Ngày 29/10, tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội nghị tổng kết công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, triển khai nhiệm vụ năm 2027. Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng chủ trì hội nghị.
Nhìn thẳng sai phạm, không né tránh trách nhiệm
Theo báo cáo, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 có 1.223.776 thí sinh dự thi, tăng 61.642 thí sinh so với năm trước, là kỳ thi có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Đây là năm thứ hai kỳ thi được tổ chức theo Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) 2018, đồng thời là năm đầu tiên triển khai toàn bộ các khâu theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Với quy mô lớn, phạm vi tổ chức rộng, công tác chuẩn bị và triển khai kỳ thi được thực hiện đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, với sự phối hợp của các bộ, ngành, lực lượng chức năng. Các khâu từ ra đề, in sao, vận chuyển, bảo quản đề thi, tổ chức coi thi, chấm thi đến công bố và phân tích kết quả được triển khai theo quy chế, hướng tới mục tiêu tổ chức kỳ thi an toàn, nghiêm túc, giảm áp lực và chi phí xã hội.
Chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh khi 100% thí sinh đăng ký dự thi trực tuyến. Trong công tác phòng ngừa gian lận, Bộ GD&ĐT khuyến khích các hội đồng thi sử dụng thiết bị quét an ninh cầm tay có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm định để hỗ trợ kiểm soát thí sinh trước khi vào phòng thi. Nhiều địa phương đã triển khai giải pháp này, góp phần nâng cao khả năng phát hiện, ngăn ngừa nguy cơ gian lận bằng thiết bị công nghệ cao.
Ở khâu chấm thi, lần đầu tiên rubric (bảng tiêu chí đánh giá) được áp dụng trong hướng dẫn chấm môn Ngữ văn. Bộ GD&ĐT tổ chức thống nhất đáp án, hướng dẫn chấm theo hình thức trực tuyến với 34 ban chấm thi môn Ngữ văn trên cả nước; đồng thời thành lập Hội đồng chấm thẩm định, tổ chức thẩm định tại 10 tỉnh, thành phố nhằm phát hiện, chấn chỉnh kịp thời những sai lệch, bảo đảm tính thống nhất trong đánh giá kết quả.
Việc công khai, phân tích dữ liệu điểm thi theo môn thi, điểm thi, phòng thi và đối chiếu với kết quả học tập của học sinh tiếp tục được duy trì, tạo điều kiện để xã hội giám sát chất lượng giáo dục, nhận diện những dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình tổ chức kỳ thi vẫn phát sinh hạn chế, sai phạm, đặt ra yêu cầu phải siết chặt hơn nữa kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của các cá nhân, đơn vị liên quan.
Tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh: Yêu cầu phải nhìn thẳng vào sự thật, xác định đúng bản chất vụ việc xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên tỉnh Tuyên Quang, không né tránh trách nhiệm, không sử dụng khái niệm “bệnh thành tích” để làm giảm nhẹ tính chất vi phạm.
Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, đây là vụ việc vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có sự bàn bạc, phân công nhiệm vụ, ảnh hưởng đến uy tín của kỳ thi và niềm tin xã hội. Những cá nhân liên quan phải được xem xét, xử lý nghiêm minh, đúng quy định pháp luật; không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người vi phạm giữ vị trí nào.
Việc xử lý sai phạm không chỉ nhằm bảo đảm quyền lợi, sự công bằng cho thí sinh mà còn là yêu cầu cấp thiết để chấn chỉnh kỷ luật, nâng cao trách nhiệm của những người tham gia tổ chức kỳ thi. Bộ GD&ĐT phối hợp với các đơn vị chức năng thuộc Bộ Công an và cơ quan liên quan xem xét, xử lý hành vi vi phạm theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục pháp luật.
Từ thực tiễn trên, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng yêu cầu công tác tổng kết không dừng lại ở việc xác định những vụ việc đã xảy ra, mà phải phân tích đầy đủ nguyên nhân, nhận diện những kẽ hở trong quy trình tổ chức, kiểm tra, giám sát để có biện pháp khắc phục căn cơ. Phát hiện, xử lý vi phạm là cần thiết, song quan trọng hơn là chủ động ngăn ngừa, không để những sai phạm tương tự tái diễn.
Bổ sung các biện pháp giám sát phòng, chống gian lận tại kỳ thi tốt nghiệp THPT 2027
Từ thực tiễn kỳ thi năm 2026, Bộ GD&ĐT xác định cần tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông, tăng cường các biện pháp phòng ngừa và siết chặt công tác kiểm tra, giám sát ở tất cả các khâu.
Một trong những giải pháp được đặt ra là nghiên cứu bổ sung hệ thống camera giám sát phòng thi và khu vực thi. Dữ liệu camera sẽ là căn cứ phục vụ công tác hậu kiểm, xác minh và xử lý vi phạm. Bên cạnh đó, việc sử dụng thiết bị quét an ninh cầm tay, tăng cường kiểm tra chéo và đổi mới phương thức giám sát được xem xét nhằm hạn chế những kẽ hở có thể bị lợi dụng.
Bộ GD&ĐT sẽ chú trọng hơn đến quá trình lựa chọn, bố trí và quản lý cán bộ tham gia tổ chức kỳ thi; xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm quy định.
Thực hiện Chỉ thị số 37/CT-TTg ngày 20/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo, Bộ GD&ĐT đang rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Quy chế thi tốt nghiệp THPT, tăng cường các biện pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.
Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT đề xuất bổ sung hệ thống camera giám sát tại phòng thi và khu vực thi; đồng thời, xử lý nghiêm cán bộ vi phạm quy chế, lợi dụng vị trí công tác để gian lận hoặc tiếp tay cho gian lận. Việc xử lý phải bảo đảm đúng quy định pháp luật, đủ sức cảnh tỉnh, nâng cao ý thức trách nhiệm của những người tham gia tổ chức kỳ thi.
Để chuẩn bị cho Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2027, Bộ DG&ĐT định hướng hoàn thiện quy chế, hướng dẫn cụ thể nội dung, phương pháp, trách nhiệm và chế độ báo cáo trong công tác kiểm tra; từng bước số hóa hoạt động kiểm tra, quản lý minh chứng, cập nhật tiến độ và tổng hợp cảnh báo rủi ro theo từng hội đồng thi, từng khâu tổ chức.
Việc phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan chuyên môn để cập nhật tài liệu nhận diện thiết bị gian lận công nghệ cao, tổ chức tập huấn thực hành và thống nhất quy trình xử lý vi phạm cũng được xác định là nhiệm vụ cần triển khai.
Đối với các tỉnh, thành phố và Sở GD&ĐT địa phương, Bộ yêu cầu tiếp tục thực hiện trách nhiệm tổ chức kỳ thi trên địa bàn, duy trì phối hợp liên ngành, tăng cường tập huấn cán bộ làm thi bằng các tình huống thực tế, kiểm soát việc sử dụng thiết bị thu phát và bảo mật đề thi. Các cơ sở giáo dục đại học cần chủ động lựa chọn cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực, kinh nghiệm; tăng cường tập huấn nghiệp vụ và bảo đảm thực hiện đầy đủ trách nhiệm được giao.
Các giải pháp này hướng đến xây dựng cơ chế phòng ngừa hiệu quả, nâng cao trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị; góp phần bảo đảm các kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông được tổ chức an toàn, nghiêm túc, khách quan, công bằng và đúng quy chế.
