Ukraina: Hệ quả khi mở “chiếc hộp Pandora”

Trong khi tình hình xung đột trong nước vẫn tiếp tục bế tắc, quốc hội Ukraina lại thông qua quyết định từ bỏ quy chế quốc gia trung lập, một bước đưa nước này tiến gần hơn với NATO, với phương Tây. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc cuộc đối đầu giữa Ukraina và Nga ngày càng trở nên công khai và khốc liệt hơn trong thời gian tới.

Ngày 23/12 vừa qua, với 333 phiếu thuận và chỉ có 8 phiếu chống, tức 77 phiếu nhiều hơn số phiếu tối thiểu cần thiết, Quốc hội Ukraina với đa số nghị sĩ thân phương Tây chính thức thông qua nghị quyết từ bỏ quy chế trung lập của nước này, mở đường cho việc Kiev gia nhập Liên minh Quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO). Đây là quy chế của các quốc gia như Thụy Sĩ, không tham gia bất cứ một liên minh quân sự nào hay can dự tích cực vào một xung đột quân sự.

Quy chế không liên kết được Ukraina xác lập vào năm 2010 và được quy định trong Luật Ukraina về nền tảng chính sách đối nội và đối ngoại. Đây được coi là tấm khiên bảo vệ Ukraina trước sự chi phối của các cường quốc, nhất là khi nước này lại nằm cạnh Nga. Nhưng cuộc đảo chính lật đổ Tổng thống Viktor Yanukovych hồi đầu năm của những người thân phương Tây đã cho thấy quy chế này bắt đầu bị phá vỡ.

Tổng thống Ukraina Petro Poroshenko ngày 18/12 đã trình Quốc hội Dự luật về thay đổi một số luật Ukraina liên quan bãi bỏ áp dụng chính sách không liên kết. Văn kiện này lưu ý việc bãi bỏ chính sách không liên kết sẽ tạo thêm cơ chế để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia của Ukraina, đồng thời cho phép nước này gia nhập NATO và đảm bảo để liên minh quân sự này bảo vệ Ukraina trước những mối đe dọa trong tương lai. Dự luật trên cũng bao hàm điều khoản cho phép Kiev có thể hội nhập vào không gian chính trị, kinh tế và luật pháp của châu Âu để trở thành thành viên Liên minh châu Âu.

Quốc hội Ukraina thông qua dự luật từ bỏ quy chế không liên kết ngày 23/12.
Quốc hội Ukraina thông qua dự luật từ bỏ quy chế không liên kết ngày 23/12.

Ngay sau quyết định trên, Moskva đã có phản ứng mạnh mẽ và liên tiếp. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov gọi việc Ukraina từ bỏ quy chế chính trị và quân sự trung lập là một bước đi phản tác dụng, chỉ làm gia tăng căng thẳng tại miền Đông nước này. Ông nói: "Tôi nghĩ dự luật vừa được Quốc hội Ukraina thông qua hoàn toàn phản tác dụng. Nó tạo ảo tưởng rằng việc Ukraina thông qua những dự luật như vậy có thể giải quyết cuộc khủng hoảng sâu sắc trong nước. Thay vào đó, Ukraina cần phải chấm dứt leo thang đối đầu, mở một cuộc đối thoại cởi mở và toàn diện, cải cách hiến pháp với sự tham gia của tất cả các khu vực, các lực lượng chính trị”.

Trên trang Facebook cá nhân, Thủ tướng Nga Dmitri Medvedev đưa ra bình luận: Nếu gia nhập NATO, Ukraina sẽ biến mình thành “một đối thủ quân sự tiềm tàng của Nga”. Andrei Kelin, Đặc phái viên của Nga gia nhập Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), phát biểu ngày 23/12: “Đây là bước đi không thân thiện đối với chúng tôi. Hướng đi chính trị này chỉ khiến Ukraina chuốc thêm phiền hà và đối đầu trong các mối quan hệ”.

Ngày 24/12, Bộ trưởng Quốc phòng Nga cho rằng NATO đang tìm cách biến Ukraina thành chiến trường trong cuộc đối đầu với Moskva. Hãng tin Interfax dẫn lời của ông Anatoli Antonov tuyên bố: “Các nước trong NATO đã thúc đẩy Kiev đưa ra quyết định (từ bỏ quy chế không liên kết) phản tác dụng, nhằm tìm cách biến Ukraina thành tiền tuyến trong cuộc xung đột với Nga”. Người đứng đầu quân đội Nga nhận định quyết định của Quốc hội Ukraina chỉ làm cho tình hình, vốn đã khó khăn, sẽ phức tạp thêm. Bộ trưởng Quốc phòng Nga cảnh cáo về nguy cơ Ukraina gia nhập NATO: “Nếu quyết định này, trong tương lai, mang tính chất quân sự, chúng tôi sẽ đáp trả một cách thích hợp. Ông Antonov khẳng định Nga sẽ cắt đứt hoàn toàn mối quan hệ với NATO và điều này sẽ rất khó được khôi phục nếu Kiev gia nhập NATO”.

Ngay khi Crimea tái sáp nhập vào Nga, NATO đã đình chỉ nhiều chương trình hợp tác với Nga. Theo Bộ Quốc phòng Nga thì Hiệp ước START-3 là một trong số ít những gì còn lại giữa Moskva và Washington trong lĩnh vực an ninh toàn cầu. Nếu hiệp ước này cũng bị vi phạm nốt thì chiến tranh hạt nhân là điều khó tránh khỏi.

Cuộc đàm phán về tình hình Ukraina hôm 24/12 đã kết thúc mà không đem lại kết quả khả quan nào.
Cuộc đàm phán về tình hình Ukraina hôm 24/12 đã kết thúc mà không đem lại kết quả khả quan nào.

Lý giải cho quyết định từ bỏ quy chế liên kết của Quốc hội Ukraina, Tổng thống Ukraina Poroshenko tái khẳng định cuộc chiến vì “nền độc lập, toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia (của Ukraina) là một yếu tố quyết định” trong mối quan hệ giữa Ukraina với thế giới. Theo ông Poroshenko, quy chế không liên kết là một phương tiện hoàn toàn không hiệu quả để bảo đảm an ninh của Ukraina. Tổng thống Ukraina cũng như nhiều lãnh đạo chính trị Ukraina coi việc gia nhập NATO là điều kiện tối cần thiết để quốc gia này có thể bảo vệ được chủ quyền. Ngoại trưởng Ukraina Pavlo Klimkin thì nói động thái trên nhấn mạnh quyết tâm của Kiev trong việc xoay trục hướng sang châu Âu và phương Tây.

Mong muốn tham gia NATO của Ukraina trở nên mạnh mẽ sau khi Crimea tái sáp nhập về Nga. Tuy nhiên, theo các nhà quan sát, con đường gia nhập NATO đối với Ukraina chắc chắn còn rất dài và nhiều chông gai. Nhiều thành viên chủ chốt của NATO như Đức, Pháp… tỏ ra không đồng tình để NATO tiếp nhận Kiev.

Trước sự phản ứng của Nga, ngày 25/12, chính quyền Tổng thống Ukraina tuyên bố rằng còn quá sớm để nêu vấn đề gia nhập của Ukraina vào NATO ở giai đoạn này vì còn phải thực hiện một loạt các cải cách. Tại cuộc họp báo hôm 25/12, Phó Văn phòng Tổng thống Ukraina Valeri Chalyi tuyên bố rằng việc gia nhập NATO của Ukraina “không phải là vấn đề của ngay ngày mai”. “Chúng tôi cần phải tiến hành cải cách quân đội để đạt được các tiêu chí của NATO, và sau đó sẽ là một quyết định chính trị về việc gia nhập tổ chức. Vào thời điểm hiện nay, quyết định trên chỉ có thể được thực hiện dựa trên kết quả của một cuộc trưng cầu dân ý” - ông Chalyi giải thích.

Theo giới quan sát, khi vứt bỏ tấm khiên “quốc gia trung lập”, Ukraina coi như đã mở “chiếc hộp Pandora”, chính thức bước vào cuộc đối đầu công khai với nước Nga. Nhưng từ nay cho đến khi Ukraina trở thành thành viên của NATO, tức là sẽ nhận được sự bảo vệ quân sự của khối này, thì Kiev sẽ đơn thương độc mã trong cuộc đối đầu với Moskva. Trong khi đó, hôm 24/12, tại thủ đô Minsk của Belarus, một cuộc họp của nhóm tiếp xúc về vấn đề Ukraina với sự tham dự của Nga, Ukraina, lực lượng ly khai ở miền Đông Ukraina, Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) đã được tiến hành.

Cuộc họp này tập trung vào hai vấn đề, đó là rút quân và viện trợ. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đã kết thúc mà không có bất kỳ tiến triển nào, và hiện vẫn chưa xác định được thời gian của các vòng đàm phán tiếp theo. Trước đó, hồi tháng 9 cũng tại Minsk, nhóm tiếp xúc về vấn đề Ukraina đã thông qua một biên bản ghi nhớ về việc thực hiện các lệnh ngừng bắn ở Ukraina, tuy nhiên lệnh ngừng bắn này đã liên tục bị các bên vi phạm.

Một trong các thách thức chủ yếu đối với thỏa thuận hòa bình hiện nay là việc phe ly khai đòi hỏi Kiev phải tái chu cấp ngân sách cho các vùng hiện nằm dưới quyền kiểm soát của phe nổi dậy, vốn bị cắt từ giữa tháng 11/2014. Chính quyền Ukraina đòi hỏi phe ly khai hủy bỏ kết quả cuộc bầu cử hồi đầu tháng 11 tại hai nước cộng hòa tự phong Donetsk và Lugansk. Cuộc xung đột kéo dài suốt 8 tháng qua ở miền Đông Ukraina khiến hơn 4.700 người thiệt mạng.

"Chiếc hộp Pandora" là một câu chuyện thần thoại Hy Lạp, kể về một người con gái có tên Pandora vì tò mò nên đã mở chiếc hộp quà tặng của thần Zeus, khiến tất cả cái ác và bệnh dịch trong hộp được giải phóng ra ngoài và lan tràn khắp thế giới. Điển tích "chiếc hộp Pandora" được dùng để chỉ những hành động hoặc sai lầm gây ra hậu quả ngoài tầm kiểm soát mà người ta không bao giờ có cơ hội để làm lại hay sửa chữa.
Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.