Ước mơ nhỏ bé ở vùng đất giang hồ

Tại một vùng trù phú của thủ đô Cape Town (Nam Phi), khách du lịch tấp nập đi lại trên những đại lộ có nhiều cây cọ, ghé thăm những bãi biển cát trắng ở vùng ngoại ô Clifton và Vịnh Camps.

Nhưng cách trung tâm thành phố chỉ 12 dặm, trong thị cảng Manenberg, cuộc chiến của những băng đảng, nạn thất nghiệp và nghiện ngập ma túy tạo ra môi trường hoàn toàn khác biệt.

Di sản của phân biệt chủng tộc vẫn còn ám ảnh Manenberg. Thị cảng này được hình thành vào năm 1966 dưới chế độ apartheid như một khu xóm giềng của "mọi đỏ", một phương ngữ Nam Phi ám chỉ những công dân tạp chủng. Những băng nhóm như Hard Livings, Clever Kids và Americans hùng cứ phần lớn lãnh địa phía bắc, phía đông và phía nam của thị cảng, trong khi các băng nhỏ hơn như Soldier Boys, Chesters và Dixie Boys chiếm lĩnh bất cứ lãnh địa nào còn lại.

Trong 2 năm 2015-2016, trong một thị cảng chỉ có 60.000 dân, đã xảy ra 60 vụ giết người (gấp 3 lần bình quân cả nước), 130 vụ mưu sát và 2.508 vụ phạm pháp có liên quan đến ma túy, biến nơi này thành một trong 10 khu dân cư tồi tệ nhất Nam Phi về tội phạm ma túy, theo các số liệu của cảnh sát Nam Phi.

Scheepers phải vừa học vừa chăm con gái của mình.

Scheepers phải vừa học vừa chăm con gái của mình.

Một ngày tháng 8-2013, phóng viên Elles Van Gelder của báo Newsweek đang ngồi trong xe hơi tại Johannesburg, nơi anh sống và làm việc như một nhà báo nước ngoài, thì nghe trên radio thông báo những trường học tại Manenberg vừa đóng cửa để bảo vệ học sinh khỏi bị trúng đạn lạc. Ít nhất 50 người đã bị thương hoặc thiệt mạng sau khi bị bắn ở vùng ngoại ô Manenberg thuộc Cape Town.

Thống đốc thị cảng Helen Zille đã yêu cầu chính phủ quốc gia điều quân đội tới trợ giúp cảnh sát. Một người giám hộ tại một trong các ngôi trường đã chết sau khi bị bắn hồi thượng tuần tháng 8. Một viên đạn lạc từ băng đảng bạo lực cũng đã bay vào một trường tiểu học vào khoảng thời gian đó. Quyết định đóng cửa các trường học đã được đưa ra sau khi các giáo viên cho biết, họ lo sợ cho sự an toàn của mình.

Đồng hành với Gelder còn có nhiếp ảnh gia Ilvy Njiokiktjien, họ đến Manenberg ngay sau đó. Trong 3 năm kế tiếp, họ nhiều lần đến đây để phỏng vấn các giáo viên, học sinh và nhiều gia đình về chuyện học hành ở ngôi trường trung học tại nơi quá đỗi nguy hiểm như thế. Hai nhà báo được biết, hoàn thành cấp phổ thông trung học tại đây là một kỳ tích hiếm hoi. Chỉ có 22,2% cư dân thị cảng trên 20 tuổi có bằng tú tài. Đối với một số người, đời họ gắn liền với băng nhóm, hay trở thành bạn gái của một tên giang hồ nào đó, dường như khiến họ mãn nguyện hơn - hay nói đúng ra là khả thi hơn - đi tìm việc làm!

Các thành viên trong Biệt đội Chống Băng đảng đang lục soát tìm vũ khí và ma túy tại Manenberg.
Các thành viên trong Biệt đội Chống Băng đảng đang lục soát tìm vũ khí và ma túy tại Manenberg.

Nhưng có chứng cứ cho thấy lấy được bằng tú tài cũng đáng để cố gắng. Tỷ lệ thất nghiệp của giới trẻ ở thị cảng này là 48,6% người ở độ tuổi 15-34 khiến người ta xót xa, nhưng có trong tay bằng tú tài "ma trận", như cách gọi ở Nam Phi, mở ra tương lai có việc làm tốt.

Theo thống kê cấp quốc gia gần đây, tỷ lệ thất nghiệp ở Nam Phi trong độ tuổi 25-35 là 47%, so với 33% ở những người có tú tài, và 20% đối với người có học vấn cao hơn. Năm 2013, Njiokiktjien chụp ảnh một nhóm nhỏ học sinh ăn mừng ngày lễ tốt nghiệp trường PTTH Phoenix tại Manenberg, trước khi họ dự tiệc tốt nghiệp trung học. Gia đình của các em chỉ có thể trả tiền thức ăn, còn trường học phải góp chi phí may áo dạ hội (nữ) và tuxedo (nam), đôi lúc dư dả thì thuê chiếc xe hơi limousine.  Đối với một số gia đình, đây là lần đầu tiên họ có con cháu học xong trung học.

Njiokiktjien hướng ống kính của mình đến 2 học sinh đặc biệt: Lauren - Lee Scheepers, lúc đó 18 tuổi, gọi thân mật là Lolla, và Riyaad Grever cùng 18 tuổi. Lolla mất cha, cựu thành viên băng nhóm Clever Kids, trong một vụ thanh toán lúc cô còn bé, và có một con gái Nerushar lúc cô mới 16 tuổi. Grever hầu như không biết cha, kẻ từng ngồi tù vì tội mưu sát và cướp trước khi chết trong tù. Cậu thiếu niên này cũng theo một băng nhóm cho tới khi bà nội em đưa em tới thánh đường để sám hối.

Sau đó, Grever được cho đi học tiếp đến tốt nghiệp trung học. Hai nhà báo đã quay phim 2 học sinh đặc biệt này tại buổi khiêu vũ và suốt 2 tuần kế tiếp. Đó là một phần của dự án về một cộng đồng mở giai đoạn 2013-2015. Phim tài liệu "Một đêm thảnh thơi" đó được đăng trên trang mạng báo Newsweek vào mùa lễ hội năm 2016, và mới công chiếu trực tuyến lần đầu tiên trên Newsweek.com ngày 31-5 vừa qua.

Chuyện về hai em Scheepers và Grever từ đêm dạ tiệc đó đã đem lại cho cư dân Nam Phi những buồn vui lẫn lộn. Grever không tìm được việc làm từ khi tốt nghiệp, mỗi tuần kiếm được chỉ khoảng 160 rand (khoảng 250.000 đồng VN) nhờ bán ve chai em nhặt được hàng ngày.

Em mơ ước trở thành y tá hay hướng dẫn viên du lịch, nhưng không ai trong gia đình em đủ tiền để em theo đuổi việc học nghề như thế. Lolla phải trả nợ các môn thi dang dở, nhưng em đã vượt qua các kỳ thi và giờ đây làm thu ngân tại một cửa hàng bách hóa hiện đại. Em còn mơ ước sau này sẽ được làm việc trong chính phủ.

Lê Minh (theo Newsweek)

Các tin khác

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

Vụ án rửa tiền và vận hành chợ đen mang tên Silk Road (Con đường tơ lụa) là một trong những vụ án lớn nhất liên quan đến đồng tiền Bitcoin được FBI triệt phá, tịch thu hơn 3,3 tỷ USD kèm theo nhiều tranh cãi chưa có hồi kết.

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Để thực hiện ý đồ phạm tội, Phạm Văn Hoành mở công ty mua bán nợ để làm bình phong, ký hợp đồng “ma” rồi giao cho đám đàn em đi gây rối, hăm dọa con nợ buộc trả tiền, hưởng phần trăm hoa hồng. Những tưởng với phương thức, thủ đoạn tinh vi của mình sẽ che mắt được cơ quan chức năng, nhưng Hoành đã nhầm bởi toàn bộ hoạt động vi phạm pháp luật của hắn bị cơ quan Công an làm rõ.

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

Sáng ngày 30/9/2026, chuyến bay FZ1073 của flydubai từ Dubai tới Tel Aviv, chở hơn 170 hành khách, đột ngột chúi mũi ở độ cao hàng nghìn mét giữa không trung. Vụ việc sau đó được chính Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận là do một phi công muốn “cố tình tìm cách cho máy bay lao xuống đất” nhưng đã được ngăn chặn kịp thời bởi các hành khách đã giúp "ngăn chặn một thảm họa kiểu 11/9". Nhưng chính vụ việc này lại đang làm chúng ta phải nhìn lại vấn đề an ninh hàng không theo cách ngược lại với vụ 11/9.

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Mikhail Fyodorov (1916-2004) và Galina Ivanovna (1920-2010) là cặp vợ chồng điệp viên nằm vùng đầu tiên của Liên Xô được Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga giải mật. Dù đã hoạt động hiệu quả hơn 15 năm, thông tin về họ đến nay vẫn còn khá ít ỏi. Quốc gia nơi hai người thu thập bí mật chỉ được mô tả chung chung là “một nước Tây Âu nào đó”. Đáng chú ý, năm 1959, vợ chồng Fyodorov đã tuyển mộ thành công một nguồn tin đặc biệt quan trọng ngay tại trụ sở NATO.

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Trong thời gian qua, trước tình trạng an ninh phức tạp, nhiều quốc gia khu vực Nam Mỹ đã đồng loạt tuyên chiến với các băng đảng tội phạm có tổ chức. Nhưng khi tội phạm xuyên quốc gia ngày càng phát triển, để thực hiện thành công những chiến dịch truy quét lớn, sự chia sẻ thông tin và phối hợp cùng hành động là yêu cầu bắt buộc.

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Sau khi bị truy quét tại nhiều nước trong khu vực, các nhóm lừa đảo xuyên quốc gia có xu hướng dịch chuyển địa bàn, thuê căn hộ, biệt thự, khách sạn để hoạt động. Những vụ việc vừa bị phát hiện tại Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, TP Hồ Chí Minh… cho thấy thủ đoạn tổ chức ngày càng khép kín, tinh vi; đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý cư trú và kịp thời nhận diện những điểm bất thường.

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

1,16 tấn ma túy được vận chuyển bằng tàu cá tại vùng biển giáp ranh Việt Nam - Indonesia bị thu giữ, 9 đối tượng bị khởi tố với nhiều tội danh. Đây được xác định là đường dây mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia trên biển có quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng với lượng tang vật thu giữ trên biển lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Đồng thời cho thấy sự tinh vi trong phương thức, thủ đoạn, liều lĩnh của các đối tượng buôn ma túy.

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Giữa phố núi Lạng Sơn, có những cán bộ, chiến sĩ không chỉ giữ bình yên cuộc sống cho nhân dân bằng những công việc, nhiệm vụ chuyên môn thầm lặng mà còn bằng những video tuyên truyền pháp luật thu hút hàng triệu lượt xem. Chính từ những việc làm bình dị ấy, một "thế trận lòng dân" đã và đang được bồi đắp vững chắc nơi cửa ngõ biên cương.

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Trong bối cảnh khu vực Trung Đông - Bắc Phi (MENA) liên tục phải đối mặt với những bất ổn trong thập kỷ qua, giới tội phạm quốc tế đã tìm thấy ở đây những cơ hội mới để thiết lập mạng lưới của mình. Từ các trung tâm lừa đảo trực tuyến vận hành như những "nhà máy" tội phạm mạng, những tuyến đường ma túy cho tới các mạng lưới buôn người lợi dụng làn sóng di cư, MENA đang trở thành tâm điểm mới của vấn đề an ninh toàn cầu.

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Qua hơn 2 tháng liên tục theo dõi, từ giữa tháng 7 cho đến giữa tháng 8/2026, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Cảnh sát hình sự) phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hồ Chí Minh đã triệt phá thành công 6 đường dây tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá. Trong thời gian trên, cơ quan Công an cũng đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố và tạm giam 40 bị can để điều tra về các tội “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc”. Bước đầu xác định tổng số tiền giao dịch lên đến 559 tỷ đồng.

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Một nữ thực tập sinh từng làm việc tại SHAPE, Bỉ đã bị bắt với cáo buộc gián điệp sau khi bộ phận an ninh NATO phát hiện dấu hiệu bất thường. Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai điều tra, khám xét nơi ở và nơi làm việc của

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

Nếu James Bond bước ra từ màn ảnh, có lẽ ông sẽ khó sống sót lâu trong thế giới tình báo thực sự. Ngoài đời, một điệp viên càng nổi tiếng càng dễ bị lộ, còn người thành công thường là kẻ không ai nhớ mặt. Kỳ lạ thay, một trong những nhân vật quan trọng truyền cảm hứng cho Ian Fleming - nhà văn Anh, người sáng tạo nhân vật James Bond - lại là Dusko Popov, một điệp viên hai mang với phong thái hào hoa và khả năng giao tiếp đặc biệt.

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Báo cáo phân tích được tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) chia sẻ với các quốc gia thành viên mới đây đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: giới trẻ không còn là nạn nhân thụ động của tuyên truyền cực đoan mà đang trở thành đối tượng bị nhắm tới có chủ đích. Kết luận này đã xác nhận mối lo bấy lâu nay của chúng ta về một thế hệ trẻ đang lớn lên giữa những luồng tư tưởng cực đoan đầy rẫy trên nền tảng số.

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Tháng 5/2025, Văn phòng Công tố Rome (Italy) mở cuộc điều tra liên quan đến nghi vấn chuyển giao thông tin mật. Sau quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, ngày 7/7/2026, cơ quan chức năng Italy thông báo bắt giữ hai người, trong đó có một cựu sĩ quan Carabinieri 59 tuổi từng làm việc trong cộng đồng tình báo, với cáo buộc chuyển thông tin mật.

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Khi một mạng lưới tội phạm có thể vận hành đồng thời tại Campuchia, rửa tiền tại Singapore và nhắm tới nạn nhân ở Mỹ hay Australia chỉ trong một cú nhấp chuột, không một quốc gia đơn lẻ nào còn đủ khả năng ngăn chặn. Vì vậy, những chiến dịch hợp tác lớn như Chiến dịch First Light 2026 đã trở thành minh chứng rõ nét nhất cho việc hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lừa đảo xuyên biên giới.

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Theo trang tin trực tuyến Nga “Đánh giá quân sự” (ETR), trong phim ảnh hay truyền hình, MI.6 và CIA luôn thủ thế tay đôi. Còn trong các tài liệu giải mật, họ lại đứng cùng một phe. Vậy đâu là sự thật?

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả núp bóng dưới các tên gọi chuẩn chỉnh như, CLB tư vấn pháp luật, trung tâm tư vấn việc làm, thậm chí ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy. Từ đây, các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ từ mọi ngành nghề, công việc được rao bán một cách rất kín đáo và tinh vi.

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.