Giá dầu đảo chiều tăng mạnh vì lo ngại gián đoạn nguồn cung
Trước khi thông tin mới xuất hiện, thị trường dầu mỏ mở cửa trong trạng thái tiêu cực. Kỳ vọng về khả năng hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông khiến giá dầu giảm đáng kể trong đầu phiên. Vào khoảng 6h55’ ngày 2/4 (giờ Việt Nam), dầu WTI giao dịch quanh mức 98,5 USD/thùng, giảm 2,8 USD, tương đương 2,77%, trong khi dầu Brent lùi về 100,3 USD/thùng, giảm 3,6 USD, tương đương 3,5%. Diễn biến này phản ánh tâm lý kỳ vọng rằng xung đột kéo dài nhiều tuần qua có thể sớm được kiểm soát thông qua các nỗ lực ngoại giao.
Tuy nhiên, xu hướng giảm không kéo dài. Bước ngoặt xảy ra sau bài phát biểu được truyền hình trực tiếp toàn quốc của Tổng thống Mỹ vào 8h sáng cùng ngày. Trong thông điệp đưa ra, ông Trump khẳng định chiến dịch quân sự của Mỹ đã đạt được những kết quả “nhanh chóng, quyết định và áp đảo”, đồng thời nhấn mạnh các hoạt động tấn công sẽ tiếp tục được đẩy mạnh trong thời gian tới, bao gồm cả việc nhắm vào các mục tiêu năng lượng của Iran.
Những tuyên bố này nhanh chóng làm thay đổi kỳ vọng của thị trường. Tâm lý từ chờ đợi chuyển sang lo ngại rủi ro nguồn cung bị gián đoạn, đặc biệt trong bối cảnh các tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược có thể bị ảnh hưởng nếu xung đột leo thang.
Phản ứng tức thì được ghi nhận trên các sàn giao dịch năng lượng. Hợp đồng dầu Brent giao tháng 6 tăng gần 5% lên khoảng 106 USD/thùng, trong khi dầu WTI giao tháng 5 tăng gần 4%, lên khoảng 104 USD/thùng. Đà tăng tiếp tục được mở rộng trong các giờ giao dịch sau đó. Đến khoảng giữa buổi sáng, giá Brent vượt 106 USD/thùng, còn WTI tiến sát mốc 105 USD/thùng. Tính chung trong vài giờ, giá dầu đã tăng hơn 5 USD/thùng, cho thấy mức độ nhạy cảm cao của thị trường trước các yếu tố địa chính trị.
Động lực chính của đợt tăng này đến từ lo ngại về gián đoạn nguồn cung. Rủi ro hàng hải tại khu vực Trung Đông gia tăng khi một tàu chở dầu do Qatar Energy thuê bị tấn công bằng tên lửa hành trình tại vùng biển Qatar. Sự cố này làm dấy lên lo ngại về an toàn của các tuyến vận chuyển năng lượng trong khu vực. Đáng chú ý, những diễn biến liên quan đến Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm chú ý của thị trường. Đây là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng hàng đầu thế giới, nơi trung chuyển một lượng lớn nguồn cung toàn cầu. Bất kỳ nguy cơ gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể tạo ra cú sốc lớn đối với giá năng lượng.
Trong bối cảnh đó, các phát biểu từ phía Mỹ càng khiến triển vọng hạ nhiệt trở nên kém rõ ràng. Tổng thống Trump cho biết Washington chỉ xem xét khả năng ngừng bắn nếu Iran chấm dứt phong tỏa eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía Tehran đã bác bỏ thông tin về đề nghị này, khiến căng thẳng tiếp tục duy trì ở mức cao.
Cảnh báo về tác động lan rộng, người đứng đầu International Energy Agency - ông Fatih Birol cho rằng, các gián đoạn nguồn cung có thể sớm ảnh hưởng rõ rệt đến kinh tế châu Âu ngay trong tháng 4. Theo ông, khu vực này trước đó vẫn duy trì được sự ổn định tương đối nhờ các hợp đồng nhập khẩu đã ký từ trước, nhưng dư địa này đang dần thu hẹp khi xung đột kéo dài.
Ở chiều ngược lại, yếu tố nguồn cung từ Mỹ phần nào giúp giảm bớt áp lực tăng giá. Dữ liệu mới nhất cho thấy dự trữ dầu thô của nước này tăng thêm 5,5 triệu thùng, lên 461,6 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 27/3, cao hơn đáng kể so với dự báo. Đây cũng là tuần tăng thứ sáu liên tiếp, phản ánh nguồn cung nội địa vẫn ở mức tương đối dồi dào. Tuy vậy, thông tin này chưa đủ sức làm thay đổi xu hướng chính của thị trường trong bối cảnh rủi ro địa chính trị vẫn chi phối.
Chứng khoán đỏ lửa, tâm lý thận trọng lan rộng
Không chỉ thị trường năng lượng, các thị trường tài chính toàn cầu cũng phản ứng rõ rệt trước những diễn biến mới. Tại châu Á, các chỉ số chứng khoán đồng loạt giảm điểm trong phiên 2/4. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm 2,82%, trong khi Kosdaq mất 3%. Tại Nhật Bản, Nikkei 225 giảm 1,4% và Topix giảm 0,94%. Chỉ số MSCI khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Nhật Bản) cũng giảm 0,75%.
Ở các thị trường khác, xu hướng thận trọng cũng chiếm ưu thế. Chỉ số S&P/ASX 200 của Australia đảo chiều giảm sau khi mở cửa tăng nhẹ. Tại Trung Quốc, Hang Seng giảm 0,5%, trong khi CSI 300 gần như đi ngang, cho thấy tâm lý dè chừng của nhà đầu tư trước các yếu tố bất định.
Trái ngược với diễn biến tại châu Á, thị trường chứng khoán Mỹ trước đó đã có phiên tăng điểm vào ngày 1/4. Chỉ số S&P 500 tăng 0,72%, Nasdaq Composite tăng 1,16% và Dow Jones tăng 0,48%. Đà tăng này phản ánh kỳ vọng rằng xung đột có thể sớm được kiểm soát, trước khi các tuyên bố mới từ phía Nhà Trắng khiến triển vọng trở nên kém chắc chắn.
Theo Reuters, Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự mạnh mẽ trong vòng 2-3 tuần tới. Trong khi đó, The Wall Street Journal dẫn lại thông tin trước đó cho thấy ông từng phát tín hiệu sẵn sàng chấm dứt chiến dịch trong một số điều kiện nhất định, cho thấy lập trường của Washington vẫn có những điều chỉnh theo diễn biến thực tế.
Đánh giá về triển vọng thị trường, ông Patrick Ryan - Giám đốc chiến lược đầu tư tại Madison Investments cho rằng nhà đầu tư đang kỳ vọng vào khả năng đạt được một giải pháp cho cuộc xung đột trong vài tuần tới. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng nếu chưa có tín hiệu rõ ràng về việc rủi ro được kiểm soát, biến động mạnh nhiều khả năng sẽ tiếp tục là trạng thái chủ đạo của thị trường.
Trong bối cảnh hiện tại, yếu tố địa chính trị vẫn đóng vai trò chi phối đối với giá dầu. Những diễn biến liên quan đến xung đột Mỹ - Iran, đặc biệt là tình hình tại các tuyến vận tải chiến lược, sẽ tiếp tục là biến số quan trọng định hình xu hướng thị trường trong thời gian tới.
Giá dầu thế giới lại tăng mạnh 
Hạ tầng năng lượng vùng Vịnh hứng hỏa lực, giá dầu tăng vọt 
