Ngày 3/11, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) và Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) đồng tổ chức khai mạc Hội thảo Giáo dục trực tuyến toàn cầu năm 2026 (Global MOOC and Online Education Conference - GMC 2026), với chủ đề “Tái phân bổ trí tuệ: Chuyển đổi giáo dục vì tương lai hợp tác giữa con người và trí tuệ nhân tạo”.
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu dự và phát biểu tại phiên khai mạc hội thảo.
Tham dự hội thảo có Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân; Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn; Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính; Phó Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh Đào Thanh Trường; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Phạm Bảo Sơn; cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương.
Về phía quốc tế có bà Shafika Isaacs, Viện trưởng Viện Công nghệ Thông tin trong Giáo dục của UNESCO (UNESCO IITE); Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ; ông Chu Thụy, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục Trung Quốc; Đại sứ Indonesia tại Việt Nam Adam M. Tugio cùng đại diện các tổ chức quốc tế, cơ quan ngoại giao và cơ sở giáo dục đại học.
Được tổ chức từ ngày 2-4/11/2026 với sự phối hợp của Liên minh MOOC và Giáo dục trực tuyến toàn cầu (GMA) và UNESCO IITE, GMC 2026 có sự tham gia của đại diện nhiều cơ sở giáo dục, nghiên cứu uy tín như Đại học Harvard, Đại học Thanh Hoa, Đại học Tokyo, Đại học Chulalongkorn, Đại học Queen Mary London, Đại học Johannesburg và nhiều đối tác quốc tế khác.
Phát biểu chào mừng hội thảo, Giám đốc ĐHQGHN Bùi Thế Duy nhấn mạnh, sự phát triển mạnh mẽ của AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học, mở ra cơ hội cá nhân hóa việc học, nâng cao chất lượng đào tạo và thúc đẩy khám phá tri thức mới. Tuy nhiên, AI cũng đặt ra các thách thức về độ tin cậy của thông tin, liêm chính học thuật, bảo vệ dữ liệu và nguy cơ phụ thuộc vào công nghệ.
Từ nhận thức đó, ĐHQGHN xác định nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI là một trong những hướng ưu tiên quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu trở thành đại học nghiên cứu tinh hoa, thuộc nhóm 100 đại học hàng đầu châu Á vào năm 2030.
Đề cao vai trò của hợp tác quốc tế trong chuyển đổi giáo dục, Giám đốc Bùi Thế Duy khẳng định, ĐHQGHN mong muốn cùng các thành viên Liên minh GMA và các đối tác quốc tế phát triển khóa học trực tuyến mở, chia sẻ học liệu số chất lượng cao, triển khai các chương trình đào tạo, đồng giảng dạy và nghiên cứu chung về AI trong giáo dục.
Phát biểu tại phiên khai mạc, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đánh giá cao sự phối hợp giữa UNESCO, Liên minh GMA, Đại học Thanh Hoa và ĐHQGHN trong việc lần đầu tiên tổ chức GMC tại Việt Nam.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, AI và dữ liệu lớn đang tạo ra những thay đổi mang tính bước ngoặt đối với phương thức tiếp cận tri thức, đặc biệt là hoạt động dạy và học. Khi AI ngày càng đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ nhận thức, vấn đề đặt ra không còn là có nên sử dụng công nghệ này hay không, mà là sử dụng AI vào mục đích gì và con người cần tập trung phát triển những năng lực nào.
Phó Thủ tướng khẳng định, tại Việt Nam, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, có vai trò quyết định đối với tương lai đất nước. Hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam đang đẩy mạnh mô hình phát triển dựa trên tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao, lấy con người làm trung tâm, chủ thể và động lực phát triển. Những định hướng này được cụ thể hóa tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, hướng tới xây dựng nền giáo dục mở, hiện đại, công bằng và hội nhập quốc tế.
Từ thực tiễn Việt Nam, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề cập bốn định hướng trọng tâm nhằm thúc đẩy chuyển đổi giáo dục trong kỷ nguyên AI.
Trước hết, cần đổi mới mô hình giáo dục đại học để chủ động thích ứng và dẫn dắt sự phát triển của công nghệ, từ chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá đến quản trị nhà trường. Cùng với đó, phải đặt sự phát triển toàn diện năng lực con người, đặc biệt là người học và đội ngũ giảng viên, ở vị trí trung tâm; trong đó nhà giáo không chỉ làm chủ công nghệ mà còn giữ vai trò định hướng giá trị, giáo dục nhân cách, truyền thống văn hóa, lịch sử dân tộc và truyền cảm hứng sáng tạo.
Phó Thủ tướng đồng thời nhấn mạnh yêu cầu ứng dụng AI an toàn, minh bạch, có trách nhiệm và nhân văn; hoàn thiện các chuẩn mực sử dụng AI trong giảng dạy, nghiên cứu và đánh giá học thuật, bảo vệ dữ liệu, quyền lợi của nhà giáo và người học, đồng thời xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với những mô hình công nghệ giáo dục mới.
Đặc biệt, Phó Thủ tướng đề cao hợp tác quốc tế thực chất nhằm xây dựng hệ sinh thái giáo dục mở, bao trùm và bền vững, bởi không một quốc gia hay tổ chức nào có thể tự mình giải quyết toàn bộ những thách thức mà AI đặt ra.
Phó Thủ tướng khẳng định Chính phủ Việt Nam cam kết tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng mở, minh bạch, ổn định; đồng thời kêu gọi các nhà khoa học, nhà giáo dục, trí thức và đối tác quốc tế đến Việt Nam cùng hợp tác, chia sẻ tri thức và kiến tạo sự thịnh vượng chung trong kỷ nguyên mới.
Ông Tshilidzi Marwala, Phó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc kiêm Hiệu trưởng Trường Đại học Liên Hợp Quốc nhận định, AI có tiềm năng cá nhân hóa trải nghiệm học tập, hỗ trợ nhà giáo và mở rộng khả năng tiếp cận giáo dục, kể cả ở những khu vực còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nếu thiếu các chính sách và hành động phù hợp, AI có thể tạo ra khoảng cách số mới, làm gia tăng những bất bình đẳng vốn có.
Trong khi đó, ông Trần Quần, Trợ lý Tổng Giám đốc UNESCO phụ trách Giáo dục cho rằng trách nhiệm của các trường đại học trong việc bảo vệ tính chủ động của con người, phát triển tư duy phản biện và năng lực phán đoán độc lập. Theo quan điểm của UNESCO, quyền được giáo dục và lợi ích công cộng phải tiếp tục giữ vị trí trung tâm khi AI được ứng dụng ngày càng sâu rộng, đồng thời cần bảo đảm quyền lợi của người học, nhà giáo và sự công bằng trong tiếp cận công nghệ.
Trong báo cáo chính tại hội thảo, GS. Lý Lộ Minh, Giám đốc Đại học Thanh Hoa, Chủ tịch Ban điều hành Liên minh GMA, làm rõ khái niệm “tái phân bổ trí tuệ” trong bối cảnh AI đang định hình lại sự phân chia công việc nhận thức giữa con người và máy móc. Theo ông, khi AI có thể giải thích kiến thức, giải quyết những bài toán phức tạp và hỗ trợ nghiên cứu, giá trị của con người ngày càng thể hiện ở khả năng đặt câu hỏi, tư duy phản biện, kiểm chứng thông tin và đưa ra những phán đoán có trách nhiệm. Sự chuyển dịch này đòi hỏi các trường đại học đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá, chuyển trọng tâm từ tiếp nhận tri thức sang phát triển tư duy độc lập, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo của người học.
Từ thực tiễn Đại học Thanh Hoa, GS. Lý Lộ Minh giới thiệu hệ sinh thái giáo dục tích hợp AI với hơn 530 khóa học ứng dụng AI, 24 hệ thống tri thức chuyên ngành được chia sẻ với hơn 130 trường đại học. Ông cũng giới thiệu sáng kiến phát triển hệ sinh thái toàn cầu về các khóa học AI mở, đa ngôn ngữ, có tính tương tác và cá nhân hóa, nhằm mở rộng khả năng tiếp cận giáo dục chất lượng cao và thúc đẩy chia sẻ nguồn lực giữa các đại học thành viên GMA.
Trong khuôn khổ hội thảo, phiên thảo luận bàn tròn do PGS.TS Nghiêm Xuân Huy, Viện trưởng Viện Quản lý chất lượng và Khảo thí, ĐHQGHN điều phối, với sự tham gia của các chuyên gia đến từ Australia, châu Phi và Hoa Kỳ, tập trung trao đổi về những cơ hội và trách nhiệm của giáo dục đại học trước sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo.
Bên cạnh các thảo luận học thuật, GMC 2026 còn ghi nhận những sáng kiến nổi bật trong đổi mới giáo dục thông qua Giải thưởng GMA 2026. Năm nay, giải thưởng tiếp nhận 47 đề cử từ 30 cơ sở giáo dục thuộc 22 quốc gia, với sự tham gia đánh giá của 30 chuyên gia đến từ 17 quốc gia. Đáng chú ý, khóa học “Tiếng Anh B1 trên hệ thống LMS” của ĐHQGHN được vinh danh tại Giải thưởng GMA 2026, ghi nhận những nỗ lực phát triển học liệu số, ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức tổ chức đào tạo của ĐHQGHN.
Cũng trong sáng 3/11, trước phiên khai mạc Hội thảo Giáo dục trực tuyến toàn cầu năm 2026 (GMC 2026), Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã có buổi làm việc với lãnh đạo ĐHQGHN và Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc).
Phó Thủ tướng mong muốn Đại học Thanh Hoa mở rộng cơ hội tiếp nhận cán bộ trẻ và sinh viên xuất sắc của Việt Nam sang học tập, nghiên cứu. Nội dung này gắn với định hướng của Việt Nam về cử khoảng 1.500 cán bộ trẻ và sinh viên xuất sắc đào tạo tại các đại học hàng đầu thế giới, ưu tiên những lĩnh vực chiến lược như công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số.
Khẳng định luôn coi trọng hợp tác với Việt Nam, Giám đốc Đại học Thanh Hoa – GS Lý Lộ Minh cho biết, Đại học Thanh Hoa sẽ tiếp tục mở rộng cơ hội học tập và nghiên cứu cho sinh viên, nhà khoa học Việt Nam, trong đó có việc tăng chỉ tiêu và học bổng dành cho những học sinh, sinh viên xuất sắc. Đối với ĐHQGHN, Giám đốc Đại học Thanh Hoa nhấn mạnh, hai bên đã xây dựng được nền tảng hợp tác thuận lợi và còn nhiều tiềm năng phát triển. Đại học Thanh Hoa sẵn sàng tăng cường trao đổi giảng viên, sinh viên, tiếp nhận các nhà khoa học ĐHQGHN đến nghiên cứu, làm việc; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm về tổ chức nghiên cứu, phát triển công nghệ và thương mại hóa các thành quả khoa học…
Nhân dịp này, trước sự chứng kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN và Trường Khoa học Môi trường, Đại học Thanh Hoa đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác, mở rộng cơ hội phối hợp trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển bền vững.
