Ước mơ nhỏ bé ở vùng đất giang hồ

Tại một vùng trù phú của thủ đô Cape Town (Nam Phi), khách du lịch tấp nập đi lại trên những đại lộ có nhiều cây cọ, ghé thăm những bãi biển cát trắng ở vùng ngoại ô Clifton và Vịnh Camps.

Nhưng cách trung tâm thành phố chỉ 12 dặm, trong thị cảng Manenberg, cuộc chiến của những băng đảng, nạn thất nghiệp và nghiện ngập ma túy tạo ra môi trường hoàn toàn khác biệt.

Di sản của phân biệt chủng tộc vẫn còn ám ảnh Manenberg. Thị cảng này được hình thành vào năm 1966 dưới chế độ apartheid như một khu xóm giềng của "mọi đỏ", một phương ngữ Nam Phi ám chỉ những công dân tạp chủng. Những băng nhóm như Hard Livings, Clever Kids và Americans hùng cứ phần lớn lãnh địa phía bắc, phía đông và phía nam của thị cảng, trong khi các băng nhỏ hơn như Soldier Boys, Chesters và Dixie Boys chiếm lĩnh bất cứ lãnh địa nào còn lại.

Trong 2 năm 2015-2016, trong một thị cảng chỉ có 60.000 dân, đã xảy ra 60 vụ giết người (gấp 3 lần bình quân cả nước), 130 vụ mưu sát và 2.508 vụ phạm pháp có liên quan đến ma túy, biến nơi này thành một trong 10 khu dân cư tồi tệ nhất Nam Phi về tội phạm ma túy, theo các số liệu của cảnh sát Nam Phi.

Scheepers phải vừa học vừa chăm con gái của mình.

Scheepers phải vừa học vừa chăm con gái của mình.

Một ngày tháng 8-2013, phóng viên Elles Van Gelder của báo Newsweek đang ngồi trong xe hơi tại Johannesburg, nơi anh sống và làm việc như một nhà báo nước ngoài, thì nghe trên radio thông báo những trường học tại Manenberg vừa đóng cửa để bảo vệ học sinh khỏi bị trúng đạn lạc. Ít nhất 50 người đã bị thương hoặc thiệt mạng sau khi bị bắn ở vùng ngoại ô Manenberg thuộc Cape Town.

Thống đốc thị cảng Helen Zille đã yêu cầu chính phủ quốc gia điều quân đội tới trợ giúp cảnh sát. Một người giám hộ tại một trong các ngôi trường đã chết sau khi bị bắn hồi thượng tuần tháng 8. Một viên đạn lạc từ băng đảng bạo lực cũng đã bay vào một trường tiểu học vào khoảng thời gian đó. Quyết định đóng cửa các trường học đã được đưa ra sau khi các giáo viên cho biết, họ lo sợ cho sự an toàn của mình.

Đồng hành với Gelder còn có nhiếp ảnh gia Ilvy Njiokiktjien, họ đến Manenberg ngay sau đó. Trong 3 năm kế tiếp, họ nhiều lần đến đây để phỏng vấn các giáo viên, học sinh và nhiều gia đình về chuyện học hành ở ngôi trường trung học tại nơi quá đỗi nguy hiểm như thế. Hai nhà báo được biết, hoàn thành cấp phổ thông trung học tại đây là một kỳ tích hiếm hoi. Chỉ có 22,2% cư dân thị cảng trên 20 tuổi có bằng tú tài. Đối với một số người, đời họ gắn liền với băng nhóm, hay trở thành bạn gái của một tên giang hồ nào đó, dường như khiến họ mãn nguyện hơn - hay nói đúng ra là khả thi hơn - đi tìm việc làm!

Các thành viên trong Biệt đội Chống Băng đảng đang lục soát tìm vũ khí và ma túy tại Manenberg.
Các thành viên trong Biệt đội Chống Băng đảng đang lục soát tìm vũ khí và ma túy tại Manenberg.

Nhưng có chứng cứ cho thấy lấy được bằng tú tài cũng đáng để cố gắng. Tỷ lệ thất nghiệp của giới trẻ ở thị cảng này là 48,6% người ở độ tuổi 15-34 khiến người ta xót xa, nhưng có trong tay bằng tú tài "ma trận", như cách gọi ở Nam Phi, mở ra tương lai có việc làm tốt.

Theo thống kê cấp quốc gia gần đây, tỷ lệ thất nghiệp ở Nam Phi trong độ tuổi 25-35 là 47%, so với 33% ở những người có tú tài, và 20% đối với người có học vấn cao hơn. Năm 2013, Njiokiktjien chụp ảnh một nhóm nhỏ học sinh ăn mừng ngày lễ tốt nghiệp trường PTTH Phoenix tại Manenberg, trước khi họ dự tiệc tốt nghiệp trung học. Gia đình của các em chỉ có thể trả tiền thức ăn, còn trường học phải góp chi phí may áo dạ hội (nữ) và tuxedo (nam), đôi lúc dư dả thì thuê chiếc xe hơi limousine.  Đối với một số gia đình, đây là lần đầu tiên họ có con cháu học xong trung học.

Njiokiktjien hướng ống kính của mình đến 2 học sinh đặc biệt: Lauren - Lee Scheepers, lúc đó 18 tuổi, gọi thân mật là Lolla, và Riyaad Grever cùng 18 tuổi. Lolla mất cha, cựu thành viên băng nhóm Clever Kids, trong một vụ thanh toán lúc cô còn bé, và có một con gái Nerushar lúc cô mới 16 tuổi. Grever hầu như không biết cha, kẻ từng ngồi tù vì tội mưu sát và cướp trước khi chết trong tù. Cậu thiếu niên này cũng theo một băng nhóm cho tới khi bà nội em đưa em tới thánh đường để sám hối.

Sau đó, Grever được cho đi học tiếp đến tốt nghiệp trung học. Hai nhà báo đã quay phim 2 học sinh đặc biệt này tại buổi khiêu vũ và suốt 2 tuần kế tiếp. Đó là một phần của dự án về một cộng đồng mở giai đoạn 2013-2015. Phim tài liệu "Một đêm thảnh thơi" đó được đăng trên trang mạng báo Newsweek vào mùa lễ hội năm 2016, và mới công chiếu trực tuyến lần đầu tiên trên Newsweek.com ngày 31-5 vừa qua.

Chuyện về hai em Scheepers và Grever từ đêm dạ tiệc đó đã đem lại cho cư dân Nam Phi những buồn vui lẫn lộn. Grever không tìm được việc làm từ khi tốt nghiệp, mỗi tuần kiếm được chỉ khoảng 160 rand (khoảng 250.000 đồng VN) nhờ bán ve chai em nhặt được hàng ngày.

Em mơ ước trở thành y tá hay hướng dẫn viên du lịch, nhưng không ai trong gia đình em đủ tiền để em theo đuổi việc học nghề như thế. Lolla phải trả nợ các môn thi dang dở, nhưng em đã vượt qua các kỳ thi và giờ đây làm thu ngân tại một cửa hàng bách hóa hiện đại. Em còn mơ ước sau này sẽ được làm việc trong chính phủ.

Lê Minh (theo Newsweek)

Các tin khác

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Operation Long Jump (Chiến dịch Nhảy xa) hay OLJ do Đức Quốc xã khởi xướng nhằm ám sát đồng thời ba lãnh đạo Đồng minh trong Thế chiến II, J. Stalin (Liên Xô), W.Churchill (Thủ tướng Anh) và Tổng thống Mỹ Roosevelt tại Hội nghị Tehran 1943 đã thất bại do sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan phản gián Đồng minh, đặc biệt là của tình báo Liên Xô.

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

Sau gần 30 năm lẩn trốn, Matteo Messina Denaro, trùm mafia bị truy nã gắt gao nhất nước Ý, bị bắt vào đầu năm 2023. Nhưng việc sa lưới của “bố già cuối cùng” không đồng nghĩa với sự kết thúc của Cosa Nostra, băng đảng mafia ở đảo Sicily, Ý. Đằng sau ông ta là cả một hệ sinh thái tài chính, chính trị và văn hóa im lặng đã giúp mafia Sicily tồn tại, thích nghi và tiếp tục vận hành trong thế kỷ XXI.

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Sau khi Cảnh sát Vương quốc Campuchia tập trung đánh mạnh các “tập đoàn” tội phạm sử dụng công nghệ cao do người nước ngoài cầm đầu, một số đối tượng tìm cách chuyển đến các quốc gia lân cận để hoạt động. Để phòng ngừa, ngăn chặn các đối tượng tìm cách nhập cảnh trái phép vào các tỉnh thành trong nước lén lút hoạt động, Ban giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh đã chỉ đạo cho các đơn vị nghiệp vụ vào cuộc và đã phát hiện, triệt phá nhiều ổ nhóm lừa đảo qua mạng, khởi tố 8 vụ án với 26 bị can về tội “Tổ chức, môi giới cho người khác ở lại Việt Nam trái phép”.

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

Suốt 26 năm sau khi vợ bị sát hại tại căn hộ ở thành phố Nagoya, Nhật Bản, người chồng âm thầm trả tiền thuê nhà để giữ nguyên hiện trường vụ án, một quyết định tưởng chừng vô vọng nhưng cuối cùng lại giúp ông chứng kiến ngày hung thủ lộ diện sau hơn một phần tư thế kỷ trốn tránh công lý.

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Đằng sau những lời mời gọi tưởng như thuần túy nghề nghiệp là một phương thức tiếp cận ngày càng tinh vi: dựng lên các công ty tư vấn, công ty nhân sự hoặc tổ chức nghiên cứu không có thực để mở đường cho việc thu thập thông tin.

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Hàng chục triệu dữ liệu gắn với giấy tờ định danh - hộ chiếu, căn cước, thẻ cư trú - được rao bán công khai trên một diễn đàn tội phạm mạng hôm 16/4. Người rao bán ẩn danh sau tài khoản “breach3d” tuyên bố dữ liệu lấy từ ANTS, cơ quan chính phủ phụ trách cấp thẻ căn cước, hộ chiếu, thẻ cư trú, giấy phép lái xe và đăng ký xe tại Pháp. Ít ngày sau, Bộ Nội vụ Pháp xác nhận vụ việc và mở điều tra. Vụ việc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nối vào chuỗi sự cố an ninh mạng nhằm vào các cơ sở dữ liệu công của Pháp từ cuối năm 2025.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Núp bóng dưới các tên gọi “hội sinh vật cảnh, CLB giải cứu, nhóm yêu động vật...” nhưng thực tế, phía sau đó là cảnh buôn bán, trao đổi động vật hoang dã bằng các mật danh, từ lóng. Sự bùng nổ các khu “chợ ảo” bán hàng thật, không chỉ tiếp tay tận diệt muông thú mà còn tiềm ẩn hiểm họa lây lan dịch bệnh...

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Khi vụ việc ca sĩ Miu Lê còn đang phả hơi nóng hầm hập trên các phương tiện thông tin đại chúng, giới giải trí lại rúng động bởi việc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang ca sĩ Long Nhật (Đinh Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh đang tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy.

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Trong dòng người qua lại tấp nập nơi cửa khẩu biên giới Tây Nam, những chiếc xe chở cá, xe đông lạnh, những hành khách mang theo vài món nữ trang hay các kiện hàng điện tử tưởng chừng vô hại vẫn ngày ngày nối nhau vào nội địa. Nhưng, phía sau vẻ bình thường ấy lại là những mắt xích của các đường dây buôn lậu vàng xuyên quốc gia với quy mô hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng...

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Những lời quảng cáo như “lấy chồng nước ngoài đổi đời”, “sang xứ người sống sung sướng”, “không phải lao động vất vả vẫn có cuộc sống giàu sang” đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Đằng sau những viễn cảnh hào nhoáng ấy là nguy cơ mua bán người, bóc lột sức lao động, bạo hành và nhiều bi kịch đau lòng của các cô gái trẻ nhẹ dạ cả tin.

“Tín dụng đen” biến tướng

“Tín dụng đen” biến tướng

Khi hụi (họ, biêu, phường) chuyển lên không gian mạng, niềm tin không còn được kiểm chứng bằng sự gần gũi hay danh dự cá nhân, mà bằng những hình ảnh, lời quảng cáo hoặc lượt tương tác trên mạng xã hội. Điều này khiến nhiều người tin tưởng mù quáng, thậm chí bán nhà đất, cầm cố tài sản, vay nặng lãi để tham gia. Từ chơi hụi online, họ rơi vào cái bẫy của “tín dụng đen”...