Với mục tiêu chuẩn hóa quy trình tổ chức bữa ăn đảm bảo an toàn thực phẩm và chất lượng dinh dưỡng, Dự thảo hướng tới thiết lập quy trình tổ chức bữa ăn rõ ràng, minh bạch; phân định rõ trách nhiệm quản lý, chỉ đạo toàn diện của chính quyền địa phương các cấp; trách nhiệm của cơ quan quản lý giáo dục, nhà trường, đơn vị cung cấp dịch vụ và gia đình.
Dự thảo cũng tăng cường kiểm tra, giám sát, chủ động phòng ngừa và ứng phó sự cố an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn.
Quy trình chặt chẽ, tăng cường giám sát bảo đảm an toàn thực phẩm
Dự thảo Thông tư quy định quy trình tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú, từ xây dựng kế hoạch hằng năm, lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ, xây dựng và công khai thực đơn đến tiếp nhận, bảo quản, chế biến, vận chuyển, giao nhận, phục vụ bữa ăn, kiểm tra, giám sát và quản lý kinh phí.
Theo dự thảo, trước mỗi năm học, cơ sở giáo dục căn cứ chức năng nhiệm vụ, quyền hạn được giao và nhu cầu thực tế để xây dựng kế hoạch tổ chức bữa ăn theo từng nhóm học sinh, trong đó phân biệt học sinh được hưởng chính sách hỗ trợ với học sinh có nhu cầu nhưng không thuộc diện hỗ trợ.
Đối với thực đơn, dự thảo yêu cầu xây dựng theo hướng dẫn chuyên môn về dinh dưỡng của Bộ Y tế và chương trình giáo dục mầm non, phù hợp với lứa tuổi, nhu cầu năng lượng, số bữa ăn và định mức suất ăn. Thực đơn phải được công khai theo ngày hoặc tuần trước khi tổ chức bữa ăn và cập nhật kịp thời khi có thay đổi.
Việc lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ cũng được đặt trong khuôn khổ các quy định về đấu thầu, ngân sách, quản lý, sử dụng tài sản công, pháp luật liên quan và việc phân cấp, ủy quyền, giao nhiệm vụ của chính quyền địa phương. Các tiêu chí lựa chọn cần làm rõ năng lực cung cấp, điều kiện an toàn thực phẩm, nguồn gốc và khả năng truy xuất thực phẩm, điều kiện bảo quản, vận chuyển, chất lượng dịch vụ và phương án xử lý sự cố.
Quy trình rõ ràng giúp nhà trường có căn cứ tổ chức và quản lý bữa ăn thống nhất hơn. Cha mẹ học sinh có thêm thông tin để giám sát chất lượng, thực đơn và chi phí; cơ quan quản lý thuận lợi hơn trong kiểm tra, xác định trách nhiệm khi phát sinh vi phạm. Quy định này cũng nâng cao tính chuyên nghiệp và trách nhiệm trong quá trình cung ứng của đơn vị cung cấp dịch vụ.
Xây dựng phương án phòng ngừa, ứng phó sự cố về an toàn thực phẩm
Dự thảo nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn thực phẩm, chất lượng dinh dưỡng theo quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm và hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế trong toàn bộ quá trình tổ chức bữa ăn, quy định trách nhiệm tương ứng với từng hình thức tổ chức.
Đối với cơ sở giáo dục tự tổ chức nấu ăn, nhà trường chủ động bố trí nhân sự, cơ sở vật chất, mua nguyên liệu, chế biến và phục vụ bữa ăn; đồng thời chịu trách nhiệm quản lý, giám sát các khâu thuộc phạm vi tổ chức của mình.
Đối với hình thức thuê dịch vụ nấu ăn hoặc cung cấp suất ăn, trách nhiệm của các bên được xác định thông qua thẩm quyền, phân cấp và hợp đồng. Đơn vị cung cấp phải bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm, giá trị dinh dưỡng, số lượng, thực đơn và thời gian giao nhận theo thỏa thuận.
Với suất ăn được chế biến ngoài trường, đơn vị cung cấp chịu trách nhiệm kiểm soát an toàn thực phẩm, kiểm thực ba bước và lưu mẫu tại nơi chế biến; nhà trường tiếp nhận, kiểm tra, giám sát và lưu mẫu tại nơi sử dụng theo quy định.
Dự thảo Thông tư cũng yêu cầu cơ sở giáo dục xây dựng phương án phòng ngừa, ứng phó sự cố về an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn, hoặc lồng ghép vào phương án bảo đảm an toàn trường học. Các quy định này góp phần tăng khả năng phát hiện sớm nguy cơ, rút ngắn thời gian xử lý và hạn chế ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh.
Dự thảo đề cao sự tham gia giám sát của cha mẹ hoặc người giám hộ học sinh. Gia đình có thể tham gia giám sát quy trình tổ chức bữa ăn bằng hình thức phù hợp, phản ánh, kiến nghị với nhà trường hoặc cơ quan có thẩm quyền; đồng thời cung cấp kịp thời thông tin cần thiết về tình trạng sức khỏe, dị ứng thực phẩm và chế độ ăn đặc thù của học sinh.
Dự thảo định hướng giảm thủ tục hành chính, không phát sinh thủ tục phê duyệt tổ chức bữa ăn ngoài quy định của pháp luật; không yêu cầu lập kế hoạch riêng cho từng phân hiệu, điểm trường, lập thêm hồ sơ, sổ sách, phần mềm hoặc báo cáo riêng. Thông tin quản lý được cập nhật, khai thác trên cơ sở dữ liệu dùng chung của ngành Giáo dục hoặc địa phương.
Ý kiến góp ý xin gửi về Bộ Giáo dục và Đào tạo (qua Vụ Học sinh, sinh viên, số 35 Đại Cồ Việt, phường Bạch Mai, thành phố Hà Nội) hoặc gửi qua email: Email: ntthang.hssv@moet.gov.vn.
