tạp chủng. Những băng nhóm như Hard Livings, Clever Kids và Americans hùng cứ phần lớn lãnh địa phía bắc, phía đông và phía nam của thị cảng, trong khi các băng nhỏ hơn như Soldier Boys, Chesters và Dixie Boys chiếm lĩnh bất cứ lãnh địa nào còn lại.

Trong 2 năm 2015-2016, trong một thị cảng chỉ có 60.000 dân, đã xảy ra 60 vụ giết người (gấp 3 lần bình quân cả nước), 130 vụ mưu sát và 2.508 vụ phạm pháp có liên quan đến ma túy, biến nơi này thành một trong 10 khu dân cư tồi tệ nhất Nam Phi về tội phạm ma túy, theo các số liệu của cảnh sát Nam Phi.

Scheepers phải vừa học vừa chăm con gái của mình.

Scheepers phải vừa học vừa chăm con gái của mình.

Một ngày tháng 8-2013, phóng viên Elles Van Gelder của báo Newsweek đang ngồi trong xe hơi tại Johannesburg, nơi anh sống và làm việc như một nhà báo nước ngoài, thì nghe trên radio thông báo những trường học tại Manenberg vừa đóng cửa để bảo vệ học sinh khỏi bị trúng đạn lạc. Ít nhất 50 người đã bị thương hoặc thiệt mạng sau khi bị bắn ở vùng ngoại ô Manenberg thuộc Cape Town.

Thống đốc thị cảng Helen Zille đã yêu cầu chính phủ quốc gia điều quân đội tới trợ giúp cảnh sát. Một người giám hộ tại một trong các ngôi trường đã chết sau khi bị bắn hồi thượng tuần tháng 8. Một viên đạn lạc từ băng đảng bạo lực cũng đã bay vào một trường tiểu học vào khoảng thời gian đó. Quyết định đóng cửa các trường học đã được đưa ra sau khi các giáo viên cho biết, họ lo sợ cho sự an toàn của mình.

Đồng hành với Gelder còn có nhiếp ảnh gia Ilvy Njiokiktjien, họ đến Manenberg ngay sau đó. Trong 3 năm kế tiếp, họ nhiều lần đến đây để phỏng vấn các giáo viên, học sinh và nhiều gia đình về chuyện học hành ở ngôi trường trung học tại nơi quá đỗi nguy hiểm như thế. Hai nhà báo được biết, hoàn thành cấp phổ thông trung học tại đây là một kỳ tích hiếm hoi. Chỉ có 22,2% cư dân thị cảng trên 20 tuổi có bằng tú tài. Đối với một số người, đời họ gắn liền với băng nhóm, hay trở thành bạn gái của một tên giang hồ nào đó, dường như khiến họ mãn nguyện hơn - hay nói đúng ra là khả thi hơn - đi tìm việc làm!

Các thành viên trong Biệt đội Chống Băng đảng đang lục soát tìm vũ khí và ma túy tại Manenberg.
Các thành viên trong Biệt đội Chống Băng đảng đang lục soát tìm vũ khí và ma túy tại Manenberg.

Nhưng có chứng cứ cho thấy lấy được bằng tú tài cũng đáng để cố gắng. Tỷ lệ thất nghiệp của giới trẻ ở thị cảng này là 48,6% người ở độ tuổi 15-34 khiến người ta xót xa, nhưng có trong tay bằng tú tài "ma trận", như cách gọi ở Nam Phi, mở ra tương lai có việc làm tốt.

Theo thống kê cấp quốc gia gần đây, tỷ lệ thất nghiệp ở Nam Phi trong độ tuổi 25-35 là 47%, so với 33% ở những người có tú tài, và 20% đối với người có học vấn cao hơn. Năm 2013, Njiokiktjien chụp ảnh một nhóm nhỏ học sinh ăn mừng ngày lễ tốt nghiệp trường PTTH Phoenix tại Manenberg, trước khi họ dự tiệc tốt nghiệp trung học. Gia đình của các em chỉ có thể trả tiền thức ăn, còn trường học phải góp chi phí may áo dạ hội (nữ) và tuxedo (nam), đôi lúc dư dả thì thuê chiếc xe hơi limousine.  Đối với một số gia đình, đây là lần đầu tiên họ có con cháu học xong trung học.

Njiokiktjien hướng ống kính của mình đến 2 học sinh đặc biệt: Lauren - Lee Scheepers, lúc đó 18 tuổi, gọi thân mật là Lolla, và Riyaad Grever cùng 18 tuổi. Lolla mất cha, cựu thành viên băng nhóm Clever Kids, trong một vụ thanh toán lúc cô còn bé, và có một con gái Nerushar lúc cô mới 16 tuổi. Grever hầu như không biết cha, kẻ từng ngồi tù vì tội mưu sát và cướp trước khi chết trong tù. Cậu thiếu niên này cũng theo một băng nhóm cho tới khi bà nội em đưa em tới thánh đường để sám hối.

Sau đó, Grever được cho đi học tiếp đến tốt nghiệp trung học. Hai nhà báo đã quay phim 2 học sinh đặc biệt này tại buổi khiêu vũ và suốt 2 tuần kế tiếp. Đó là một phần của dự án về một cộng đồng mở giai đoạn 2013-2015. Phim tài liệu "Một đêm thảnh thơi" đó được đăng trên trang mạng báo Newsweek vào mùa lễ hội năm 2016, và mới công chiếu trực tuyến lần đầu tiên trên Newsweek.com ngày 31-5 vừa qua.

Chuyện về hai em Scheepers và Grever từ đêm dạ tiệc đó đã đem lại cho cư dân Nam Phi những buồn vui lẫn lộn. Grever không tìm được việc làm từ khi tốt nghiệp, mỗi tuần kiếm được chỉ khoảng 160 rand (khoảng 250.000 đồng VN) nhờ bán ve chai em nhặt được hàng ngày.

Em mơ ước trở thành y tá hay hướng dẫn viên du lịch, nhưng không ai trong gia đình em đủ tiền để em theo đuổi việc học nghề như thế. Lolla phải trả nợ các môn thi dang dở, nhưng em đã vượt qua các kỳ thi và giờ đây làm thu ngân tại một cửa hàng bách hóa hiện đại. Em còn mơ ước sau này sẽ được làm việc trong chính phủ.

Lê Minh (theo Newsweek)

Các tin khác

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.